Nĩwe watũciarire nĩ kwenda na ũndũ wa ũhoro-ũrĩa-wa-ma --> nĩguo tũtuĩke ta maciaro ma mbere ma indo ciothe iria ombire.
4.1 Petero 1:23Nĩgũkorwo nĩmũciarĩtwo rĩngĩ, no mũticiarĩtwo kuuma kũrĩ mbeũ ĩrĩa ĩbuthaga, no nĩ ĩrĩa ĩtarĩ ya kũbutha, na ũndũ wa kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩrĩ muoyo na gĩtũũraga tene na tene.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3306 meno · ⚑ G313 anagennao — gũciarwo rĩngĩ
Nĩgũkorwo nĩmũciarĩtwo rĩngĩ, no mũticiarĩtwo kuuma kũrĩ mbeũ ĩrĩa ĩbuthaga, no nĩ ĩrĩa ĩtarĩ ya kũbutha --> na ũndũ wa kiugo kĩa Ngai kĩrĩa kĩrĩ muoyo na gĩtũũraga tene na tene.
(Meciiria makwa - rora G313, na Strong's yugaga atĩ anagennao nĩ gũciarwo rĩngĩ. Gũciarwo rĩngĩ nĩ gũciarwo kwa ma, na mbeũ ya gũciarwo kũu nĩ kiugo kĩa Ngai. Mbeũ ĩyo ndĩkoragwo na ũbutha, nĩ ũndũ ũcio gũciarwo kũrĩa ĩrehaga nĩgũtũũraga nginya tene na tene.)
Nĩmwamũkĩrire Roho wa kũrũgamĩrĩrwo ta ciana, ũrĩa tũkayagĩra atĩrĩ, Aba, Baba --> Roho we mwene nĩaheanaga ũira hamwe na roho witũ, atĩ ithuĩ tũrĩ ciana cia Ngai.
(Meciiria makwa mwene — mũgambo wa mbere wa kaana ni kĩrĩro, na Roho Mũtheru nĩaheaga kaana kau kaerũ ka Ngai kĩrĩro kĩu kĩa mbere, gĩgĩkaya "Aba, Baba". Aba nĩ kiugo kĩnini kĩa kaana kanini gagĩtambũrũkia moko kũrĩ ithe. Nĩ ũndũ ũcio ihooya rĩa mbere rĩa mũthiĩre wa ũhonokio no nginya rĩgĩe wa ma, ti riraihu.)
8.Isaia 46:3“Atĩrĩrĩ, ta thikĩrĩriai, inyuĩ nyũmba ya Jakubu, inyuothe matigari ma nyũmba ya Isiraeli, o inyuĩ arĩa ndũire nditikĩte kuuma rĩrĩa mwarĩ nda cia manyina manyu, na ngatũũra ndĩmũkuuĩte kuuma rĩrĩa mwaciarirwo. (4) O na ũkũrũ-inĩ wanyu, no niĩ, o na rĩrĩa mũgaakorwo mũrĩ na mbuĩ, niĩ nĩ niĩ ngũmũtũũria muoyo. Nĩ niĩ ndaamũũmbire, na nĩ niĩ ngũtũũra ndĩmũkuuaga, ĩĩ ti-itherũ nĩ niĩ ngũmũtũũria muoyo na ndĩmũhonokagie.
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H4422 malat — kũhonokia · ⚑ H5375 nasa — aakuuĩtwo
Mwakuuĩtwo nĩ niĩ kuuma nda + mũgĩkuuo kuuma nda ya maitũguo --> o na nginya ũkũrũ-inĩ wanyu, no niĩ ũcio, na nĩngamũkuua, na nĩngamũteithũra.
(Meciiria makwa niĩ mwene — haha Ngai arĩ kwaria ta ũrĩa ũkuuaga mwana. Nĩakuũrire Isiraeli kuuma nda nginya ũkũrũ. Hinya ũrĩa ũkuuaga mwĩtĩkia mũnini o hĩndĩ ya ikinya rĩa mbere, no guo ũkuuaga mwĩtĩkia mũkũrũ o hĩndĩ ya ikinya rĩa mũico.)
2. MWONO ŨNDUĨRE, KĨONA KĨRĨA KĨMWE — SAMARIA, WERŨ-INI, NA MŨCII WA KORINELIO
1.Atũmwo 8:12No rĩrĩa meetĩkirie Filipu akĩhunjia Ũhoro-ũrĩa-Mwega wa ũthamaki wa Ngai na wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ-rĩ, makĩbatithio, arũme o hamwe na andũ-a-nja.
Harĩ mũndũ ũngĩgiria andũ aya mabatithio na maaĩ? --> Nĩ ũndũ ũcio agĩathana mabatithio thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩa Jesũ Kristũ.
(Mawoni makwa mwene — maũndũ matatũ, ikundi ithatũ, mũrango ũmwe. Samaria itũũra rĩothe nĩrĩiguĩte na rĩgĩathĩkĩra, njĩra-inĩ ya werũ mũgendi ũmwe nĩaiguĩte na agĩathĩkĩra, na nyũmba-inĩ ya Korinelio famili ya andũ-a-Ndũrĩrĩ nĩyaiguĩte na ĩgĩathĩkĩra. Mũgendi ũcio agĩcooka "agĩthiĩ na njĩra yake akenete", nĩ ũndũ ũcio mũtĩnyi wa ũrĩa ũhonokete wambagĩrĩria na gĩkeno.)
3. GŨTHIĨ NA MBERE — ŨRĨA WAGĨRĨIRWO NĨ GWĨKA NA ŨHONOKIO O MŨTHENYA
(Meciiria makwa mwene — kaana nĩ kũrũgamĩte na magũrũ, na rĩu nĩ ihinda rĩa gũthiĩ na magũrũ. Ũhonokio nĩ njĩra ya gũthiĩ o mũthenya, ti kĩgĩĩna gĩa kũiga ithandũkũ-inĩ na kũrora hĩndĩ na hĩndĩ. Kanitha wa mbere watũũrire ũguo o mũthenya, na ciugo cia ihinda rĩrĩ nĩ ũira wa ũguo: gũthiĩ na mbere, gũthiĩ na magũrũ, kũruta wĩra, kũiga, gwĩcũũrania, gũkũra.)
1.Atũmwo 2:42Nao nĩmerutĩire kũgwatĩria ũrutani wa atũmwo, na ngwatanĩro-inĩ, na ũhoro-inĩ wa kwenyũrana mũgate, na kũhooya.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G4342 proskartereo — gũthiĩ na mbere na wĩhokeku
MAATHĬĮAGA NA WĪAMBĪRĪRU ŨNDŨ-INĪ WA ŨRUTANI WA ATŪMWO + ŪMOI + ŪGAYANIRE WA MŪGATE + MAHOYA.
(Meciiria makwa mwene — ũyũ nĩguo mũhari wa keerĩ wa mĩhari ĩtatũ ĩrĩa yakuuĩtwo kuuma Mũthingi-inĩ, na nĩguo mũthiũrũrũko wa o mũthenya wa ihinda rĩothe rĩa gũthiĩ na mbere. Strong's yugaga atĩ proskartereo (G4342, gũthiĩ na mbere na kwĩrutanĩria) nĩ kwĩheana hĩndĩ ciothe kũrĩ ũndũ ũmwe. Kanitha wa mbere ndwacangaga maũndũ maya mana no nĩmatũũraga marĩ thĩinĩ wamo.)
2.Akolosai 2:6Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, o ta ũrĩa mwamũkĩrire Kristũ Jesũ arĩ Mwathani, thiĩi na mbere gũtũũra thĩinĩ wake, (7) mũhaandĩtwo na mũgaakwo thĩinĩ wake, na mũkĩongagĩrĩrwo hinya thĩinĩ wa wĩtĩkio o ta ũrĩa mwarutirwo, na mũkĩrĩrĩrie gũcookia ngaatho.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, o ta ũrĩa mwamũkĩrire Kristũ Jesũ arĩ Mwathani --> thiĩi na mbere gũtũũra thĩinĩ wake + mũhaandĩtwo na mũgaakwo thĩinĩ wake.
3.Afilipi 2:12Nĩ ũndũ ũcio, arata akwa endwa-rĩ, o ta ũrĩa mũtũire mwathĩkaga, na to rĩrĩa ndaarĩ hamwe na inyuĩ, no makĩria rĩu itarĩ hamwe na inyuĩ-rĩ, thiĩi na mbere kũrutĩra ũhonokio wanyu wĩra, mũgĩĩtigagĩra na mũkĩinainaga, (13) nĩgũkorwo nĩ Ngai ũrutaga wĩra thĩinĩ wanyu agatũma mwende gwĩkaga maũndũ make kũringana na wendi wake mwega.
O na inyuĩ, o ũndũ ũmwe mwĩonagei atĩ nĩmũkuĩte ũhoro-inĩ wa mehia --> na atĩ mũtũũraga muoyo mũrĩ ngwatanĩro na Ngai thĩinĩ wa Kristũ Jesũ.
5.Luka 8:15No rĩrĩ, mbeũ iria ciagũire tĩĩri-inĩ ũrĩa mũnoru nĩ andũ arĩa maiguaga ũhoro marĩ na ngoro ya ma na njega, makaũtũũria, na nĩ ũndũ wa gũkirĩrĩria, magaciaraga maciaro.
NGORO NJEGA NA NDIRIRI + MAAIGUA KIUGO, MAGATHII NA MBERE MAGATHIĨRE --> MACIARA MATUNDA MAKĨRIRĨRIAGA.
6.Thaburi 1:2No rĩrĩ, nĩ watho wa Jehova akenagĩra, na agecũũranagia ũhoro wa watho wake kũrĩ mũthenya kana ũtukũ. (3) Mũndũ ũcio ahaana ta mũtĩ mũhaande tũmĩtaro-inĩ twa maaĩ, naguo ũciaraga maciaro maguo hĩndĩ ya mo yakinya, namo mathangũ maguo matihoohaga. Na rĩrĩ, ũndũ o wothe ekaga nĩũgaacagĩra.
Gĩkeno gĩake kĩrĩ thĩinĩ wa watho wa Mwathani + na thĩinĩ wa watho wake eciiragia mũthenya na ũtukũ --> ahaanaine ta mũtĩ ũhaandĩtwo hakuhĩ na tũrũũĭ twa maaĩ.
7.Joshua 1:8Ciugo cia Ibuku rĩĩrĩ rĩa Watho itikanatige kwario nĩ kanua gaku; no wĩcũũranagie ũhoro warĩo mũthenya na ũtukũ, nĩgeetha ũmenyagĩrĩre gwĩka maũndũ marĩa mothe maandĩkĩtwo thĩinĩ warĩo. Hĩndĩ ĩyo nĩ ũkaagaacĩra, na ũgĩe na ũhootani.
(Meciria makwa niĩ mwene — kũrĩ Joshua Ngai oigire, wĩcũũranagie ibuku rĩu mũthenya na ũtukũ, na thaburi yugaga atĩ mũndũ ũrĩa mũrathime na ũrĩa wĩcũũranagia mũthenya na ũtukũ ahaanaine na mũtĩ mũhaandĩtwo hakuhĩ na tũrũũĩ twa maaĩ. Strong ĩroiga atĩ hagah (H1897, gwĩcũũrania) nĩ kuuga gũcuucuuria kana kwaria na mũgambo mũnini. Nĩ ũndũ ũcio kiugo gĩtigathomagwo na maitho oiki, no gĩtigagio kanua-inĩ, rũciinĩ na hwaĩ-inĩ, nginya kĩgĩe na mĩri thĩinĩ wa mũndũ.)
8.1 Johana 1:7No tũngĩthiĩ na ũtheri, o ta ũrĩa we arĩ ũtheri-inĩ, tũrĩ na ngwatanĩro mũndũ na ũrĩa ũngĩ, nayo thakame ya Jesũ, Mũrũ wake, nĩĩtũtheragia, tũgathirwo nĩ mehia mothe.
Twathiĩ ũtheri-inĩ, o ta ũrĩa Ngai arĩ ũtheri-inĩ --> tũrĩ na ngwatanĩro tũrĩ na mũndũ na ũrĩa ũngĩ + na thakame ya Jesũ Kristũ Mũriũ wake nĩĩtũtheragia mehia mothe.
9.Ahibirania 10:24Hamwe na ũguo, nĩtwĩcũũranie ũrĩa tũngĩarahũrana o mũndũ na ũrĩa ũngĩ ũhoro-inĩ wa kwendana na gwĩka ciĩko njega. (25) Na ningĩ tũtigatige kũnganaga hamwe, ta ũrĩa andũ amwe mamenyerete gwĩkaga, no nĩtũmanagĩrĩriei mũndũ na ũrĩa ũngĩ, na makĩria mũno tondũ wa ũrĩa mũkuona atĩ Mũthenya ũcio nĩũrakuhĩrĩria.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G3870 parakaleo · ⚑ G1997 episunagoge
NĨTWĨCIIRĨRANIE ŨNDŨ WA GŨKĨRANĨRIRIA WENDO NA MĨRUGO MĨEGA + TŨTIGATIGANE GŨCOKANĨRĨRA HAMWE --> O TA ŨGUO MAKĨRIA, O TA ŨRĨA MWONAGA MŨTHENYA ŨCIO ŨGĨKUHĨRĨRIA.
10.2 Petero 3:18No rĩrĩ, thiĩi na mbere gũkũra thĩinĩ wa wega na ũmenyo wa Mwathani na Mũhonokia witũ Jesũ Kristũ. Nake arotũũra arĩ na riiri rĩu na nginya tene! Ameni.
No rĩrĩ, thiĩi na mbere gũkũra thĩinĩ wa wega na ũmenyo wa Mwathani na Mũhonokia witũ Jesũ Kristũ.
(Meciiria makwa mwene — ihinda rĩa gũthiĩ na magũrũ rĩrĩ na mũhianĩre mũhũthũ, kwamũkĩra na gũthiĩ na magũrũ, kũigua na kũiga, gwĩcũũrania mũthenya na ũtukũ, gũikara ũtheri-inĩ, gũikara na ariũ na aarĩ a Ithe witũ, na gũkũra. Kaana karĩa karĩagaga o mũthenya na gagathiĩ na magũrũ o mũthenya gatingĩtũũra karĩ kaana. Rĩu mũthiĩre nĩ mũrũmu, na nĩ ihinda rĩa gũtengʼera.)
4. GUTHII NA MBIO CIA HORORO — RĨKĨRA TAO TA MŨTHŨNGŨ WA MBŨTŨ YA NGAI
(Meciiria makwa mwene — rĩu mũthiĩre ũgacooka kũhaana mbaara ya kũhanyũka, na mbaara ya kũhanyũka ĩgacooka kũhaana mbaara nene. Kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ũhonokio nĩkĩo kĩremba kĩrĩ mũtwe wa mũthigari, na indo cia mbaara cia ũtheri nĩcio nguo ciake cia mũthenya ũrĩa ũrĩ hakuhĩ. Mũthigari nĩarũaga na agetĩkĩra, na Ngai nĩwe ũhonokagia.)
1.Aroma 13:11Na mwĩkage ũguo nĩ ũndũ wa kũmenya mahinda maya tũrĩ ũrĩa matariĩ. Ihinda nĩikinyu nĩgeetha mwarahũke mũtige gũkoma, tondũ ũhonokio witũ rĩu ũrĩ hakuhĩ kũrĩ rĩrĩa twambĩrĩirie gwĩtĩkia. (12) Ũtukũ ũrĩ hakuhĩ gũthira; naguo mũthenya ũkiriĩ gũkinya. Nĩ ũndũ ũcio nĩtũtigane na maũndũ ma nduma na twĩohe indo cia mbaara, o iria cia ũtheri.
Rĩu nĩ ihinda rĩa gũũkĩra toro-inĩ + rĩu ũhonokio witũ ũkuhĩrĩirie gũkĩra rĩrĩa twetĩkirie --> Ehererai mawĩra ma nduma + mwĩhumbe indo cia mbaara cia ũtheri.
(Meciiria makwa — Paul okagia mũtengeria ta mũthigari mbere ya kwerũ, na akoiga gĩtũmi gĩa gwokia: ũhonokio witũ rĩu nĩ mũkuhĩ gũkĩra hĩndĩ ĩrĩa twetĩkirie. Thĩinĩ wa rĩrĩ mũhari ũhonokio ti thutha wa mwĩtĩkia no nĩ mbere, ũgĩkuhĩrĩria na kanua kau kau. Mũndũ atengagia na hinya makĩria rĩrĩa mũthia wa mbaara ũrona ũrĩ hakuhĩ.)
2.1 Athesalonike 5:8No kuona atĩ ithuĩ tũrĩ a mũthenya-rĩ, nĩtũtuĩke a kwĩgirĩrĩria maũndũ, twĩhumbĩte gako ga kũgitĩra gĩthũri karĩa ka wĩtĩkio na ka wendani, na tũgekĩra ũhoro wa kwĩrĩgĩrĩra ũhonokio taarĩ ngũbia ya kĩgera ya kũgitĩra mũtwe. (9) Nĩgũkorwo Ngai ndaatwamũrire nĩguo tũtuĩke a kũrakarĩrwo, no nĩtũtuĩke a kwamũkĩra ũhonokio thĩinĩ wa Mwathani witũ Jesũ Kristũ.
IKARAGA MWĨGĨTHIITE + MWĨHUMBE ĨKORA RĨA GĨTUURA GĨA WĨTĨKIO NA WENDO + NA NGŨBĨ YA GĨTWE, KĨĨRĨGĨRĨRO GĨA ŨHONOKIO --> NGAI NDAATŨTHUURĨTE TŨKINYĨRWO NĨ MANGʼŨRĨ, NO TWĨGWATĨRE ŨHONOKIO TŨKĨHĨTŨKĨRĨRA MWATHANI WITŨ JESŨ KRISTŨ.
3.1 Petero 5:8Ikaragai mwĩiguĩte na mwĩhũgage. Tondũ-rĩ, thũ yanyu mũcukani ĩcangacangaga ta mũrũũthi ũkũrarama ũgĩcaria mũndũ wa gũtambuura. (9) No rĩrĩ, mũmwĩtiirie, mwĩhaandĩte wega thĩinĩ wa wĩtĩkio, tondũ nĩmũmenyete atĩ ariũ na aarĩ a Ithe wanyu gũkũ thĩ guothe maranyariirĩka o ta inyuĩ.
Ikaragai mwĩiguĩte, na mwĩhũgĩrie + mũthũ wanyu Mũcukani, o ta mũrũũthi ũrũraga, athiiaga agĩcaria --> mũmũrũagĩrĩrai mũrũmĭtie thĩinĩ wa wĩtĩkio.
(Meciiria makwa mwene — Paulo oigaga, ikaraga mwĩhũgei, na wĩhumbe indo cia mbaara. Petero oigaga, ikaraga mwĩhũgei, na mwĩmenyerere, tondũ thũ yanyu ĩrathiũrũrũkania ĩgĩcaria wa gũtambũrũkia. Mũrũũthi nĩ nyamũ ĩrĩmaga kĩrĩa gĩkomete, nĩ ũndũ ũcio mũthigari ũrĩa wĩiguaga na akaikara akĩremaga na wĩtĩkio na hinya, ti wa kũhoreka na ũhũthũ.)
4.2 Timotheo 1:8Nĩ ũndũ ũcio ndũkanaconoke ũkiumbũra ũira wa Mwathani witũ, kana ũconoke nĩ ũndũ wakwa niĩ njohetwo nĩ ũndũ wake. No nyiitanĩra na niĩ kũnyariirwo nĩ ũndũ wa Ũhoro-ũrĩa-Mwega, nĩ ũndũ nĩũrĩheagwo hinya nĩ Ngai. (9) Ngai nĩwe watũhonokirie na agĩtwĩtĩra mũtũũrĩre mũtheru, ti tondũ wa ũndũ twĩkĩte, no nĩ ũndũ wa ũrĩa aatanyĩte gwĩka na nĩ ũndũ wa wega wake. Twaheirwo wega ũyũ thĩinĩ wa Kristũ Jesũ mbere ya kĩambĩrĩria gĩa thĩ,
Igwatanĩre na mĩnyamaro ya Ũhoro-mwega --> ũrĩa watũhonokirie, na agĩtwĩta na mwĩtĩko mũtheru + kũringana na muoroto wake mwene na wega wake.
5.Aroma 1:16Niĩ ndingĩconokera Ũhoro-ũrĩa-Mwega, tondũ nĩguo hinya wa Ngai wa gũtũma mũndũ o wothe ũrĩa ũwĩtĩkĩtie ahonoke: O mbere Ayahudi, na thuutha wao nĩ andũ-a-Ndũrĩrĩ.
7.2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 20:17Ti inyuĩ mũkũrũa mbaara ĩno. Rũgamai mwena wanyu, mwĩhaandei wega na mwĩonere ũrĩa Jehova ekũmũhonokia, inyuĩ andũ a Juda na a Jerusalemu. Mũtigetigĩre, na mũtigakue ngoro. Umagarai mũkangʼethanĩre nao rũciũ, nake Jehova nĩagakorwo hamwe na inyuĩ.’”
CIUGO CIA KIHEBERI⚑ H3444 yeshuwah — ũhonokio
Bibilia Nĩyaragia for 2 Maũndũ ma Matukũ ma Tene 20:17
MŨTIKABATARA KŨRŨA MBARAA ĨNO + RUGAMAI NA MWONE ŨHONOKIO WA MWATHANI HAMWE NANYU + MŪTIGETIKĨRĨRIE.
(Meciiria makwa — mũingĩ-inĩ wa iria Musa oigire, "Ikaraga wĩ hoo, wone ũhonokio wa Jehova," na mbere ya mbũtũ ithatũ cia ita, mũthamaki wa Juda nĩaiguire watho o ro ũcio. Maũndũ-inĩ meerĩ, andũ nĩmagĩrĩirwo nĩ gũthiĩ na mbere, no ũhonokio wene wĩyo warĩ wĩra wa Ngai, ti wĩra wa rũhiũ rwa njora. Nĩkĩo kiugo kĩu nĩ ũhonokio, ti mũcaara.)
8.Ahibirania 10:38No mũndũ wakwa ũrĩa mũthingu agaatũũra muoyo nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia. Na angĩgacooka na thuutha, ngoro yakwa ndĩgakenio nĩwe.” (39) No ithuĩ tũtirĩ a thiritũ ya arĩa macookaga na thuutha makora, no tũrĩ a thiritũ ya arĩa metĩkagia, makahonokio.
MŨNDŨ MŨTHINGU EGŨTŨŨRA NĨ ŨNDŨ WA WĨTĨKIO + ANGĨKORWO MŨNDŨ NĨACOKERERA NA THUTHA, NGORO YAKWA NDĨRĨKENAGĨRA NAKE --> ITHUĨ TŨTIRĨ A ARĨA MACOKAGĨRĨRA NA THUTHA NGINYA KŨNIINWO, NO TŨRĨ A ARĨA METĨKĨTIE NGINYA ŨHONOKIO WA NGORO.
(Meciiria makwa mwene — mũthigari arĩ na mwena ũmwe wa gũthiĩ, na mbere. Ngiugo cia Strong ciugaga hupostello (G5288, gũcokerera na thutha) nĩ kuga kuoya, kwĩyarahũra. Marũa marĩa mandĩkĩirwo Ahibirania makaigĩrĩra ikundi igĩrĩ o iki mũgũnda-inĩ, nĩ ũndũ ũcio oya handũ haku rũciinĩ o rũciinĩ hamwe na arĩa metĩkĩtie nginya "ũhonokio wa muoyo".)
9.Luka 9:23Agĩcooka akĩmeera othe atĩrĩ, “Mũndũ o wothe ũngĩenda kũnũmĩrĩra, no nginya eerege we mwene, na oyage mũtharaba wake o mũthenya, aanũmagĩrĩre.
NDAGAIKARA THĨ MBERE, NA AGATARA THOGORA, ONE KANA ARĨ NA KĨRĨA KĨIGANU GĨA KŨMĨRĨKIA? --> MŨNDŨ ŨYŨ NĨAMBĨRĨIRIE GWAKA, NA AKĨREMWO NĨ KŨMĨRĨKIA.
(Meciiria makwa - Mwathani nĩ mũtaro wa muoyo wothe, o mũthenya, na oigaga tara thogora ũcio mbere ya gwaka. Mũthiringo wambĩrĩirio na ũgatigwo ũtarĩ mũrĩkie ũrehaga kĩnyũrũri, ti kĩĩgitĩro. Tara thogora, oya mũtharaba waku o mũthenya, na ũtuĩke wa mwaki ũrĩa ũrĩkagia wĩra.)
11.Kũguũrĩrio 12:11Nao nĩmamũtooririe na ũndũ wa thakame ya Gatũrũme, o na nĩ ũndũ wa kiugo kĩa ũira wao; na matiigana kwenda kũhonokia mĩoyo yao, o na maatuĩka a gũkua.
Nao nĩmamũtooririe na ũndũ wa thakame ya Gatũrũme, o na nĩ ũndũ wa kiugo kĩa ũira wao + na matiigana kwenda kũhonokia mĩoyo yao, o na maatuĩka a gũkua.
12.Judasi 1:20No inyuĩ arata akwa endwa, ikaragai mũkĩongererekaga hinya thĩinĩ wa wĩtĩkio wanyu ũrĩa mũtheru mũno na mũhooyage mũrĩ thĩinĩ wa Roho Mũtheru. (21) Ikaragai thĩinĩ wa wendo wa Ngai mũgĩetagĩrĩra tha cia Mwathani witũ Jesũ Kristũ nĩguo ikaamũkinyia muoyo-inĩ wa tene na tene.
MWĨAKĨRE INYUĨ ENE IGŨRŨ RĨA WĨTĨKIO WANYU ŨRĨA MŨTHERU MŨNO + MŨKĨHOOYAGA MŨRĨ THĨINĨ WA ROHO MŨTHERU --> MWĨGITĨRE THĨINĨ WA WENDO WA NGAI, MWETAGĨRĨRA THA CIA MWATHANI WITŨ JESU KRISTO NGINYA MUOYO WA TENE NA TENE.
(Meciria makwa nyene — cookanĩrĩria mawatho ma mũthigari handũ hamwe: ikaraga wĩiguĩte, wĩkĩre kĩĩrĩgĩrĩro kĩa ũhonokio ta ngũbia ya kĩgita, wĩmenyagĩrĩre, twaraga Ũhoro-Mwega ũtekũconoka, ndũgacokerera na thutha, na wĩkuuagĩre mũtharaba o mũthenya. Tooria nĩ ũndũ wa thakame ya Jesũ, ũrĩa wĩtagwo Gatũrũme ka Ngai, na wende we gũkĩra muoyo waku wee mwene. Mbaara ya kũhanyũka nĩ yathiaga nginya mũthia-inĩ, na mũthia nĩguo ũrooka.)
5. MŨICO WA MBARA — ŨHONOKIO WA TENE NA TENE, NA THAAYA WA MUOYO
(Meciiria makwa mwene — mbio o yothe nĩ ĩrĩ na mũthia, na mũthia ũcio ti rũthingo no nĩ thũmbĩ, na gĩtĩ kĩa ũthamaki, na kĩrĩndĩ kĩnene. Ũhonokio wambĩrĩirie mũrango-inĩ, ũgĩcooka ũgĩthiĩ o mũthenya, ũgĩcooka ũkĩrũa ta mũthigari. Rĩu nĩ ũrĩkĩtie, na ũrĩkio ũcio ũrĩ na rĩĩtwa Maandĩko-inĩ: "mũthia wa wĩtĩkio wanyu, naguo nĩ guo ũhonokio wa ngoro cianyu".)
1.Mathayo 24:13no ũrĩa ũgaakirĩrĩria nginya hĩndĩ ya ithirĩro-rĩ, ũcio nĩakahonoka.
2.Ahibirania 9:27Na o ta ũrĩa gũtuĩtwo atĩ andũ makuage o riita rĩmwe, na thuutha wa ũguo magatuĩrwo ciira-rĩ, (28) ũguo no taguo Kristũ aarutirwo igongona riita o rĩmwe nĩguo eherie mehia ma andũ aingĩ; nake nĩakaguũranĩrio riita rĩa keerĩ, no tigeetha akuue mehia, no nĩgeetha arehere arĩa mamwetagĩrĩra ũhonokio.
KRISTO NĨARUTIRWO O RIITA RĨMWE NĨGUO AKUUE MEHIA MA ANDŨ AINGĨ --> KŨRĨ ARĨA MAMWETEREIRE NĨAKOONEKANA RĨNGĨ, ATARĨ NA MEHIA, NĨ ŨNDŨ WA ŨHONOKIO.
(Meciiria makwa niĩ mwene — hĩndĩ ya mbere Kristũ ookire, nĩakuuire mehia. Hĩndĩ ya kerĩ agooka, arehaga ũhonokio kwa arĩa "meterete wega wake." Mũthia wa mbio ici nĩ Mũndũ ũkuonekana, nĩ ũndũ ũcio ũhoro ũtuĩkanĩtio na ihinda nĩ: menyerera, na wetereire, na wĩkirĩrĩrie.)
3.1 Petero 1:8Nĩmũmwendete o na gũtuĩka mũtirĩ mwamuona; ningĩ mũkamwĩtĩkia o na gũtuĩka rĩu mũtiramuona, na mũkaiyũrwo nĩ gĩkeno gĩtangĩheanĩka ũhoro wakĩo, o kĩrĩa kĩrĩ riiri, (9) nĩgũkorwo nĩmũramũkĩra ũndũ ũrĩa mũtanyaga kuona nĩ ũndũ wa wĩtĩkio wanyu, na nĩguo ũhonokio wa ngoro cianyu.
ŨRĨA MŨTOONETE, NO NĨMŨMWENDETE + O NA MŨTEKŨMUONA NO NĨMWĨTĨKĨTIE MŨGAKENA NA GĨKENO KĨRĨA GĨTANGĨARIO NA CIUGO --> MŨKĨAMŨKĨRA MŨTHIA WA WĨTĨKIO WANYU, NAGUO NĨ ŨHONOKIO WA NGORO CIANYU.
(Meciiria makwa niĩ mwene — rora rũnyũgũtio, G5056. Mũthia ũrĩa mũndũ ekiragĩrĩria nginya harĩo thiini wa Mathayo 24:13 na mũthia ũrĩa mũndũ akaamũkĩra thiini wa mũhari ũyũ nĩ kiugo kĩmwe gĩa Kĩngiriki. Ũkirĩrĩria nginya mũthia, na mũthia ũrĩa ũigĩtwo moko-inĩ maku nĩ ũhonokio wa ngoro cianyu.)
5.Atũmwo 20:24No rĩrĩ, ndirona gũtũũra muoyo kũrĩ na bata harĩ niĩ, korwo no ndĩĩkie ihenya na ndĩĩkie wĩra ũrĩa Mwathani Jesũ aaheete, na nĩguo wĩra wa kuumbũra Ũhoro-ũrĩa-Mwega wa wega wa Ngai.
Gũtirĩ kĩndũ gĩkĩ kĩngĩnenkanĩria, na ndingĩonaga muoyo wakwa ũrĩ wa bata harĩ niĩ mwene --> nĩgeetha ndĩrĩkie tene rĩakwa na gĩkeno + kũheana ũira wa Ũhoro-mwega wa wega wa Ngai.
(Meciiria makwa niĩ mwene — rora ũrĩa mũndũ ũrĩa ũrĩkĩtie gũkinyia mũthia aaragia. Paũlũ arahoya kũrĩkia mũtaratara wake na gĩkeno, ti o gũtũũra muoyo. Rũciaro rwa mũthia rwa njĩra no rũrĩ njĩra ya kũhunjia, gũkinyĩria ũira wa ũhoro mwega wa wega wa Ngai nginya mũthia.)
6.Atũmwo 20:32“Na rĩu ngũmũneana kũrĩ Ngai o na kũrĩ ũhoro wa wega wake, ũrĩa ũngĩhota kũmwaka wega mũrũme na mũgĩe na igai hamwe na andũ arĩa othe matheretio.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G2817 kleronomia · ⚑ G2026 epoikodomeo
O na gũtuĩka aarĩ Mwana, no nĩeerutire wathĩki --> agĩtuĩka mwambĩrĩria wa ũhonokio wa tene na tene kũrĩ arĩa othe mamwathĩkagĩra.
Meciiria makwa mwene — mũthiĩre ũrĩa ũrathiĩ nĩ mũthiĩre ũrĩa waathiĩo kuma tene. Jesu nĩehũgũrire gwathĩka na ũndũ wa maũndũ marĩa aanyariirĩkire namo, na na ũndũ wa gũthiria mũtaratara wake agĩtuĩka mwambĩrĩria wa ũhonokio wa tene na tene. Rĩrĩ nĩrĩgwetaga arĩa maamũkagĩra ũhonokio ũcio, "arĩa othe mamwathĩkagĩra."
8.Isaia 45:17No rĩrĩ, Isiraeli nĩakahonokio nĩ Jehova na ũhonokio wake ũrĩa ũtũũraga tene na tene; wee ndũgaconorithio kana ũnyararithio nginya tene na tene.
No rĩrĩ, Isiraeli nĩakahonokio nĩ Jehova na ũhonokio wake ũrĩa ũtũũraga tene na tene --> wee ndũgaconorithio kana ũnyararithio nginya tene na tene.
9.Isaia 51:6Tiirai maitho manyu na igũrũ, na mũrore thĩ ĩrĩa ĩrĩ mũhuro; igũrũ rĩkaabuĩria o ta ndogo, nayo thĩ ĩthire o ta ũrĩa nguo ĩthiraga, nao atũũri ao makuage o ũguo ta ngi. No rĩrĩ, ũhonokio wakwa nĩwagũtũũra nginya tene, naguo ũthingu wakwa ndũrĩ hĩndĩ ũgaathira.
Igũrũ nĩrĩgathira ta ndogo + na thĩ nĩĩgakũra ta nguo --> no ũhonokio wakwa ũgaatũũra nginya tene + na ũthingu wakwa ndũgaathira.
(Meciiria makwa - tiira maitho igũrũ, ũguo nĩguo mũnabii oigaga, na wone igũrũ rĩo mwene rĩgĩthira ta ndogo. Nĩ ũguo ũigue ũrĩa ũtathiraga: ũhonokio wakwa nĩ wa tene na tene. Kĩndũ kĩrĩa waheirwo mũrango-inĩ nĩgĩgũkira igũrũ rĩrĩa rĩrĩ igũrũ rĩaku.)
10.Kũguũrĩrio 7:9Thuutha wa maũndũ macio ngĩcooka ngĩrora, na hau mbere yakwa-rĩ, ngĩona kĩrĩndĩ kĩnene gĩtangĩtarĩka nĩ mũndũ, kĩa andũ moimĩte ndũrĩrĩ-inĩ ciothe, na maarĩ a mĩhĩrĩga yothe, na iruka ciothe, na thiomi ciothe, marũgamĩte mbere ya gĩtĩ kĩa ũnene, na mbere ya Gatũrũme. Nao meehumbĩte nguo ndaaya cia rangi mwerũ, na makanyiita makĩndũ na moko. (10) Nao maanagĩrĩra na mũgambo mũnene makoiga atĩrĩ: “Kũhonokania nĩ kwa Ngai witũ, ũrĩa ũikarĩire gĩtĩ kĩa ũnene, na gwa Gatũrũme.”
o inyuĩ mũgitĩirwo nĩ hinya wa Ngai nĩ ũndũ wa gwĩtĩkia --> o nginya hĩndĩ ĩrĩa ũhonokio ũgooka ũrĩa ũhaarĩirio gũkaaguũranĩrio ihinda rĩa mũthia.
2 Timotheo 1:12Ũhoro ũcio nĩguo ũtũmĩte nyamarĩke ũguo. No ndiconokaga, tondũ ũrĩa niĩ njĩtĩkĩtie nĩndĩmũũĩ, na ndĩ na ma atĩ arĩ na ũhoti wa kũgitĩra kĩrĩa ndĩmwĩhokeire o nginya rĩrĩa mũthenya ũcio ũgaakinya.
Ũhoro o wothe no nginya ũrũgamĩrĩrwo nĩ ũira wa andũ eerĩ kana atatũ.
(Meciria makwa nyene — aira atatũ marũgamĩte njĩra-inĩ ĩno, na o ũmwe wao aragia kiugo kĩmwe: gũtũnyũhio. Petero oigaga atũnyũhagio nĩ hinya wa Ngai, Paulo oigaga atũnyũhagio nginya mũthenya ũcio, na Judi oigaga atũnyũhagio kũrĩ kũgũa. Kanua-inĩ ka aira eerĩ kana atatũ, ũhoro nĩ ũtũĩkĩte wega: Ngai ũrĩa ũgwathaga ũkirĩrĩrie no we ũkũmenyagĩrĩra hĩndĩ ĩrĩa ũgũkirĩrĩria.)
KĨĨRURU NA ŨHINGĨRIRIA
(Mĩario yakwa mwene — kĩĩruru gĩa thĩ kĩrĩ na mũhianĩre wa ma, no mũhianĩre wonjoro ndũngĩmenyithania nĩ kĩĩ gĩgĩtũmaga kĩoneke nginya ũtheri woonania kĩndũ kĩo kĩene. Mĩhiano ya Ngai wa Kera nĩ ciĩruru cia ma iratuurwo nĩ mwĩrĩ wa ma, na mwĩrĩ ũcio nĩ wa Kristo, o na gũtuĩka kĩĩruru ti mũhiano wa ma wa kĩndũ (Akolosai 2:17, Ahibirania 10:1). Nĩ ũndũ ũcio tũtiakaga ũrutani kũrĩ kĩĩruru kĩonjoro, na twĩtaga kĩndũ kĩĩruru rĩrĩa ũtheri wa Kĩrĩkanĩro Kĩerũ ũtuonetie mwĩrĩ ũrĩa waatũurire.)
15.1 Akorinitho 10:1Na rĩrĩ, ariũ na aarĩ a Ithe witũ, ndikwenda mũkorwo mũtooĩ ũndũ ũyũ, atĩ maithe maitũ ma tene othe maatongoragio nĩ itu, na atĩ othe nĩmaringire iria. (2) Othe nĩmabatithirio matuĩke andũ a Musa marĩ rungu rwa itu rĩu, o na marĩ iria-inĩ rĩu.
(Mawoni makwa mwene — Isiraeli nĩmoimire Misiri marĩ rungu rwa thakame ya gatũrũme ka Bathaka, magĩcooka makĩringa maaĩ-inĩ ma iria, magĩcooka makĩina, "we atuĩkĩte ũhonokio wakwa", na thutha ũcio makĩambata na njĩra ya bũrũri wa kĩĩranĩro marĩ na mũgate uumĩte igũrũ o mũthenya. Njĩra ĩyo ĩrĩ na mũhianĩre o ũmwe na mũrango, mũtĩnyi, mbaara ya kũhanyũka, na mũthia wa mũthaka wa wĩrutwo ũyũ. Nake Paulo oigire atĩ maũndũ macio maandĩkirwo nĩ ũndũ witũ wa gũtaarwo (1 Akorinitho 10:11). Ũtheri nĩwonanĩtie mwĩrĩ.)
KŨHINGA
Tito 2:11Nĩ ũndũ wega wa Ngai ũrĩa ũrehaga ũhonokio nĩũguũranĩirio kũrĩ andũ othe. (12) Wega ũcio wa Ngai nĩguo ũtũrutaga kũregana na maũndũ marĩa matarĩ ma kwĩyamũrĩra Ngai, na merirĩria mooru ma gũkũ thĩ, na gũtũũra twĩgirĩrĩirie merirĩria ma mwĩrĩ, na gũtũũra na mĩtũũrĩre ya ũngai na mĩrũngĩrĩru na ya kwĩyamũrĩra Ngai mahinda-inĩ maya tũrĩ, (13) o tũgĩetagĩrĩra kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa kĩrĩ na kĩrathimo, hĩndĩ ĩrĩa gũkaaguũranĩrio riiri wa Jesũ Kristũ, ũrĩa arĩ Ngai witũ mũnene na Mũhonokia.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G4992 soterios · ⚑ G5485 charis
Mwathani nĩakahonokia ũũru-inĩ o wothe --> na andware ũthamaki-inĩ wake wa igũrũ.
(Mawoni makwa mwene — mũtĩnyi ũyũ uumaga na mũkayo wa mwana ũkiumbũka wa "Abba, Baba", ũgathiĩ na mbere na gũthiĩ o mũthenya, ũkĩambata na mbaara ya mũthigari, nginya thũmbĩ ya muoyo mũthia-inĩ. Rora rũrango, G4982, tondũ kiugo "gũtũũria" thĩinĩ wa kĩĩranĩro gĩkĩ gĩa mũthia nĩ sozo, kiugo o kĩu kĩa "kũhonokia" (2 Timotheo 4:18). Mwathani ũrĩa wagũhonokirie mũrango-inĩ nĩagagũhonokia nginya ũkinye ũthamaki-inĩ wake wa igũrũ, nĩ ũndũ ũcio thiĩ na mbere, na ũkinyie mũthia.)
KĨGERANIO GĨA GWĨMENYERIA
1. 1 Petero 2:2 — Ta ciana ciarĩ ciũciarwo, mwĩrirĩrie iria rĩa ma rĩa kiugo, nĩguo mũhote:
MACOKIO MA CIŨRIA: 1-b · 2-c · 3-b · 4-a · 5-c · 6-c · 7-b
ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA
--> Kĩĩruru kĩrehaga ũtheri atĩa: Isiraeli nĩmoimire na thakame na makĩgerera iria-inĩ, na Paulo ekuuga atĩ maithe maitũ "othe nĩmabatithirio harĩ Musa itu-inĩ na iria-inĩ" (1 Akorinitho 10:1-2). Njĩra ya kuuma ũkombo-inĩ nĩ kĩĩruru gĩa njĩra ya ũhonokio, ĩhaarĩirie wĩruta wayo mwene.
--> Kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ kĩgataarĩria atĩa: hau iria-inĩ watho warĩ, "rũgamai wega, muone ũhonokio wa Jehova" (Thaama 14:13). Thĩinĩ wa Ũhoro-mwega ũhonokio ũyũ rĩu nĩũrathiĩ thĩ yothe: "nĩ hinya wa Ngai wa kũhonokia mũndũ o wothe ũrĩa ũrĩĩtĩkagia" (Aroma 1:16).
--> Ũrĩa ciugo ciarĩ bata: mũthia ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Mathayo 24:13 na mũthia ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa 1 Petero 1:9 nĩ kiugo kĩmwe gĩa Kĩngĩrĩki (G5056 telos). Mũthia ũrĩa mũndũ akiragĩrĩria nginya harĩ guo nĩ mũthia wa wĩtĩkio, ũhonokio wa ngoro.
--> Ũrĩa ũkinyagia nginya tene na tene: igũrũ nĩrĩgathira ta ndogo, "no ũhonokio wakwa ũgaatũũra tene na tene" (Isaia 51:6), na Isiraeli nĩakahonokio "na ũhonokio wa tene na tene" (Isaia 45:17).
--> Njĩra ya mũthemba ũngĩ: kĩrĩndĩ kĩnene kĩrĩ na nguo njerũ (Kũguũrĩrio 7:9) nĩgĩtwaranĩte na iruga rĩa ũhiki wa Gatũrũme, kũrĩa gatani ĩrĩa nyoroku ĩrĩ "ũthingu wa andũ arĩa aamũre" (Kũguũrĩrio 19:8).