Wega na ũũru ti ũndũ wa kũmenya wiki. Nĩ njĩra ya gũthiĩrũo. Mwana ndeĩrutaga gũthiĩ na magũrũ mũthenya ũmwe: mbere nĩagacaraga na moko na maru; thuutha ũcio ithe akamũnyiitĩrĩra moko akamũruta gũthiĩ; thuutha ũcio agathiĩ we mwene; thuutha ũcio agakũra, na agatengʼera. Na ũrĩa ũtengʼeraga wega atengʼagĩra mbaara, na mbaara ĩyo ĩrĩ na mũico, na mũico-inĩ nĩ kũgũa kana kũrigĩrĩria wega. Rũthiomi-inĩ rwa tene tũbatha twĩrĩ tũnini nĩtuo tũkuuĩte ũhoro wothe: towb (H2896, wega) na ra (H7451, ũũru). Rũthiomi-inĩ rwerũ nĩ mĩario ĩna: agathos (G18, wega) na kalos (G2570, wega); kakos (G2556, ũũru) na poneros (G4190, ũũru — ũũru ũrĩ na wendi thĩinĩ waguo). Wĩruti ũyũ nĩguuo ũkuuaga wega na ũũru mũthiĩ-inĩ wothe wa mũndũ: ũrĩa mahĩnga ma mwĩrĩ mambaga kũmenya ũtũũrania wamo; ũrĩa mũndũ athiiaga na mbere kũrũmĩrĩra wega, mũthenya o mũthenya; ũrĩa mũthiĩ ũcio ũtuĩkaga mbaara ya kũhanyũka o na mbaara ya njũrũ, ĩrũagĩrĩirwo na ũrĩa mwaganu wa ma; na ũrĩa mũthiĩ ũcio ũthiraga — ti mbĩrĩra-inĩ, no mũtĩ-inĩ wa muoyo, ũrĩ mũhingũre, hatarĩ kĩrumi rĩngĩ. Caria ũhoro ũcio.
ITHIRANGI ITATU CIA MAKĨRIA MONERO ŨRŨ:
1. Mũndũ athomaga atĩa kũmenya wega na ũũru kwambĩrĩria, na ũmenyo ũcio wa kũrũmbũyania ũrambĩrĩria kũ?
2. Mũndũ akĩrĩkia kwĩruta ũgĩ ũcio wa gũkũũrana maũndũ-rĩ, agĩrĩirwo nĩ gwĩka atĩa naguo — nĩ atĩa ũrĩa ũthiiaga na mbere gũthiũrũrũkanio nĩguo mũthenya o mũthenya?
3. Mũthiĩre ũcio ũgarũrũkaga ũtuĩke mbaara ya kũhanyũka na mbaara ya gũũkĩrĩra ũũru atĩa, na ũthiraga atĩa?
1. GUTHECEMA — ŨNDĨRA WA KWĨONERA
(Meciiria makwa kĩũmbe — mũthiĩre o wothe wambagĩrĩria mũhũhũrũko-inĩ, na ũyũ wambagĩrĩria o kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ibuku. Mbere ya ũũru gũtĩo rĩĩtwa o na rĩmwe, wega nĩguo ũrĩkĩtie kwarĩrio — maita mũgwanja o thĩinĩ wa gĩcunjĩ kĩmwe. Ũhoti wa gũkũũrana ndũambagĩrĩria na kũcama ũũru; wambagĩrĩria na gũcama wega ũrĩa Ngai arĩkĩtie kuonania. Ambagĩrĩria mũhũhũrũko-inĩ, ambagĩrĩria na kĩndũ kĩnini, na ambĩrĩria.)
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
NGAI AKĪONA ŨNDŪ O WOTHE ŨRĨA ANEEKĬTE --> ONA ATĨRĨRĨ, NĨ WEGA MŪNO.
(Meciiria makwa mĩnene — haha nĩho gũcaria wega kwambagĩrĩria: no ti na watho wa kũrũmĩrĩrwo, no nĩ ũtuanĩri wa Mũndũ ũrĩa wathondekire kĩndũ o nakĩo. Mbere ya mũndũ kwĩrwo athuure wega, Ngai nĩarĩkĩtie gũkĩĩta rĩĩtwa, na akarĩĩta wega.)
Wee ũrĩ mwega + na nĩwĩkaga o wega --> nduta kĩrĩra kĩa watho waku.
(Meciria makwa mwene — wega ti kiugo o kiugo Ngai aragia; nĩ ũrĩa we arĩ, na nĩ ũrĩa we ekaga. Kũcama atĩ Mwathani nĩ mwega nĩ kĩambĩrĩria kĩa njĩra njerũ ya gũtua ũhoro wa maũndũ mothe marĩa mangĩ metagwo mega kana moru.)
5.Kĩambĩrĩria 3:22Nake Jehova Ngai akiuga atĩrĩ, “Mũndũ ũyũ nĩatuĩkĩte o ta ũmwe witũ, akamenya wega na ũũru. Ndagĩrĩire gwĩtĩkĩrio atue matunda ma mũtĩ wa muoyo o namo, amarĩe nake atũũre nginya tene.”
MŨNDU ŨCIO NĨATŨĨKĨTE TA ŨRIA WITHŨ, GŨKĨMENYA WEGA NA ŨŨRU --> AKAAGE GWĨKĨRA GUOKO MŨTĨ-INĨ WA MŨOYO.
(Meciria ciakwa ki mwene — ici nĩcio gĩtũmi kĩrĩa kĩrĩa gũkũũrana ũhoro ũyũ no nginya kwĩrutwo rĩu handũ ha kũgĩa naguo o taguo. Mũndũ nĩagereirie ũmenyo wa wega na ũũru na hinya wake, atarĩ hamwe na Ngai, na ũmenyo ũrĩa aagereirie warĩ mũnene mũno gũkĩra ũrĩa angĩahotire gũkuua. Kuuma mũthenya ũcio, kũmenya kũgũũrana wega na ũũru na njĩra ĩrĩa nginyanĩru no nginya kũgacaragwo rĩngĩ, ti kwĩciiria atĩ nĩ ũndũ ũrĩ o hau.)
6.Gũcookerithia 30:19Ũmũthĩ ndeeta igũrũ na thĩ ituĩke aira atĩ nĩnjigĩte mbere yaku ũhoro wa gũtũũra muoyo na wa gĩkuũ, na wa irathimo na wa irumi. Na rĩrĩ, thuura muoyo, nĩguo wee na ciana ciaku mũtũũre muoyo,
ŨHORO WA GŨTŨŨRA MUOYO NA WA GĨKUŨ NĨĨGĨTWO MBERE YAKU --> NĨ ŨNDŨ ŨCIO THUURA MUOYO.
7.1 Athamaki 3:9Nĩ ũndũ ũcio he ndungata yaku ngoro ĩrĩ na ũmenyo wa gũthamakĩra andũ aku, na gũkũũrana wega na ũũru. Tondũ-rĩ, nũũ ũngĩhota gũthamakĩra andũ aya aku aingĩ ũũ?”
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H7451 ra — thũũku · ⚑ H2896 towb — wega · ⚑ H995 bin
NGOO YA ŨTAŨKĨRWA --> KWĨGA GŨKĮ-ŨKĮRANIA GATAGATĮ-INĮ KA WĨGA NA ŨŨRU.
(Mecoke makwa mwene — Solomoni ndoigire nĩ akoretwo na ũhoti ũyũ wa gũkũũrana; nĩahoire Ngai aũhe guo. Kũmenya ũtiganu gatagati ka wega na waganu kwambagĩrĩria na njĩra o ĩmwe harĩ mũndũ o wothe: no ti kwĩhoka gũthuura gwaku mwene, no nĩ ihooya.)
8.Isaia 7:15Iria imata na ũũkĩ nĩcio gakarĩĩaga rĩrĩa gakaamenya kũrega ũũru na gwĩthuurĩra maũndũ marĩa mega.
9.Ahibirania 5:12Nĩ ũndũ-rĩ, o na gũtuĩka rĩu mwagĩrĩirwo nĩgũkorwo mũrĩ arutani-rĩ, nĩmũbatarĩte mũndũ wa kũmũruta maũndũ marĩa mwarutĩtwo kĩambĩrĩria ma kiugo kĩa Ngai o rĩngĩ. Inyuĩ mũbataire kũheo iria, no ti irio nyũmũ! (13) Mũndũ o wothe ũnyuuaga iria, tondũ no gakenge-rĩ, ndangĩmenya wega ũhoro wa ũrutani wa ũthingu.
MŨBATAIRE KŨHEO IRIA, NO TI IRIO NYŨMŨ --> ŨRĨA WOTHE ŨNYUUAGA IRIA NDARĨ ŨŨGĨ WA KIUGO KĨA ŨTHINGU, TONDŨ NĨ O KAANA.
(Meciiria makwa mwene — ũyũ nĩguo kĩambĩrĩria kĩa mũndũ o wothe mũrĩ na muoyo: kaana karĩ na iria, gatarĩ na ũũgĩ wa kũmenya wega na ũũru, na ti thoni gũkorwo ũguo. Thoni ĩrĩ o ha gũtũũra ũguo. Ũhoti wa kũmenya wega na ũũru nĩwonagwo, no ndũonagwo o rimwe.)
10.Thimo 2:3na ũngĩgaakayũrũrũka na ũhooe gũkũũrana maũndũ, na wĩtane wanĩrĩire ũheo ũtaũku, (4) na ũngĩkawetha ta betha, na ũũcarie ta kĩgĩĩna kĩhithe-rĩ, (5) hĩndĩ ĩyo nĩũgataũkĩrwo nĩ ũhoro wa gwĩtigĩra Jehova, na ũgĩe na ũmenyo wa Ngai.
2. GŨTHIĨ NA MBERE — ŨRĨKA WA GWĨKA NAYO ONA WAKĨRIA
(Meciiria makwa ma hitho — kaana nĩkarũgamĩte na magũrũ rĩu, na gũthiĩ nĩ kuuga gwĩka ũthuurano ũcio o mũthenya, ti riita rĩmwe. Kĩrĩkanĩro gĩa Tene gĩĩtaga ũndũ ũyũ kũrega ũũru na gũthuura ũrĩa mwega, hĩndĩ na hĩndĩ, matukũ-inĩ ma matua manini ma mũthenya wa kawaida. Ta rora kaingĩ ciugo icio cierĩ igacookererwo: tigana na ũũru, na wĩke wega.)
1.Thaburi 34:14Garũrũka utige gwĩka ũũru na wĩke ũrĩa kwagĩrĩire; caragia thayũ na ũũthingatage.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H2896 towb — wega · ⚑ H7451 ra — thũũku · ⚑ H5493 sur — sehema
(Meciiria makwa mwene — gũthiĩ na wega ti itua rĩmwe; nĩ wĩtigĩri wa Mwathani ũrĩa ũthiiaga na mbere gũthũũra maũndũ o mamwe, mũthenya o mũthenya, kũndũ kwa o mũthenya: mwĩtĩĩo, mĩthiĩre ya mwĩgumbatio, na kanua ka mwĩtĩĩo. Gũthiĩ gũtirĩ na ũndũ wa gũkenania. Nĩ mũturĩrĩ wa njĩra ũrĩa ũthiaga na mbere.)
Roranagiai maũndũ mothe --> Rũmagiai maũndũ marĩa mega + Theemagai ũndũ o wothe mũũru.
(Mecuka makwa niĩ mwene — "kuoya" nĩ dokimazo (G1381, gũthima), gũthima kĩndũ o ta ũrĩa kĩgera gĩthimagwo na mwaki. Gũthiĩ na njĩra ya wega nĩ gũthima kwa o mũthenya, ti itua rĩmwe: kĩthime, ũcooke ũkĩnyiitĩrĩre, na ũikare kũraya o na na kĩrĩa gĩtariĩ ta ũũru.)
TŨTIKANOGIO NĨ GWĨKA WEGA --> TA ŨRĨA TŨRĨ NA MWEKE, NĨTWĨKAGE ANDŨ OTHE WEGA.
11.Aroma 2:7Arĩa macaragia kũheo riiri, na gĩtĩĩo, na ũhoro wa kwaga kũbutha, nĩ ũndũ wa gwĩka wega matekũnoga-rĩ, acio nĩakamahe muoyo wa tene na tene. (8) No arĩa eyendi, na nĩmaregaga ũhoro-wa-ma na makarũmagĩrĩra maũndũ mooru-rĩ, acio nĩmagakinyĩrwo nĩ mangʼũrĩ na marakara. (9) Nĩgũkaagĩa na thĩĩna na mĩnyamaro kũrĩ andũ othe arĩa mekaga ũũru; mbere kũrĩ Ayahudi, na thuutha kũrĩ andũ-a-Ndũrĩrĩ; (10) no riiri, na gĩtĩĩo, na thayũ ikaaheo mũndũ o wothe ũrĩa wĩkaga wega: mbere kũrĩ Ayahudi, na thuutha kũrĩ andũ-a-Ndũrĩrĩ.
(Meciria makwa ma mwene — gũthiĩ na wega gũtirĩ hĩndĩ gũtuĩkaga gwĩciria atĩ mũndũ nĩwe atuĩkĩte gĩtũmi kĩa wega ũcio. Gũtirĩ mwega tiga o ũmwe, o we Ngai mwene. Kĩrĩa mũndũ athiiaga na kĩo, nĩ Mũndũ ũngĩ waheanire mbere.)
13.Luka 6:45Mũndũ ũrĩa mwega aragia maũndũ mega kuuma mũthiithũ-inĩ wa ngoro yake, nake mũndũ ũrĩa mũũru aragia maũndũ mooru kuuma mũthiithũ-inĩ wa ngoro yake. Nĩgũkorwo kanua gake kaaragia o maũndũ marĩa maiyũrĩte ngoro yake.
Nĩgũkorwo wega ũrĩa nyendaga gwĩka tiguo njĩkaga + Rĩrĩa ngwenda gwĩka wega-rĩ, ũũru ũkoragwo o hamwe na niĩ.
(Meciiria makwa hari niĩ mwene — gũthiĩ ti hĩndĩ ciothe kũhũthũ, o na kũrĩ mũndũ ũrenda gwĩka wega na ma. Paulo nĩoigaga atĩ o nake nĩacemanagia na mbaara ĩno thĩinĩ wake. Gũthiĩ ũguo gũtiũragaga mbaara ĩyo; no gũthiĩ na mbere gũgĩthuura wega o na harĩ na mbaara ĩyo.)
15.Thimo 1:33no ũrĩa wothe ũnjiguaga arĩtũũraga na thayũ, na atũũre ahooreire, atarĩ ũgwati angĩĩtigĩra.”
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H7451 ra — thũũku · ⚑ H8085 shama — Thikĩrĩria
UNDŪ ŨRIA MŪNDŪ WATHĨKĪRĪRĨTIE = GŪTŪRA ŨGITĨRE + KŪHOOREKA ATE NA GWĪTIGĪRA ŨŨRU.
(Meciria makwa mwene — ũyũ nĩguo kĩĩranĩro kĩrĩa gĩtũhagĩrwo mũndũ o wothe ũrĩa athiiaga na mbere na njĩra ĩno: mũtũrire ũrĩa mũhurũku, mũgitĩre, na mũhoreri kuuma harĩ guoya ũrĩa wambire gũtoonya ngoro-inĩ ya mũndũ mũgũnda-inĩ.)
3. GUTHII NA MBIO CIA HORORO — RĨKĨRA TAO TA MŨTHŨNGŨ WA MBŨTŨ YA NGAI
(Meciiria makwa mĩnene — rĩu tembea ũyũ ũtuĩkĩte mbaara, na ũũru ndũgũcooka gũtuĩka wĩchagũrĩre ũrĩ thĩinĩ wa ngoro ĩmwe; ũrĩ na wendi na rĩĩtwa rĩa kũrũa nakuo — ũcio mũũru. Mũthigari ndarũaga na wendo; arũaga na thũ. Neana mwĩrĩ waku wothe kũrĩ Ngai, na wega ũtuĩke kĩndũ kĩa kũrũa nakĩo.)
1.Aroma 6:13Ningĩ mũtikananeane ciĩga cia mĩĩrĩ yanyu mehia-inĩ, atĩ nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo cia kwagana nacio, no nĩ kaba mwĩheanage kũrĩ Ngai, mũhaana ta andũ marutĩtwo gĩkuũ-inĩ makarehwo muoyo-inĩ na mũneanage ciĩga icio cia mĩĩrĩ yanyu kũrĩ we nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo na gwĩka maũndũ ma ũthingu.
HĨNDĨ ĨYO NĨHO MŨNDŨ ŨRĨA MWAGANU OKAGA --> MBEŨ NJEGA = CIANA CIA ŨTHAMAKI + MAHUTI MOORU = CIANA CIA MŪNDŨ ŨRĨA MWAGANU.
(Meciiria makwa mwene — thũ thũ ĩno ya mbaara ĩrĩ na rĩĩtwa na mũbango: ũrĩa mwaganu, poneros (G4190, ũũru, ũrĩ na wendi thĩinĩ waguo). Ndarĩ o na kũgeria; nĩ okagwatia na hinya, na nĩ ahaandaga irĩ cia maheeni mũgũnda-inĩ ũrĩa ũmwe mbeũ njega ĩrakũra. Kũhanyũka na ihenya rĩĩrĩ nĩ kuuga wĩmenyerere gũkĩra o ngoro yaku wee mwene.)
tondũ mũrĩ na hinya + nakĩo kiugo kĩa Ngai nĩgĩtũũraga thĩinĩ wanyu --> na nĩmũtooretie ũrĩa mũũru.
(Meciiria makwa mwene — ngo na kiugo cikoragwo cikĩruta wĩra ũrĩa mũndũ kuuma mĩena ĩĩrĩ: ngo nĩyo ĩgiragĩrĩria kĩrĩa ũrathagĩrwo, na kiugo kĩrĩa gĩikaraga thiinĩ waku nĩkĩo gĩtũmaga mũndũ agĩe na hinya wa kũnyiitĩrĩra ngo ĩyo kĩambĩrĩria-inĩ. Gũtirĩ kĩmwe kĩao gĩtangĩenda thiini wa mbaara ĩno.)
10.Atũmwo 10:38ũrĩa Ngai aaitĩrĩire Jesũ wa Nazarethi Roho Mũtheru o na hinya, na ũrĩa aathiiaga agĩĩkaga wega na akĩhonagia andũ arĩa maahatĩrĩirio nĩ hinya wa mũcukani, tondũ Ngai aarĩ hamwe nake. (39) “Ithuĩ tũrĩ aira a maũndũ marĩa mothe eekire thĩinĩ wa bũrũri wa Ayahudi o na Jerusalemu. Nĩmamũũragire na njĩra ya kũmwamba mũtĩ-igũrũ.
RĨRĨA AACAAMBAGIRWO, NDAACOOKAGIA GĨCAMBO --> NĨEHOKAGĨRA WE ŨRĨA ŨTUĨRAGA CIIRA NA ŨTHINGU.
(Mecoro makwa ma mwene — ũyũ nĩguo ũhoro wa gũtengʼera mbaara rĩrĩa mbaara ĩyo yagarũrũka ĩgatuĩka ya mwene: ti gũkira ki nĩ ũndũ wa kwaga hinya, no nĩ kũneana wega wa gũtwarĩra ũhoro wothe ũcio harĩ ũrĩa ũtuaga ciira na kĩhooto. Ũguo nĩguo kũrũa mbaara ta mũthigari, no ti kũnyita hinya.)
13.Mathayo 5:44No niĩ ngũmwĩra atĩrĩ: Endagai thũ cianyu, na mũhooyagĩre arĩa mamũnyariiraga, (45) nĩgeetha mũtuĩke ariũ a Ithe wanyu ũrĩa ũrĩ igũrũ. Atũmaga riũa rĩake rĩrathĩre arĩa ooru na arĩa ega, na akoiria mbura kũrĩ arĩa athingu na kũrĩ arĩa matarĩ athingu.
Ciugo ciaku ciothe nĩ cia ma --> mawatho maku mothe nĩ ma ũthingu na nĩ ma gũtũũra tene na tene.
(Mĩario yakwa nĩ ya mwene — wega na ũũru nĩmatuiruo marĩĩtwa kĩambĩrĩria-inĩ kĩa ibuku, na rĩrĩ nĩrĩugaga atĩ kiugo kĩrĩa gĩatuire marĩĩtwa nĩ kĩa ma kuuma kĩambĩrĩria, na matuĩro ma kĩo matirĩ makinyaga hĩndĩ ya kũhingio. Kĩrĩa Ngai eetire wega thĩinĩ wa Kĩambĩrĩria, no arĩ agũthiĩ na mbere gwĩta wega.)
6.Kũguũrĩrio 2:7Ũrĩa ũrĩ gũtũ-rĩ, nĩakĩigue ũrĩa Roho areera makanitha. Ũrĩa wa gũtoorania-rĩ, nĩngamwĩtĩkĩria kũrĩa maciaro ma mũtĩ wa muoyo, ũrĩa ũrĩ mũgũnda-inĩ wa Ngai wa gĩkeno.
ŨRĨA ŨGAATOORANIA --> NĨAKARĨĨA KUUMA MŨTĨ-INĨ WA MUOYO, ŨRĨ GATAGATĨ-INĨ KA MŨGŨNDA WA GĨKENO WA NGAI.
7.Kũguũrĩrio 21:4Nake nĩakamagiria maithori mothe mathire maitho-inĩ mao. Gũtirĩ hĩndĩ ĩngĩ gũgaakorwo na gĩkuũ, o na kana gũcakaya, kana kĩrĩro, kana ruo, nĩgũkorwo maũndũ marĩa ma mbere nĩmeherete magathira.”
Mũndũ ũrĩa ũgũtoorania nĩwe ũkaagaya maũndũ macio mothe + na niĩ nĩngatuĩka Ngai wake.
9.Kũguũrĩrio 22:1Ningĩ mũraika ũcio akĩnyonia rũũĩ rwa maaĩ ma muoyo, makembu na makahenia o ta gĩcicio, rũgĩtherera ruumĩte gĩtĩ-inĩ kĩa ũnene kĩa Ngai na gĩa Gatũrũme (2) rũikũrũkĩire gatagatĩ ka njĩra ĩrĩa nene ya itũũra inene. Mĩena yeerĩ ya rũũĩ rũu, o mwena warĩ na mũtĩ wa muoyo, naguo waciaraga matunda mĩthemba ikũmi na ĩĩrĩ, ũgaciaraga maciaro maguo o mweri. Namo mathangũ ma mũtĩ ũcio maarĩ ma kũhonia andũ a ndũrĩrĩ. (3) Gũtigacooka kũgĩa na kĩrumi o na kĩrĩkũ. Gĩtĩ-kĩa-ũnene kĩa Ngai na gĩa Gatũrũme gĩgaakorwo kũu thĩinĩ wa itũũra inene, nacio ndungata ciake nĩikamũtungatagĩra.
KĨHEO GĨOTHE KĨEGA NA KĨHEO GĨOTHE KĨRĨ ŨNGŨRŨ NĨ KĨRĨA KĨUMAGA IGURŨ, KUUMA KŨRĨ ITHE WA ŨTHERI.
(Mĩario yakwa mwene — mĩthiĩre wothe wambĩrĩirie na wega wa Ngai we mwene — nĩonire atĩ nĩ wega — na ũrĩkĩrĩrĩria na njĩra o ĩyo: kĩheo gĩothe kĩega gĩikũrũkaga kuuma na igũrũ kuuma harĩ we, Ithe wa mĩaro, ũrĩa ũtagarũrũkaga. Wega warĩ wake kuuma o kĩambĩrĩria, na nĩ wake tondũ ũtarĩ mũthia.)
KANWA GA AIRĨ — MENA ŨŨRU, ENDA WEGA
Thaburi 97:10Arĩa endi Jehova nĩmathũũre ũũru, nĩgũkorwo nĩagitagĩra mĩoyo ya arĩa ake ehokeku, na akamateithũra kuuma moko-inĩ ma arĩa aaganu.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H8104 shamar · ⚑ H7451 ra — thũũku · ⚑ H8130 sane · ⚑ H157 ahab
KRISTO NĨAKŨRIRE ITHUĨ --> AGĨTŨĨKA KĨRUME NĨ ŨNDŨ WITŨ --> NĨ MŨRUME O WOTHE ŨCOKOTETWO IGĨGĨCU-INĨ.
(Meciiria makwa kĩũmbe — watho nĩweetire mũtĩ ũcio handũ ha kĩrumi. Kristũ ndaigana kwĩhinga mũtĩ ũcio; nĩaanambirwo kũrĩ guo, agĩtuĩka kĩrumi we mwene, nĩgeetha kĩrumi kĩrĩkĩrĩrie hau handũ ha gũthiĩ na mbere gũkĩhunja. Mũtĩ ũrĩa hau mbere warĩ na ũndũ wa ciira wa gũtuĩrwo ciira o na tuo, thĩinĩ wake ũgĩtuĩka mũrango wa gũtoonyera mũtĩ wa muoyo.)
KŨHINGA
1 Johana 2:17Thĩ na merirĩria mayo nĩithiraga, no mũndũ ũrĩa wĩkaga ũrĩa Ngai endaga atũũraga nginya tene.
NGAI WA THAYU NĨAKOINANGA SHAITANI RUNGU RWA MAGŨRŨ MANYU NA IHENYA --> WEGA WA MWATHANI WITU JESU KRISTO ŨROIKARANIA NANYU.
(Meciiria makwa ma mwene — kũnganĩrĩria mũtũũrĩre wothe ũyũ ũtuĩke rũrigo rũmwe. Wambĩrĩirie na kũnyiihanĩrĩria: wega wa Ngai mwene, warĩtio igũrũ rĩa ũmbi mbere ũũru wagĩa na rĩĩtwa, na ngoro yagĩrĩire kwĩruta, na kũhooya, na gũthuura. Ũgĩkũra ũgĩtuĩka mũtũũrĩre wa o mũthenya: tigana na ũũru, ĩka wega, na ũguthiĩ na mbere naguo, kũndũ kwa o ũrĩa gwakinyagĩrwo o mũthenya. Ũgĩtuĩka mbaara ya kũhanyũka na mbaara ya njamba: mũnyamũ mũũru wa ma wa kũregana nake, ngo ya kwambararia, na watho ũrĩ hinya makĩria wa gũcookia ũũru na wega handũ ha kuongerera ũũru. Na ũgĩthiĩ ũgĩkinya harĩa gũkambũrũka na gũthiĩ na gũkũhanyũka guothe kwerekagĩra tene — mũtĩ-inĩ, ũhingũre, gũtarĩ kĩrumi kĩngĩ, harĩ ũrĩa wothe ũhootanaga. Thĩ na ũũru wayo nĩiratherera. No kĩrĩa gĩakĩtwo igũrũ rĩa gwĩka wendi wa Ngai gĩtitherũraga hamwe nayo.)
CIUGO CIA KIRIIKI
Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.
“wega” — G18 agathos — Kwega kũrĩ ũhoro-inĩ waguo na wĩra waguo, gũkorwo na uumithio
Gũtirĩ mwega tiga o ũmwe, na nĩwe Ngai, naguo ũrĩa mwega mũndũ oimbagia, uumaga kũrĩ igĩĩna rĩega rĩrĩa ahetwo o mbere.
Ũrĩa kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ gĩtaarĩragia ũhoro ũyũ: kĩrĩa gĩathanĩtwo kũrĩ mũtĩ wa mbere biũ — rĩa kũrĩa maciaro ma mũtĩ o wothe na wendo, tiga o mũtĩ ũmwe — nĩkĩgarũrũkaga, kũrĩ mũtĩ wa mũthia, gũtuĩka ũnyiitĩro wa mũingĩ: ũrĩa ũgatoorania nĩwe ngũhe rũũhoti rwa kũrĩa maciaro ma mũtĩ wa muoyo (Kĩambĩrĩria 2:16-17 --> Ũguũrio 2:7).
--> Ũrĩa ciugo ciarĩ bata: agathos (G18, mwega) na kalos (G2570, mwega) ciugagĩrĩrwo kũonania kĩrĩa kĩega o na kĩrĩa kĩega gwĩonania; kakos (G2556, ũũru) na poneros (G4190, ũũru) ciugagĩrĩrwo kũonania kĩrĩa gĩtarĩ na kĩene na kĩrĩa kĩrĩ na wendi wa gũthũkia — menya kiugo kĩrĩkũ kĩrĩ rĩrĩ mũhari-inĩ ũrĩkũ, na nĩkĩ.
Ũrĩa ũhoro ũyũ ũkuonagĩrĩra we: Geriai maũndũ mothe, na mũnyiitĩrĩre ũrĩa mwega (1 Athesalonike 5:21). Tigana na ũũru, na wĩke wega (Thaburi 34:14). Meciiria ma kũmenya nĩmarutagwo na ũhũthĩri, ti na wendi (Ahibirania 5:14).
