Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Kinasirib? — Paset 2
PARTE 2 · MAYSA A BARO NGA ADAL A NAIBATAY ITI PAMMATI A BIBLICAL NGA PAGBATAYAN
Kinasirib — Pundasion a Doktrina ti Biblia
NAUNA A SAO
Sadino ti pangrugian ti sirib? Sisisigurado a sungbatan ti Nasantoan a Surat: ti panagbuteng iti APO isu ti pangrugian ti sirib. Saan a dagiti eskuela dagiti tattao, saan a ti sirib ti daytoy a lubong; ti panagbuteng iti APO. Ti sao a Hebreo ket chokmah (H2451, sirib); ti sao a Griego ket sophia (G4678, sirib); ket ti ridaw a mapan iti dua kadagitoy ket yare (H3374, buteng). Naipasdek ti pamuon dayta. Ita, um-umay dagiti baro a saksi: Job, a nagbuteng iti Dios; Solomon, a nagdawat iti maawatan a puso; Santiago, a mangibaga nga agdawat iti Dios; ken Pablo, a mangipakita kadatayo iti Kristo, ti sirib ti Dios. No adda kadakayo nga awanan iti sirib, ammoyo no siasino ti dawatan. Sukimatenyo.
TALLO A SALUDSOD A SUNGBATAN DAYTOY NGA ADAL:
1. Sadino ti nagtaudan ti kinasirib?
2. No adda ti siasinoman kadakayo a kasapulan ti kinasirib, siasino ti masapul nga dawaten?
3. Sadino ti nakalemmengan dagiti amin a gameng ti sirib ken pannakaammo?
ANG PUNDASYON A NAIPASDEK EN — KINASIRIB
TI PAMMASDEK --> TI PANNAGBUTENG KEN JEHOVA ISU TI PANGRUGIAN TI SIRIB (PSALM 111:10).
THE FOUNDATION --> AMIN NGA AGTUNGTONG KADAGITI BILBILINNA ADDAAN IMPRESSIVE NGA PANNAKAAWAT (SALMO 111:10).THE FOUNDATION --> ADDAAN NASAYAAT A PANNAKAAWAT AMIN A MANGARAMID KADAGITI BILBILINNA (SALMO 111:10).
THE FOUNDATION --> IDINTO MAAWATAMTO ti panagbuteng iti APO, ken masarakamto ti pannakaammo iti Dios (PROVERBIO 2:5).
TI PAMENTAAN --> TI PANAGBUTENG ITI APO ISU TI PANANGGURA ITI DAKES (PROVERBS 8:13).
TI PAMMASDEK --> TI APO MANGMANGTED ITI SIRIB (PROVERBIO 2:6).
TI PAMMASDEK --> NI CRISTO, A NAGBALIN NGA ISU MANIPUD ITI DIOS TI SIRIB PARA KADATAYO (1 CORINTIOS 1:30).
Daytoy a Paset 2 ket mangpasingked iti isu met laeng a kinapudno manipud iti baro a bunggoy dagiti saksi.
PANGRUGIAN A SANGGAPO
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Dagiti Proverbio 9:10Ti panagbuteng kenni Yahweh ket isu ti pangrugian ti kinasirib, ken ti pannakaammo iti maipapan iti Nasantoan ket pannakaawat.
TI PANNAGBUTENG ITI APO = TI PUNGTOT TI SIRIB + TI PANNAKAAMMO ITI NASANTOAN = PANNAKAAWAT.
(Dagiti pribado a kapanunotak — ti kinasirib ket addaan iti ridaw, ken ti ridaw ket yare (H3374, panagbuteng) — ti panagbuteng iti APO. Saan a maysa a buteng nga aglibas manipud kenkuana, no di ket maysa a nagrukob a puso nga dumdumngeg kenkuana. Rugiam iti ridaw; ti chokmah (H2451, kinasirib) ket adda iti uneg.)
1. TI PANGRUGIAN TI SIRIB
1.Dagiti Proverbio 1:7Ti panagbuteng kenni Yahweh ket isu ti pangrugian iti pannakaammo— laisen dagiti maag ti kinasirib ken disiplina.
TI PANAGBUTENG ITI APO = SIRIB + TI PANAGSINA ITI DAKES = PANANGAWAT.
2. AGDAWATKA ITI DIOS, A MANGMANGTED KENKA ITI AMIN A TAO SIDIDILIGENTE
1.Santiago 1:5Ngem no kasapulan ti siasinoman kadakayo ti kinasirib, dawatenna daytoy manipud iti Dios, ti sibubuslon a mangmangted ken saan a mangtubtubngar kadagiti amin a dumawat ket ipaaynanto daytoy.
NO SIASINOMAN KADAKAYO NGA AGKASAPULAN ITI SIRIB --> BAY-ANNA NGA AGDAWAT ITI DIOS --> MAITEDNA KENKUANA.
2.1 Ar-ari 3:9Ikkam koma ngarud ti adipenmo iti mannakaawat a puso a mangikeddeng kadagiti tattaom, tapno ammok a paggidiaten ti nasayaat ken dakes. Ta siasino ti makabael a mangikeddeng kadagitoy nakaad-adu unay a tattaom?”
IKKAM TI ADIPENMO ITI PUSO A MANAWATAN --> TAPNO MABALINKO NGA ILASIN TI NAIMBAG KEN DAKES.
3.1 Ar-ari 3:12Adtoy, aramidek dagiti amin a kiniddawmo kaniak. Ikkanka iti kinasirib ken mannakaawat a puso, tapno awan ti kas kenka a nagbiag idi, ken awanto pay ti tumaud a kas kenka.
Ta mangmangted ni Yahweh iti kinasirib --> agtaud iti ngiwatna ti pannakaammo ken pannakaawat.
(Dagiti bukodko a panunot — Nagdawat ni Solomon, ket nangted ti Dios. Isu met laeng a ridaw ti ibagbaga ni Santiago nga nakalukat: agdawatka iti Dios, a mangmangted iti amin a tao a sibubulos ken awan pammabasolna. Ti Dios a nangted iti masirib a puso iti ari, ikkannaka met. Agdawatka nga addaan pammati.)
3. SAAN A SIRIB TI DAYTOY LUBONG
1.1 taga-Corinto 1:25Ta ti kinamaag ti Dios ket nasirsirib ngem dagiti tattao, ken ti kinakapsut ti Dios ket nabilbileg ngem dagiti tattao.
DAYTOY A KINASIRIB A SAAN A BUMABA MANIPUD ITI NGATO = NAINLUBONGAN + SAAN A NAESPIRITUAN + SINASAIRO.
4.Santiago 3:17Ngem ti kinasirib nga aggapu iti ngato ket umuna, nasin-aw, kalpasanna managayat iti kapia, naalumamay, nasayaat ti panagpuspusona, napno iti asi ken nasayaat a bunga, awanan ti panangipangpangruna kadagiti sumagmamano a tattao, ken napasnek.
TI SIRIB NGA AGGAPU IDIAY NGATO = NASAYAAT NGA UMUNA + KALPASANNA NATALNA + NALEMLEM + NAPNO ITI KAASI KEN NASAYAAT NGA BUNGA.
(Dagitoy dagiti bukodko a panunot — Ipakita ni Santiago nga adda dua a kita ti sirib. Ti maysa ket naggapu iti baba, ken ti maysa ket naggapu iti ngato. Ti Sophia (G4678, sirib) a naggapu iti ngato ket umuna a nadalus, kalpasanna natalna. No mangpataud daytoy iti panagaapa ken imon, saan a dayta ti bimmaba manipud iti Ama. Am-ammuen daytoy babaen iti bungana.)
4. NI CRISTO, ANIA A SIRIB TI DIOS
1.1 taga-Corinto 1:24Ngem kadagiti inayaban ti Dios, agpada a Judio ken dagiti Griego, ikaskasabami a ni Cristo ti pannakabalin ken sirib ti Dios.
NI CRISTO = TI PANNAKABALIN TI DIOS + TI SIRIB TI DIOS.
2.1 taga-Corinto 1:30Gapu iti inaramid ti Dios, addakayon ita kenni Cristo Jesus, a nagbalin para kadatayo a kinasirib manipud ti Dios. Nagbalin isuna a kinalinteg, kinasanto ken pannakasubbottayo.
AMIN A GAMENG ITI KINASIRIB KEN PANNAKAAMMO = NAKALEMMENG KEN NI CRISTO.
(Dagiti bukod a panunotko — saanmo a birbiruken ti gameng iti ruar ti pagidulinan. Impalimed ti Dios ti amin a sophia (G4678, kinasirib) ken amin a gnosis (G1108, pannakaammo) iti Anakna. Naipalimed, saan a napukaw — naipalimed iti lugar a mabalinmo a masarakan. Birukem ni Cristo, ket nasarakam ti kinasirib.)
5. TI SIRIB TI KANGRUNAAN A BANAG — TI DAYAWNA KEN DAGITI ARAMIDNA
1.Dagiti Proverbio 3:13Naragsak ti makasarak iti kinasirib, makagun-od met isuna iti pannakaawat.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2451 chokmah — kinasirib
KINASIRIB = TI KANGRUNAAN A BANAG --> AGGUNGGONAKA ITI KINASIRIB + ITI AMIN A PANAGGUNGGONAM, AGGUNGGONAKA ITI PANANGAWAT.
4.Santiago 3:13Siasino kadakayo ti nasirib ken mannakaawat? Ipakita koma dayta a tao ti nasayaat a biag babaen kadagiti aramidna iti kinapakumbaba nga aggapu iti kinasirib.
ISU A MASIRIB --> IPAKITANNA ITI NASAYAAT NGA AYAMUOM DAGITI ARAMIDNA NGA ADDAAN IGGEM ITI KINAALUMANAY TI KINASIRIB.
(Dagiti personal a panunotko — ti kinasirib ket ad-adu ngem ti pannakaammo; isuna ket kayo ti biag, ken ti kayo ket mabigbig babaen ti bunga na. Alaem un-unaen isuna, ken kalpasanna ipakitam isuna babaen iti nasayaat a wagas ti panagbiag, nga addaan iti kinapakumbaba.)
BIBBIG NGIWAT
Dagiti Proverbio 9:10Ti panagbuteng kenni Yahweh ket isu ti pangrugian ti kinasirib, ken ti pannakaammo iti maipapan iti Nasantoan ket pannakaawat.
Dagiti Salmo 111:10Ti panangraem kenni Yahweh ket isu ti rugrugi ti kinasirib; dagiti mangar-aramid kadagiti bilinna ket addaan iti nasayaat a pannakaawat. Ti dayawna ket agtalinaed iti agnanayon.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2451 chokmah — kinasirib · ⚑ H3374 yare — amok
TI PANAGBUTENG ITI APO = TI PANGRUGIAN TI PANNAKAAMMO.
Eclesiastes 4:12Ti tao nga agmaymaysa ket maparukma, ngem kabaelan a sarangten ti dua a tao ti panangraut, ken saan a nalaka a mapugsat ti tali nga adda tallo a linabagna.
ken saan a nalaka a mapugsat ti tali nga adda tallo a linabagna.
ANINIWAAN KEN PANNAKATUNGPAL
5.1 Ar-ari 3:12Adtoy, aramidek dagiti amin a kiniddawmo kaniak. Ikkanka iti kinasirib ken mannakaawat a puso, tapno awan ti kas kenka a nagbiag idi, ken awanto pay ti tumaud a kas kenka.
INTEDKO KENKA TI SIRIB KEN MANANAWAY A PUSO --> KA-ANO MAN NGA AGSARDENG SA, AWANTO TI TUMAUD A KAS KENKA.
6.Mateo 12:42Iti pannakaukom, tumakderto ti Reyna ti Abagatan a kaduana dagiti lallaki iti daytoy a henerasion ket ukomenanna daytoy. Naggapu isuna iti pungto ti daga tapno agdengngeg iti kinasirib ni Solomon, ket kitaenyo, adda ditoy ti natantan-ok ngem ni Solomon.
IMMAY ISUNA MANIPUD KADAGITI ULPIT A PAGPATINGGAAN TI DAGA TAPNO MANGNGEG ITI SIRIB NI SOLOMON --> ADTOY, ADDA ITA DITOY NGA AD-ADDA A DAKKEL NGEM NI SOLOMON.
(Dagiti pribado a panpanunotko — ti kasisiribam nga ari ket anniniwan laeng. Ti reyna ket immay manipud kaadaywan a paset ti daga tapno denggenna ni Solomon; ti maysa a nabilbileg ngem ni Solomon ket adda ditoy — ni Cristo, ti kinasirib ti Dios.)
PANANGRIKEP
Santiago 3:17Ngem ti kinasirib nga aggapu iti ngato ket umuna, nasin-aw, kalpasanna managayat iti kapia, naalumamay, nasayaat ti panagpuspusona, napno iti asi ken nasayaat a bunga, awanan ti panangipangpangruna kadagiti sumagmamano a tattao, ken napasnek.
TI KINASIRIB NGA AGGAPU ITI NGATO = NAPNO ITI ASI KEN NASAYAAT A BUNGA + AWANAN TI PANANGIPANGPANGRUNA KADAGITI SUMAGMAMANO A TATTAO + AWANAN TI PANAGPASINSINGAR.
Dagiti Taga-Colosas 2:3Nakalemmeng kenkuana dagiti amin a gameng iti kinasirib ken pannakaammo.
Nakalemmeng kenkuana dagiti amin a gameng iti kinasirib ken pannakaammo.
(Dagiti bukodko a panunot — maysa a dalan, tallo nga addang. Mangrugi iti yare (H3374, buteng), ti panagbuteng iti APO. Agtultuloy babaen ti panagdawat, gapu ta isuna ket sipaparabur nga agmula iti amin. Ken agpatingga kenni Cristo, a kenkuana ket nailemmeng dagiti amin a gameng ti sophia (G4678, kinasirib) ken gnosis (G1108, pannakaammo). Maysa a sagut, maysa a Managted. Agdawatka, ket maiyawatto.)
SAO-SAO A GREEK
Dagitoy dagiti kangrunaan a sasao para iti daytoy nga estudio. Idokdok ti aniaman a naikuritan a sao kadagiti bersikulo iti ngato tapno makita ti kayatna a sawen ditoy.
5. 1 Corinto 3:19 — Ti kinasirib iti daytoy a lubong ket:
a) nailemmeng iti Dios
b) kinamaag iti Dios
c) kinapuyaw iti Dios
6. Colosas 2:3 — Kenkuana ket nakalemmeng:
a) iti kinasirib daytoy a lubong
b) idiay simbaan
c) dagiti amin a gameng iti kinasirib ken pannakaammo
7. Santiago 3:17 — Ti kinasirib nga aggapu iti ngato ket umuna:
a) nasin-aw
b) natakneng
c) naalumamay
SUNGBAT: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-c, 7-a
ANIA TI PAKAIBATAYAN TI DAYTOY ADAL
No kasano nga agsao ti kinasirib kas maysa a tao: iti Proverbio 8:23 kuna ti kinasirib, Naipasdekak manipud iti kinaagnanayon; ket iti 1 Corinto 1:24 ninagananna ni Cristo a kinasirib ti Dios. Sukimatem no ti kinasirib nga umaweng iti Proverbio ket anniniwan ti Anak.
--> No kasano nga ited ti Espiritu ti sirib: Napunno ni Bezaleel iti espiritu ti Dios iti sirib (Exodo 31:3), ket agkarkararag ni Pablo tapno ited ti Dios kadakayo ti espiritu ti sirib (Efeso 1:17). Sukimatenyo no kasano nga umay ti sirib babaen ti Espiritu.
--> Kasano nga ipatingga ti Manangaskasaba ti sigud a pangrugian ti sirib: Kuna ti Eclesiastes 12:13, Agbutengka iti Dios, ket salimetmetam dagiti bilbilinna: ta daytoy ti intero a rebbengen ti tao. Sukimatem no kasano a masarakan ti panungpalan ti libro ti pangrugian ti sirib.
--> Ti kasla-nasaysayaat a kaputotan ti agtultuloy: ti nasaysayaat ngem ni Solomon (Matthew 12:42), ti nasaysayaat ngem ni Jonas (Matthew 12:41), maysa a nasaysayaat ngem ti templo (Matthew 12:6). Sukimatem no siasino ti nasaysayaat ngem ti ari, ti mammadto, ken ti templo.
