2. Ana ikumaanisha ichi kukulupilila mu mtima ni kuwunga ni kang'wa, soni ubatiso mu lina lya Yesu Kilisito ukutenda ichi?
3. Ana chiwuluko chili chiandu pe, kapena mundu akusachilwa soni kupunda, kutama alumbikene ni Kilisito, ni kupilila mpaka kumbesi?
1. LIWECHETO — ACHALONGO NI ABALE, TUTENDE CHII?
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
MASENGO 2:36“Ŵandu wose ŵa ku Isilaeli akusachilwa amanyilile kwa isyene kuti jwejula Che Yesu jumwaŵambile pansalaba, Akunnungu antesile kuŵa Ambuje ni Kilisito Chiwombosyo.” (37) Ni ŵandu paŵapilikene yeleyo, yaapeteche mmitima ni ŵausisye Che Petulo ni achinduna ŵane ŵala kuti, “Achalongo achinjetu, ana tutende chichi?”
2.Chiunukuko 1:5ni kutyochela ku Che Yesu Kilisito. Jwaumboni jwakukulupilichika ni jwaandanda kusyusikwa, ni jwakwatawala mamwenye ŵa pachilambo. Ŵelewo akutunonyela, ni kwa miasi jao atulechelele kutyochela mu kutaŵikwa ni sambi syetu.
Kwa kulumbikana ni Kilisito uwe tukuwombolwa kwa miasi jao = yaani tukulecheleswa sambi syetu.
(Nganisyo syangu jachinsyene — ukombolelo ni chikululuko cha sambi chili MUKUWA. Iliyoyi ni ligongo lyakuti tukubatizidwa MU Kwakwe: myasi jajikutuswejesya, ni chikululuko chachikusumidwa nao, jikupagwa mu Jwalakwe jwatukubatizidwa mwakwe.)
CHISOKO CHA MIŊONGO PANDU PAKWE --> ŴANASYE MATE PA WELE + ŴAMPUTILE PANDU.
9.Luka 22:44Che Yesu ŵaliji mchipwetesi chachikulungwa ni ŵapundile kupopela kwannope. Chitukuta chatyosile ni chaliji mpela mandondwa ga miasi gagaliji nkwilima mpaka paasi.
MPELA MUSA IVYAŴALIINULILE LIJOKA --> IVYENIVYO NI MWANA JWA MUNDU JUKUSOŴA KUUNULIDWA --> JWALIJOSE JWAKUNKULUPILILA IWE NGASAŴIKA, NAMBO ACHILIKUŴA NI UMI WA MUYAYA.
(Maganichi gangu - mgonjekasye yeleyi yiwili pamo ni kujiganya. Mwipululu, ŵandu ŵaŵaliji pakuwa nganaŵasalilidwa kuti alipile chindu chakupata ukombole. Ŵasalilidwe alole, mwachikulupilo, chindu chichaŵikwe ni Mlungu pamtela - ni ŵatemi. Yesu akuti mtela wele waliji chithuthusyo cha nsalaba wakwe. Kukulupilila ni kulola. Nkanaŵeche mundu kulekana ni sambi, kapena kupikanila chindu chilichose, akusachilwa kaje kulola ni ntima wakwe wose kwa Jwelejo jwakwikwe pachanya, ni kumkulupilila Jwelejo. Nombejo Abulahamu: jwakulupilile, ni Mlungu jwammulanjile kuŵa chilungamiko - kabla ya malamulo, kabla ya chindu chilichose cha mwambo. Chikulupilo ni pele pakwandikila yosope. Nambo lolani mwachitema chikulupilo chikusyoka ku kupikanila m'mavesi gakuyako - chilo chilechilecho, saa jijojijo.)
5.Ŵaloma 10:8Nambo Malembelo ga Akunnungu gakuti yeleyi: “Liloŵe lya Akunnungu liŵandikene nomwe, lili mu kang'wa jenu ni mu ntima wenu.” Liloŵe lyo lili utenga wa chikulupi chachitukwalalichila ŵandu. (9) Mwajitichisyaga ni kuŵecheta kwa kang'wa jenu kuti Che Yesu ali Ambuje ni kukulupilila mu ntima mwenu kuti Akunnungu ŵasyusisye mu ŵawe, chinchikulupuswa. (10) Pakuŵa kwa ntima mundu akukulupilila ni kuŵalanjikwa kuŵa ŵambone paujo pa Akunnungu, sooni kwa kang'wa jakwe pakwitichisya ni kuŵecheta, akukulupuswa.
Kwayele, chikulupi chikuika kwa kupilikana utenga --> ni utenga wo ukwika kwa kulalichilwa Liloŵe lya Kilisito.
8.MASENGO 16:29Jwakulindilila nyuumba jakutaŵilwa jula paŵaŵendile apegwe lumuli, ŵaguluchile nkati ni kugwa mmbujo pa makongolo ga che Paolo ni che Sila achitetemelaga kwa lipamba. (30) Nipele ŵaajigele che Paolo ni che Sila ni kwakoposya paasa ni kwausya, “Achambuje, ana ikuumajila kupanganya chichi pakuti ngulupuche?” (31) Che Paolo ni che Sila ŵajanjile, “Mwakulupilile Ambuje Che Yesu, ni pachinchikulupuswa mmwejo ni ŵaali mu nyuumba jenu.” (32) Nipele che Paolo ni che Sila ŵanlalichile Liloŵe lya Ambuje jwakulindilila jo pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe. (33) Katema kakoko ka chilo jwakulindilila jwa nyuumba jakutaŵilwa jo ŵaajigele che Paolo ni che Sila ni kugajosya maŵanga gao. Nipele ŵabatiswe jwakulindilila pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe.
Achambuje, ana ikuumajila kupanganya chichi pakuti ngulupuche? --> Mwakulupilile Ambuje Che Yesu --> Nipele ŵabatiswe jwakulindilila pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe.
(Nganisyo syangu - kaŵili pe m'Baibulo lyosope ndaŵi jichisyidwe chilikoto chi mwakuŵecheta: apa m'ndende ja ku Filipi, ni pa Pentekoste m'Masengo 2. Mbichisye majibu gaŵili pamo. Mpingo wa pa Pentekoste ŵapikene kaje ni kukulupilila kaje - lyele ndilyo lyaŵatesile kuti alwale mmitima jao - kwaligongo lyele Petulo jwatandite ni litengo lyakuya: lecani sambi, ni mubatiswe. Jwakulindilila ndende jwaŵe jwangaimanyilila chilichose, kwaligongo lyakwe Paulo jwatandite ni litengo lyandanda: kulupilila - ni jwaŵechete liloŵe lya Ambuje kukwakwe, ni ndaŵi jajojo ja chilo ŵandu ŵala ŵabatiswe. Matandilo gaŵili, litala limo. Kulupilila nganigaŵa mmenyani ni ubatiso, ni ubatiso nganigaŵa mmenyani ni kulupilila; chikulupi ni ntima wakupilikanila, ni ndaŵi jajojo jikwanila.)
MASENGO 2:38Che Petulo ŵaajanjile, “Mundu jwalijose aleche sambi syakwe ni kubatiswa kwa ulamusi u Che Yesu Kilisito ni Akunnungu channechelesye sambi syenu ni kupochela chilanga cha Akunnungu chachili Mbumu jwa Akunnungu. (39) Pakuŵa chilanga chila chaliji kwa ligongo lyenu ni kwa ligongo lya achiŵana ŵenu ni kwa ligongo lya ŵandu wose ŵakutama kwakutalika, ni mundu jwali jose juchaŵilanjikwe ni Ambuje Akunnungu ŵetu.”
Pakuŵa kusupuka kwakukuichiswa ni Akunnungu kukwapitikusya ŵandu mitima jao ni kuuleka sambi --> nambo pachilambo kusupuka kwa chiundu kukunnyichisya mundu chiwa.
(Nganisyo syangu jwine — nkaganisya kuti aji ni maloŵe gamwana, gagakuŵecheka kamo ni kumalila. Kuipilila, ni maloŵe gali mpela galakwe, gakupikanika mchitabu chosope cha Baibulo katema mia jimo ni likumi liŵili ni gaŵili — makumi ncheche na sita m'Chitabu Chakalamba, ni makumi sita na sita m'Chitabu Chasambano. Kutandila ku achimm'longo ŵakulila kuti mgalauche, mgalauche, mpaka kwa Yohana ŵakulila kuti ipililani, mpaka kwa Ambuje Asyene, mpaka kwa achinduna, mpaka kwa Kilisito jwajimwiche m'ŵawu jwaŵalembele mipingo — liloŵe limo likujimbe kutandila Chiyandanda mpaka Chibopesi: GALAUKA. Mlungu nganajimya nkati kaŵecheta ŵandu kuchikolanga chele. Ni kwakwapi jwakumbombola kuleka kuchikola.)
6. BATIZIDWE MU KILISITO KUTI MSYULUSYIDWE SAMBI
1.MASENGO 22:16Nipele sano nkulindilila ichichi, njime mbatiswe ni kutyosyekwa sambi syenu, kwakutenda yelei nkuliŵilanga liina lya Ambuje.’
2.Ŵaloma 6:4Patwabatisilwe twalumbikene ni chiwa chao ni kusikwa pamo nawo, kuti mpela iŵatite pakusyuswa Kilisito mu ŵawe kwa litala lya ukulu wa Atati, iyoyo peyo noweji tukombole kutama mu umi wa sambano.
3.ŴAKOLOSAI 2:12Pakuŵa pamwabatisilwe mwasichikwe pamo ni Kilisito, ni mu ubatiso wo iyoyo ŵanyamwe mwasyuchile pamo nawo ligongo mwakulupilile machili ga Akunnungu, juŵansyusisye Che Yesu.
KUSIKWA PAMO NAWO MU UBATIZO --> KUJIMUKA PAMO NAWO KUPITILA CHIKULUPI CHA MASENGO GA MULUNGU.
4.1 Petulo 3:21Ni meesi go gali chimanyisyo cha ubatiso waukunkulupusya sambano ji. Wele ubatiso uli ngaŵa kwa ligongo lya kutyochesya likaku lya pa chiilu, nambo nti lilangano lyaliŵichikwe kwa Akunnungu lyalikutendekwa mu ntima waukulosya kuti nganitukola sambi. Nombe ubatiso wo ukunkulupusya ŵanyamwe kwa litala lya kusyuka ku Che Yesu Kilisito,
UBATISO UKUKULUPUSYA ŴANYAMWE SAMBANO JI = LILANGANO LYALIŴICHIKWE KWA AKUNNUNGU LYALIKUTENDEKWA MU NTIMA WAUKULOSYA KUTI NGANITUKOLA SAMBI.
(Nganisyo syangu jwamisyene — nganiŵa mesi gagalupusyaga. Ni jwanjila jwakwanga mtima wambone kwa Mlungu: mmiasi wagoile mu mtima kupitila kupilikanichisya kwa ubatiso, ni mundu ali jwakwimuchisya ku umi wasope.)
6.YOHANA 3:5Che Yesu ŵanjanjile, “Isyene ngunsalila, iŵaga mundu ngaapagwa kwa meesi ni kwa Mbumu jwa Akunnungu, ngaakombola kwinjila mu umwenye wa Akunnungu.
CHIWONELO NI CHINONYELO CHA MLUNGU JWAKUTUKULUPUSYA CHATUYONEKA --> NGASI KWA MASENGO GA CHILUNGAMO --> KULINGANA NI CHISALALA CHAKWE ŴATUKULUPUSYE, KUPITILA KUSAMBA KWA KUŴALECHEDWA SOPE.
9.ŴAEFESO 2:8Pakuŵa, kwa umbone wa Akunnungu, nkulupwiche kwa litala lya chikulupi. Chelecho ngachikutyochela kukwenu mwachinsyene nambo uli ntuuka wa Akunnungu. (9) Ngaŵa kwa ipanganyo yenu, kwayele mundu jwalijose akalikusya kwa chachili chose. (10) Akunnungu atugumbile ni kuŵa ŵasambano, ni kwa kulumbikana kwetu ni Che Yesu Kilisito, ŵatugumbile kuti tutame ni kupanganya yambone yaiŵichikwe chile ni Akunnungu tuipanganye.
KWA UPILE NDIMO MUKUKULUPUKA KUPITILA CHIKULUPI = MPELESO WA MLUNGU --> GAKUTAMA NGASI, KUTI PANGALI JWALIJOSE JWAKULICHIMBICHISYA --> UWE NI MASENGO GAKWE, TUGUMBIDWE MWA KRISTU YESU KUTENDA MASENGO GAMBONE.
Maganichi gangu pachimisyene — kamulisyani usyene wawili wu pamo, ngapagwa mkangano pasikati pao. Chisomo ni mtuka; chikulupi chikupochela; ni ubatizo nganijiŵa masengo gakupata chindu, mpela Naamani nganijiŵaga apatile machiro gakwe kwa kuloŵa mmesi, kapena akuwa nganijiŵaga apatile umi wao kwa kulola njoka jamaliwa. Mlungu ŵaŵichile yosope; mundu akutendaga kupikanila ni kupochela pe. Mundu jwakukwesya mmesi ngaŵa ni chindu chakulisumbila — ŵasikilwe, ni Mlungu ŵansyusisye. Yatite pakusalidwa panwujo pakwamba 1 Petulo 3:21, ni usyene ukwendelechela panopa isyene: nganijiŵa mesi, soni nganijiŵa masengo ga makono getu. Ndi chisomo, chakupochedwa kupitila kupikanila kwa chikulupi. Ni ndime jakuyika pe jikusala chakulinga cha masengo: ngaŵa msingi wa ukulupusyo, nambo isogosi yakwe — uwe tuli masengo ga Mlungu yakwe, gakupanganyidwa gasyene mwa Kilisito Yesu kuti tujende mmasengo gambone gaŵatuŵichile kala. Ngapagwa jwalijose jwakupikanila lilamusi jwapatile mtuka pakulisumbila, soni ngapagwa jwalijose jwakuŵilanga kuti kulisumbila jwapikaniche lilamusi lyo.
10.1 TIMOSEO 1:13Namuno kalakala naliji ngwatukana Akunnungu ni kwalagasya ŵandu ni naliji mundu jwaumenyani, Akunnungu ŵaangolele chanasa, ligongo natesile yeleyo nkuloŵela kwangu ni kwa ungamanyilila wangu ni pakuŵa nganingola chikulupi.
NDI JWANDUKUFUNYA + JWACHILUKO + JWALIMBIYA --> NAMBO NAPATE CHISOMO.
(Nganisyo syangu jindu — nnole ANGA sambi syaswejekwe ni kupikanichisya kwakwe kweleku. Sauli jwa ku Taso ŵaliji nkulinga litala lya Kilisito mpaka kuwulaga. Ŵaliji nkukamula achalume ni achakongwe ni kwakwekwesya ku kalabusu, jwanaduje ni jwakulinga ŵandu ŵa Mlungu. Ambuje asyene ŵansimene mwitala, ŵangwisisye pasi, ni kuŵecheta najo kutyochela kwinani. Nambo NGANI mmo, pakupita moŵa gatatu, che Ananiya ŵatumidwe kuti akaŵeche kuti: njimuche, mbatiswe, nkasyeje sambi syenu, nchiŵilanjila lina lya Ambuje. Naga lulanga lwa mwitala lyakwaula ku Damasiko nganilusyeja sambi sya Sauli, nambo mesi ga kupikanichisya galisyejile, basi mundu jwalijose akaganichisya kuti sambi syakwe syakusyoseka mwitala lyakwepesi kupunda lyaŵapele Mlungu jwakusakala nnope pa ŵandu ŵasambi.)
7. POCHELANI MPUNJI WA MBUMU WESWELA
1.MASENGO 19:5Paŵapilikene yeleyo ŵabatiswe kwa liina lya Ambuje Che Yesu. (6) Nipele, che Paolo ŵaŵisile makono gao pa ŵanyawo, ni Mbumu jwa Akunnungu ŵaatuluchile ni ŵatandite kuŵechetanga iŵecheto ineine, iyoyo ŵatandite kulalichila utenga wa Akunnungu.
NASYENE ATAWA MUNDU JWALIJOSE JWAKUKUWA NDI MBUMU JWA KLISTU --> NGAJWA JWAKWE.
3.MASENGO 2:39Pakuŵa chilanga chila chaliji kwa ligongo lyenu ni kwa ligongo lya achiŵana ŵenu ni kwa ligongo lya ŵandu wose ŵakutama kwakutalika, ni mundu jwali jose juchaŵilanjikwe ni Ambuje Akunnungu ŵetu.”
Ngasimunsupusya Mbumu jwa Akunnungu pakuŵa ŵelewo ali chimanyisyo cha Akunnungu kukwenu chakulosya kuti ŵanyamwe ndi ŵandu ŵakwe --> nombe mbumu akulosya lyuŵa lichaiche Akunnungu kukwawombola ŵandu ŵakwe.
(Nganisyo syangu jangu — Mbumu Weswela nganamo mbote jajikupedwa kwa ŵandu ŵannono pe. Jwalakwe ali CHIKUWA cha Mwenye pa aŵala ŵali ŵakwe, soni MALIPILO GAM'BALA — liunjili lyandanda lya usyene lyalilipidwe kalakala — lyakulosya kuti mmwe n'di ŵakwe mpaka lisiku lya kuwombolwa. Basi liwuso likusigala pangasisika, soni lisosekwa kuwusyidwa: ana mwapochele Mbumu Weswela? Ligongo lilobe likusala mbindumbindu: jwalijose jwangali Mbumu jwa Kilisito ngaŵa jwa Kilisito. Baruwa jangali chikuwa nganijiŵa baruwa ja Mwenye. Mundu jwangali Mbumu ngaŵe kuti akwete Kilisito. Nsosyeje mpaka pankumpata.)
8. ENDELEA MWA UJASILI — MAFUNDISHO GA ACHINDUME, UMBUMBANO, KUGAWANYA MKATE, MAPOPELO
1.MASENGO 2:41Ŵandu ŵajinji ŵajitichisye maloŵe gakwe ni kubatiswa. Pa lyuŵa lyo ŵandu elufu tatu ŵajonjesyeche. (42) Ŵelewo wose ŵapundile kujiganyikwa ni achinduna ŵa Che Yesu, ŵatemi pamo chiulongo, ŵalile chakulya cha Ambuje pamo ni kupopela.
MASIKU GA CHIGILIKI⚑ G4342 proskartereo — Kupilikanicha mwakulimbila
2.MASENGO 2:46Lyuŵa ni lyuŵa ŵachinganganaga pa Nyuumba ja Akunnungu. Ŵalyaga chakulya pamo mmajumba gao kwa kusangalala ni kwa ntima weswela. (47) Ŵaalapile Akunnungu ni ŵandu wose ŵaanonyele ŵandu wo. Ni lyuŵa ni lyuŵa Ambuje ŵaajonjechesye ŵandu ŵaŵaliji nkukulupuswa.
NDAPOCHELE KWA AMBUJE + CHELECHI CHILI CHIILU CHANGU, CHACHIGAWANYISYIDWE KWA JENUMANJA --> ICHI NTENDAGA KUTI MUKUMBUCHILE UNE --> NLAISALICISYA CHIWA CHA AMBUJE MPAKA PAKWIKA.
4.YOHANA 6:54Mundu jwalijose jwakulya chiilu changu ni kungwa miasi jangu akwete umi wa moŵa gose pangali mbesi, ni uneji chinansyusye pa lyuŵa lyambesi.
Mundu jwalijose jwakulya chiilu changu ni kungwa miasi jangu akwete umi wa moŵa gose pangali mbesi --> ni uneji chinansyusye pa lyuŵa lyambesi.
5.1 YOHANA 1:9Nambo twajitichisyaga ni kusala kwa Akunnungu kuti tukwete sambi, ŵelewo ali ŵakulupilichika ni ali ŵambone moŵa gose, nombejo chatulechelesye sambi syetu ni kutuswejesya ni yakunyakasya yose.
Nambo twajitichisyaga ni kusala kwa Akunnungu kuti tukwete sambi --> ŵelewo ali ŵakulupilichika ni ali ŵambone moŵa gose, nombejo chatulechelesye sambi syetu ni kutuswejesya ni yakunyakasya yose.
6.Ŵaebulania 3:13Nambo pankupunda kupilikana liloŵe lyo “Lelo” lili nkusomekwa Mmalembo ga Akunnungu, ntusyane mitima moŵa gose kuti jwalijose mwa ŵanyamwe akasalambuchikwa ni sambi ni kuŵa jwamakani.
MWANJIILE JIYENDELECHILE MU CHIKULUPI CHIKUJENGEDWA NI CHIJIMILE ILA --> NGANKUGALAUKA KUTALUKA KU CHILOLESO CHA NDENDA JAMBWINO.
3.2 YOHANA 1:9Mundu jwalijose jwangakutama mmajiganyo ga Kilisito nambo akonjechesya ine mmajiganyo go, jwelejo ngakukamulangana ni Akunnungu. Nambo mundu jwalijose jwakutama mmajiganyo go, akukamulangana ni wose ŵanaŵaŵili, Atati ni Mwanagwe.
4.Ŵaloma 11:22Nipele, nganichisye yankati umbone wa Akunnungu ni chikali chao nombe nacho. Ŵelewo ali ŵachikali kwa aŵala ŵagwile nambo ŵelewo ali ŵambone kwa aŵala ŵakutama mu umbone wao. Naga ngaŵa yele, nomwe ŵakwe tachintyosya.
Nambo jwalijose juchapililile mpaka kumbesi --> jwelejo ni juchakulupuche.
2.Chiunukuko 2:10Nkajogopa masausyo gachigansimane. Mpilikane! Shetani chachaponya ŵampepe ŵenu mu nyuumba jakutaŵilwa kuti anlinje, ni ŵanyamwe chinsauche moŵa likumi. Mmeje ŵakukulupilichika mpaka kuwa, ni une chinampe chindu mpela singwa ja umi nti mbote kwa ligongo lya kupunda.
MBWA JWAKUWUJILA KU MASANZA GAKWE --> IYYI NDIYO MPUMBAFU JWAKUWUJILA KU UPUMBAFU WAKWE.
12.2 Petulo 2:20Ŵandu ŵamasile kukulupuka mu kusocheya kwa chilambo kwa kwamanyilila Ambuje ni Nkulupusyo Che Yesu Kilisito, atanjilaga ni kulepela ni sambi, ŵandu wo chaŵe ŵangalumbana kwannope kupunda iŵaliji kundanda. (21) Pakuŵa ikaliji mmbaya kwa ŵanyawo iŵaga ngakanalimanyilile litala lyambone paujo pa Akunnungu, kupunda kulimanyilila, nipele kulileka ni kulipotesya lilajisyo lyaliswela lyapegwilwe. (22) Nambo iwoneche kukwao malinga ni chitagu cha usyenesyene chati, “Mbwa aujilile yaalukwile nsyene,” ni “Liguluŵe lyejoje likuuja kugalagata pa matope.” Ni yaili kukwawo sambano.
(Mawoni gangu gapachilu — mwanache jwapa Klistu ali chiyanda akombole kukwaya moto namuno Atati aŵechetile ngwamba. Chelecho ni kutenguka kwa mwanache jwaakuchijiganya, ni Atati akuchimanyilila chelecho. Nambo mwanache jwakulile aikaŵaga aimanya chenene. Nambo kaŵe uku ndili uchimbichimbi wakwe: namuno tukulemwa, ngatukuponyedwa kwakuti. Tuli nao Nchenjezi — Yesu Klistu jwakulungwa mmwe — jwaali chiyanda pajumi ni jwaali chiyanda pakuŵecheta kwa Atati chikatichetela uweji. Ni yeleyo tukwima sooni. Mundu jwaali mmwe akwagwa maulendo saba nambo akwima sooni. Tukulilinganya, tukuŵalanga yatutesile, tukugalauka kutyochela mwelemo, ni kuujila kumasengo ga Atati ŵetu, tukuleka yagapite kumbusi — pakuŵa Mlungu amasile kuchisosola sambi syetu kutali chisawu kutali kwa Ilanguka ni Ligubi, ni ngasikumbuchila sooni.
Nambo ngasimutenda uchimbichimbi ulu chikwaso cha kutenda ilemwa. Yezekieli akutupa yindu yaine: mundu jwaali chilungamika jwakugalauka kutyochela mu chilungamika chakwe ni kuwa mu sambi syakwe, ngasakulupuka kwa litala lya chilungamika chachaliji chao kaale. Petulo akulosya chiwoneso chichiŵecho mu Ilagano Yasambano, ni akutumbula lisyano lyakale kutenda yeleyo: mbwa jwaakuujila ku matabuko gakwe, mbelu jwasotecheswe jwaakuujila ku matope — mundu jwaakalupwiche ku uchafu wa chilambo pakuti amanyi Ambuje, ni pakumala akugalauka sooni, ali chiyabaya panyuma kupunda pa kwandanda. Ni Yesu akwasalila ŵaŵatesile yakusakala mu lina lyakwe, "Nganingummanya paali pamo."
Sambano nkamulile mbali sipande siŵili sya lupanga ulu, ngasingapelusya imo. Ambuje akuti ngapagwa jwakombola kwakwaya ngondolo syakwe kutyochela mmakono gao — nganijuwa mmagongo, nganijuwa machili, nganijuwa mundu. Chiŵeko chelecho chi chakwenele, ni ni ukamu wakwe wakukamulila, nganiuwa wetu. Nambo lolechesyani mwakwe pakusimulila ngondolo isyo: sikupikanila liloŵe lyakwe, ni sikumkuya. Liloŵe ngalikanaŵe kulosya ngondolo jwakwaywe kutyochela m'makono gao; likusimulila jwasotecheswe jwakugalauka ni kuwuja kumatope, kwa chilamusi chakwe. Malembo gakukamulila yindu iŵili yi — chikono chachingaganichika kutwangamula, ni chenjezo cha kuleka kugalauka — ni ngasigagalausya kuŵa ilamusi imo yakuwosya, ni uweji nombewo ngasitutenda yeleyo.
Ngasimwatendekwa nsupi pati mwagwa: Nchenjezi juli chakwenele, ni litala lya kuuja kumangwao lili chiyugule. Ngasimwakwiticha kuti mukombole kugalauka kwa ntima wenu wachiwendo: chenjezo nombe chili chakwenele. Gwagani, nambo mwime. Imani, ni mpilikane mpaka kumbesi.)
11. MCHENJERE — MPIKANILE ŴAJUMBE, NI MCHENJERE NI NGANI JAMBONE JINE
1.1 YOHANA 4:6Uweji tuli ŵandu ŵa Akunnungu, ni mundu jwalijose jwakwamanyilila Akunnungu, jwelejo akutupilikanila. Nambo mundu jwalijose jwangakummanyilila Akunnungu, jwelejo ngakutupilikanila. Yeleyo ni yatukuti pakummanyilila Mbumu jwausyene ni mbumu jwaunami.
(Nganisyo syangu syachinsyene — mmanyilile chenene: naga yatukukulupilila ngaikwanilana ni yaŵalalichile achimitenga, basi UWE ni ŵakulemwa, ngaŵa ŵanyaŵo. Ŵanyaŵo ŵammweni Jwalakwe, ni kumpikana Jwalakwe, ni ŵalajidwe ni Jwalakwe. Jwalijose jwakumpikanila Mlungu akwapikanila ŵanyaŵo. Kwika jwakwiganya panani pa achimitenga ni kupikanila mzimu wa kulambusya.)
3.YUDA 1:3Achambusanga ŵangu, panaliji nkulimbichila kunlembela nkati ukulupusyo watuli nawo uwe wose, naiweni yambone kunlembela ni kunlimbisya ntima kwa ligongo lya kuchichenjela chikulupi, Akunnungu chiŵapele ŵandu ŵao kamope kwa katema kose. (4) Pakuŵa ŵandu ŵangakwajogopa Akunnungu ŵaŵajinjile kwa chisyepela mu mpingo mwetu. Ŵandu wo atindenye utenga wa umbone wa Akunnungu ŵetu kuti atende chikululu, ni kwakana Che Yesu Kilisito jwaali Chilongola ni Ambuje pe. Nambo Malembelo ga Akunnungu galondwele chitandile kalakala kuti kulamulikwa kukwalolela ŵandu wo.
M'MASIKU GAMBESI ŴANDU ŴANE ŴACHILEKANGA CHIKULUPI --> KWA KUGAJITIKA MISIMU JAJIKUSOCHESYA, NI MAJIGANYO GA MASYETANI.
(Malingaliro gangu gasyene — soni jeleji ndi ndaŵi jenejo yakuti: ŵandu ŵangajitawa kwipilikanichisya majiganyo gagoloka, nambo akwisonganganya ŵajiganya kwa achinsyene mwaukoto wandu wamwinji — mpela iŵatendaga pakusaka kusenjenda mbale syao, ni kuŵasalila yaakusaka kupikana. Mundu akukombola kutaŵa nyumba josope ja ŵajiganya, jwalijose achikundana ni jwelejo, nambo wosope aliŵeleche. Usyene nganiwa juŵapatikene mwa wandu ŵamwinji, nganiwa jwaŵelele usyene kwaligongo lya wandu ŵamwinji ŵakumkulupilila, soni nganiwa jwakotameshedwe kuti akwanilisye chisako cha mbale. Galauka kutalikangana ni usyene, none nomwe ndiyo mkugalauchidwa — malove gakusala yeleyi — kutindanichila ndaŵi syakupanganichisya.)
6.2 TIMOSEO 2:15Nchalile kwannope kuti nkombole kukundikwa ni Akunnungu nti jwa masengo jwangaikuntesya soni pa masengo gakwe, ni jwakwiganya uchenene ntenga wa usyenesyene wa Akunnungu.
7.Matayo 4:4Che Yesu ŵajanjile, “Ilembekwe mu Malembelo ga Akunnungu kuti, ‘Mundu ngakulama ni nkate pe, nambo kwa liloŵe lyalili lyose lyakuŵecheta Akunnungu.’”
MASOKA GA MALOŴE GA MLUNGU GAKUŚALILA --> NKASAJASYA PA MALOŴE GAKWE.
(Nganisyo syangu jamwene — nganitukola ufulu wakusagula pasikati pa maloŵe ga Mlungu, tukusagula gakwepesi ni kuleka gakusawusya. Mundu akutama ni LILOŴE LILYOSE. Kwonjechesya pa lyele, kapena kutyosya, ni kusimana mwa umboni kuti ndi ŵaunami paujo pa Mlungu jwaŵaŵechete lyalakwelyo.)
12. CHISYENE CHA JWA WIWI PAMTANDA
(Nganisyo syangu jamwene — aji ni liganga limo lyaakwendekasya ŵandu ŵajinji ngani jao josope: akutiji nkupoka jula juŵaŵaga chiŵa jula ŵajokweledwe, ni jwalakwe nganajaigwa; kwaligongo lyele, ngasijaigwa ku meesi ngaŵajilwa. Tujichenjesye sano mu lulanga lwa Liloŵe, ni kulola ni chichi chachikuchijimichila mwakuona.)
1.Luka 23:40Nambo jwine jula ŵankalipile achitiji, “Ana mmweji ngankwajogopa Akunnungu namose kanandi? Namuno mmwejo nnamulikwe chisau ni ŵele. (41) Mmwe ni une tukuŵajilwa, pakuŵa aji ni mbote ja sambi syatutesile. Nambo aju mundu ju nganapanganya chachili chose changalumbana.” (42) Nipele ŵaŵechete, “Choonde Che Yesu! Mungumbuchile pachinchiinjila mu umwenye wenu.” (43) Che Yesu ŵanjanjile jwelejo, “Isyene ngunsalila, lelo jino chimme pampepe none kumbepo.”
TUKUPOKELA MALIPILO GAKUWAJILWA GA MASOKO GETU --> AMBUJE, MUNGUMBUCHILE --> LELO CHIMUKA NANE KU PALADAISO.
2.Matayo 3:5Ŵandu ŵa ku Yelusalemu ni kutyochela kosekose ku chilambo cha Yudea ni ilambo yose yaili mungulugulu lusulo lwa Yolodani, ŵajaulile, (6) ŵajitichisye sambi syao ni kuleka, nombewo ŵabatisye mu lusulo lwa Yolodani.
YERUSALEMU + YUDAYA JOSE + CHILAMBO CHOSE CHASIGALILE PAMBALI JORODANI --> ŴAABATIZIDWE NI ŴELE, ŴALIKUJITELA SAMBI SYAO.
3.MALIKO 1:4Che Yohana Ŵakubatisya ŵatamaga mwipululu ni kwalalichila ŵandu aleche sambi ni kwabatisya kuti Akunnungu ŵalechelesye sambi syao. (5) Ŵandu achajinji kutyochela chilambo cha Ŵayahudi ni musi wa ku Yelusalemu wose ŵajawile kukwapikanila che Yohana, ŵajitichisye sambi syao nombejo ŵabatisye mu lusulo lwa Yolodani.
CHILAMBO CHOSE CHA YUDAYA + ŴANDU ŴA YELUSALEMU --> WOSE ŴABATISIŴE NI JWALAKWE MU MTO WA YOLODANI.
4.Luka 7:29Ŵandu wose pamo ni ŵakukumbikanya nsongo ŵaŵabatiswe ni che Yohana paŵapilikene yeleyo ŵajitichisye kuti Akunnungu ali ŵa usyene. (30) Nambo Mafalisayo ni ŵakwiganya Malajisyo ŵanganabatiswa ni che Yohana ŵakanile chikotopasyo cha Akunnungu chachikwagamba ŵanyawo.
ŴANDU WOSE PAMO NI ŴAKUKUMBIKANYA NSONGO ŴAŴABATISWE --> NAMBO AFALISAYO NI ŴAKWIŴALANJILA SHALIA, PAKUŴA NGANAŴATISWE, ŴAKANILE LUNDUMBO LWA AKUNNUNGU.
5.Matayo 21:32Pakuŵa che Yohana ŵaiche kukwenu ni kunnanjila kutama yambone nti yakuti pakusaka Akunnungu, ni ŵanyamwe nganimunkulupilila, nambo ŵakukumbikanya nsongo ni ŵakulaŵalaŵa ŵankulupilile. Ni ŵanyamwe pammasile kugawona gele nganinleka sambi ni kunkulupilila.”
6.YOHANA 4:1Mafalisayo ŵapilikene kuti Che Yesu akupata ŵakulijiganya ŵajinji ni kwabatisya kwapunda che Yohana. (2) Nambo Che Yesu nsyene nganiŵabatisya ŵandu, ŵakulijiganya ŵao ni ŵaŵabatisyaga ŵandu.
YESU AKAPANGAGA NI KUBATIZA ŴANDU WAKUWA ŴAKUJIGANYA KUPUNDULA YOHANE.
(Nganisyo syangu jangu pajika — sano mnganisye jwawiyi pa chindu chi. Liloŵe nganilyape kamo kuti nganabatiswa. Chelakwe chindu chachasagulaga ŵandu, ni kuŵichila madoctrine gao pa chiganichisyo chao pajika. Nambo mpikane yakuti liloŵe likuŵecheta: Yerusalemu, ni Yudeya jose, ni chilambo chose chachiŵandika ku Yolodani ŵawukaga ni kubatiswa, achivunda sambi syao. Ŵandu ŵaŵandiŵandi ni ŵakusonjecha nsonkho ŵabatiswaga. Achikongwe ŵachiwelewele ŵakulupilile. Pambo Afarisayo pe ni ŵakusimana malamulo ŵakanaga, ni nganabatiswa. M
7.Ŵaebulania 9:16Kwa ngani ja lilangano lyalilembekwe nkati kupochela indu yailesile mundu jwajasiche, ikusachilwa imanyiche kuti ili isyene jwelejo jwachilembile chikalata cho awile. (17) Lilangano lyalilembekwe nkati kupochela indu yailesile mundu jwawile chichikole machili pachichityochele chiwa. Ni ngachichiŵa ni machili iŵaga nsyene jo ali jwanjumi.
Lilangano lyalilembekwe nkati kupochela indu yailesile mundu jwawile chichikole machili pachichityochele chiwa --> Ni ngachichiŵa ni machili iŵaga nsyene jo ali jwanjumi.
(Nganisyo syangu jyakusyene — nambo tuganichisye yakusakala kwannope, kuti nganawoche batize nsyene: nambo iyoyo nganatendekwe sawa yakwenu. Jwalakwe jwawile chikanapite chilamusyo chachisyene. Chilamusyo changali machili ndaŵi jajili jwaŵilenganya akanaŵe kuwa, sano Ambuje ŵaliji nganaŵe kuwa. Kwatandwa yalakweyo, jwakwiŵa jula ŵapochelegwe mwakutendekwa mundu mmasiku gagamandanda, kabla ntundo wa chilamusyo chachisyene ukanaŵe kugoloka. Nombe ŵaliji mmwamba pa nsalaba, makono ni sajo yalimbisye, ni nganakombole kutuluka pasi kuti akabatizidwe. Mlungu asosaga kupilikanichisya kwa mundu mu yayikombolela kutenda. Yatasachile kutenda mundu jwaliji chiŵandichile kuwa nganakombole yalakweyo nganiyŵe chanasa cha mundu jwali jwaumi jwaakukombola. Mmwe nganimtandanya pansalaba; mkukombola kupilikanichisya.)
8.Matayo 7:26“Nambo jwalijose jwakugapilikanila maloŵe gangu ga nombejo anapanganye chachili chose, jwelejo akulandana ni mundu jwakuloŵela jwataŵile nyuumba jakwe pa nsanga. (27) Pajanyele ula, sulo syasewiche, ni mbungo japujile, ni kujigomba nyuumba jila, nombejo jagwile ni kugumuka jose.”
JWAPILIKANA NGO NAKUTENDA NGANI --> JWAKUJENGA NYUMBA JAKWE PA MCHANGA --> NI KUGWA KWAKWE KWALI KWAKULUNGWA.
(Nganisyo syangu jachinsyene — mwanti, chibaba chosope chikwegamila pa yamkulolechesya yaili nganiyisale liloŵe. Chikwima mbindumbindu ni umboni wakumanyika waŵele liloŵe likupeleka. Chelecho chili nyumba yakutaŵidwa pa mchanga, ni kugwa kwakwe chikaŵe kwakulungwa. Nambo lilamusi likwima pa lwala, nombe nganilyakwegasyika: mtende, mbatiswe, jwalijose mwa jamanjamue.)
(Nganisyo syangu jichijika — nambo mpikanileje agacho kwakuchimbichika, ngasin'gamula pangatasi mwakuti mkusalimanya yosope. Ŵandu ŵajinji ŵagamulaga, ni ŵalemwiche. Ni uwe ŵatukumpeleka maloŵe gakwe ngatukulitanjila kuti tukumanyilila yosope. Uwe tuchijiganya, ni tukusachilwa kolechedwa ni Liloŵe kwisa soni ni aŵala ŵaŵatumidwe. Nambo ngatukombola kugalausya yaŵasasile Ŵajumbe mwakupikanika chenene. Basi n'ganichisye mwenumyo: naga tuli tulewisye, Liloŵe litukoleche. Nambo mwakolechesye kuti nkasosekwa ni maloŵe ga achenene mnope kupunda liloŵe lya achinduna ŵa Mwanangondolo. Tukulola chindu chi mwakuchesa mwakuti chiŵe chisyisyo cha yakuti mpaka mkulupilile chindu namuna jine namuna jaŵaji Baibulo, pakuwoneka kwa panandi, jikuwoneka kuti jikutindanya ni yila. Tukusachilwa kwikanganya liloŵe mwaukoto: ngatukombola kulijonjecheya, soni ngatukombola kulipungusya.)
LIYA LWA KUMPOKELA
Ambuje Mlungu, munditendele chanasa, une ndili jwakulaga. Mbepesile usyene, ni ntima wangu ukupapula, sano nguwuja kukwenu: “Ndende chichi?” Ngukulupilila ni ntima wangu wose kuti Yesu Kilisito ŵawile ligongo lyangu ni kusyuka, sano nguŵeka ni pakang'wa pangu kuti Yesu Kilisito ali Ambuje. Ngutenda kuleka sambi — nguwujila kukwenu ni ntima wangu wose, nikuleka sambi syangu. Chimbatiswe mu lina Lyakwe kuti sambi syangu sikululuchidwe, ni kusikwa pamo Nawo, kuti ntame umi wasyopano. Munditendekasye ni Mbumu jwenu Jwaswela, ligongo pangali Mbumu jwa Kilisito nganguŵa jwenu. Munditunze: mundikamuchisye kupundikizga mu majiganyo ga achinduna, ni kugaŵana mkate, ni kupopela; mundikamuchisye kutama nkulumbikana ni Kilisito mpela nsambo ku mpesa; mundikamuchisye kupilila, jwakulupilika mpaka kumbesi. Munongole, Ambuje, ni mundilongolele idala lyosope. Amen.
DIDAKI JA MASOKA
1. Sano paŵapikene yeleyi, ŵapapwilwe mmitima jao, ni ŵatite —
a) Ligongo chichi nkuchelewa?
b) Achalume ni achinjangu, tutende chichi?
c) Chalama?
2. Galauchani, ni mbatiswe jwalijose jwenu mu lina lya Yesu Kilisito kuti —
a) kulecheledwa kwa sambi
b) yankho la nganisyo jambone
c) malipilo gakuŵajilwa ga masengo getu
3. Jwalakwe ŵaiche aku ali nkutetemela, ni kuti, Achimwene, ana ndende ichichi kuti ngulupuche? Nombe ŵanyao ŵatite, Nkulupilile Ambuje Yesu Kilisito. Ni pa saa jilajila ja chilo jwalakwe —
a) aŵichidwe chidindo mpaka lisiku lya ukombozi
b) kuendelechela mnyumba ja Mlungu lyuŵa ni lyuŵa
c) ŵabatiswe, jwelejo ni wose ŵakwe, chitema pele
4. Naamani ŵailoŵisye kaŵili saba m’mesi ga Yolodani, ni chiilu chakwe chatendaga kuŵa —
a) wa yeru mpela theluji
b) mpela nyama ja mwanache jwannandi, ni jwalakwe ŵaswejile
c) pambele pa kusamba m'lusulo lwa ku Damasiko
5. Jwalijose jwaakupambanuka, ni jwangatama m'majiganyo ga Kilisito —
a) Mlungu nganakola
b) akwete Atati pamo ni Mwana
c) chachipochela singwa sya umi
6. Naga mundu jwalijose nganakola Mbumu jwa Kilisito —
a) akuŵichidwa chidindo mpaka lisiku lya ukombozi
b) chalatijidwe ubatiso wa Yohana
c) jwelejo nganaŵa jwakwe
7. Chilanga chikukola machili —
a) katema kali jwakutawa ali jwankati
b) panyuma pa ŵandu kuwa
c) lilowe pali chiŵandika nawe, mpaka pakang'wa pako
UFUNGUO WA MAJIBU: 1-b · 2-a · 3-c · 4-b · 5-a · 6-c · 7-b
NJIRA JAKUTALUKA — Agalatiya 3:27 (“kubatiswa mu Kilisito”) jikwigula pa mbeju ja Abulahamu: “Sano naga mli ŵa Kilisito, mli mbeju ja Abulahamu, ni ŵausya wa chilanga” (Agalatiya 3:29).
NJIRA JAKUTALUKA — Aefeso 1:14 (“chikole cha Mbumu”) jikwigula pa kuwombola kwa chindu chagulidwe — chipanje chenechi, ni lisiku lyakulipila chikole chosope.
Jiyanjo ji ngajikwegama pa maloŵe ga jwakulemba jumo pe. Musa, Daudi, Solomoni, Yesaya, ni Esekieli akwima mwenemo pamo ni Matayo, Marko, Luka, Yohane, Paulo, Petulo, ni Yuda, pamo ni Ŵaebulanya — akuŵoni likumi ni ŵaŵili mwa Chilamusi Chakale ni Chasambano, wosope achisala chindu chimo.
MALIWO
Chiunukuko 2:10Nkajogopa masausyo gachigansimane. Mpilikane! Shetani chachaponya ŵampepe ŵenu mu nyuumba jakutaŵilwa kuti anlinje, ni ŵanyamwe chinsauche moŵa likumi. Mmeje ŵakukulupilichika mpaka kuwa, ni une chinampe chindu mpela singwa ja umi nti mbote kwa ligongo lya kupunda.
