KYƐFA 2 · ADESUA FOFORO A WƆATO ATO GYINABEA TEASƐM A EFI BAIBUL MU SO
Nyansa — Bible Nkyerɛkyerɛ a Ɛto Fapem
ASƐM A ƐFATA ANIMU
Ɛhe na nyansa fi ase? Kyerɛwsɛm no bua no pefee: Awurade suro no ne nyansa ahyɛase. Ɛnnyɛ nnipa mmaesuafo, ɛnnyɛ wiase yi nyansa; Awurade suro no. Hebri asɛmfua no ne chokmah (H2451, nyansa); Hela asɛmfua no ne sophia (G4678, nyansa); na ɔpon a ɛkɔ eyinom baanu mu no ne yare (H3374, suro). Wɔato saa fapem no dedaw. Afei adansefo foforo aba: Hiob, a osuroo Onyankopɔn; Salomo, a obisaa koma a ntease wɔ mu; Yakobo, a ɔka se bisa fi Onyankopɔn hɔ; ne Paulo, a ɔda Kristo, Onyankopɔn nyansa no, adi kyerɛ yɛn. Sɛ mo mu bi hia nyansa a, monim nea ɛsɛ sɛ mubisa no. Monhwehwɛ mu.
NSEM NKATA MMIƐNSA A NHWEHWƐMU YI BƐYI ANO:
1. Nyansa mfitiaseɛ wɔ he?
2. Sɛ obiara wɔ mo mu a hia nyansa a, ɛsɛ sɛ obisa hena?
3. Ɛhe na wɔde nyansa ne nimdeɛ ademude nyinaa asie?
FAPADEƐ A WƆATO DADA — NYANSA
FUNDESƐN --> AWURADE SURO NE NYANSA AHYƐASE (DWONNWOM 111:10).
FAPEM NO --> WƆN A WƆYƐ N'AHYƐDE NYINAA WƆ NHUMU PA (DWOM 111:10).
FAPƐM NO --> ƐNO ANSƐE NA WOBƐTE AWURADE SURO ASE, NA WOAHU ONYANKOPƆN HO NIMDEƐ (MMEBUSƐM 2:5).
NNYINASO --> AWURADE SURO NE SƐ WOBƐKYI BƆNE (MMEBUSƐM 8:13).
FAPEM NO --> AWURADE NA ƆMA NYANSA (MMEBUSƐM 2:6).
FONDESYƐ NO --> KRISTO, A ONYANKOPƆN AYƐ NO YƐN NYANSA (1 KORINTOFOƆ 1:30).
Saa Kyɛmu 2 yi hyɛ nokware koro no ara mu den fi adansefo foforo bi mu.
ANIMUDUA A EHYE ASE
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Mmɛbusɛm 9:10Awurade suro yɛ nyansa ahyɛaseɛ Ɔkronkronni no ho nimdeɛ yɛ nteaseɛ.
(Me nsusuwii ankasa — nyansa wɔ ɔpon, na ɔpon no ne yare (H3374, ehu) — Awurade suro. Ɛnyɛ ehu a eguan fi ne ho, na mmom akoma a wakotow a etie no. Fi ɔpon no ase; chokmah (H2451, nyansa) wɔ mu.)
1. NYANSA MFITIASE
1.Mmɛbusɛm 1:7Awurade suro yɛ nimdeɛ ahyɛaseɛ, na nkwaseafoɔ bu nyansa ne ahohyɛsoɔ animtiaa.
AWURADE SURO = NYANSA + TWE WO HO FI BONE HO = NTEASE.
2. BISA ONYANKOPƆN A ƆDE MA NNIPA NYINAA WOWOO NO
1.Yakobo 1:5Sɛ nyansa ho hia mo mu bi a, ɛsɛ sɛ ɔbɔ mpaeɛ srɛ Onyankopɔn na ɔbɛma no bi, ɛfiri sɛ, Onyankopɔn firi ayamyɛ ne adom mu ma obiara deɛ ɛhia no no kwa.
SƐ MO MU BI HIA NYANSA A --> ƆMMISA ONYANKOPƆN --> WƆBƐMA NO.
2.1 Ahemfo 3:9Ɛno enti, ma wʼakoa nhunumu akoma a ɔbɛtumi de adi wo nkurɔfoɔ so, na ɔbɛtumi ahunu papa ne bɔne ntam nsonsonoeɛ. Na hwan koraa na ɔno nko ara bɛtumi adi saa ɔman a wɔdi mu, a wɔyɛ wo dea yi so?”
Awurade ma nimdeɛ --> na nʼanom na nyansa ne nteaseɛ firi ba.
(Me nsusuwii ankasa — Salomo bisae, na Onyankopɔn maa no. Yakobo ka asɛm koro no ara sɛ ɔpon koro no ara da hɔ da so: bisa Onyankopɔn, nea ɔde ma obiara pii a onnyi obi mfomso. Nea ɔmaa ɔhene no koma a nyansa wom no bɛma wo nso. Fa gyidi bisa.)
3. ƜNYE WIASE YI NYANSA
1.1 Korintofoɔ 1:25Onyankopɔn asɛm a ɛyɛ sɛ aba nni mu no, aba wɔ mu sene nnipa nyansa, na saa ara nso na deɛ ɛyɛ sɛ ɛyɛ mmerɛ wɔ Onyankopɔn fam no yɛ den sene nnipa ahoɔden.
NYANKOPƆN NKWASIASƐM = ƐYƐ NYANSA SEN NNIPA + NYANKOPƆN MMERƐWYƐ = ƐYƐ DEN SEN NNIPA.
2.1 Korintofoɔ 3:19Ɛfiri sɛ, deɛ ewiase bu no nyansa no yɛ asɛm a aba nni mu wɔ Onyankopɔn ani so. Atwerɛsɛm no ka sɛ, “Ɔkyere anyansafoɔ wɔ wɔn aniteɛ mu.”
4.Yakobo 3:17Nanso, nyansa a ɛfiri ɔsoro no yɛ kronkron; asomdwoeɛ wɔ mu, ɛdwo na ɛwɔ nidɔ; ɛwɔ ahummɔborɔ na nneyɛeɛ pa firi mu ba; ɛnnye akyinnyeɛ na ɛnyɛ nyaatwom nso.
NYANSA A EFIRI SORO NO = EDI KAN YE KRONKRON + AFEI ASOMDWOE + ODWO + AYAM HYE + ADWUMA PA AHYE MU.
(Me nsusuwii ankasa — Yakobo kyerɛ sɛ nyansa ahorow abien wɔ hɔ: baako fi ase, baako fi soro. Sophia (G4678, nyansa) a efi soro no, ne mfiase deɛ ɛyɛ kronkron, ɛnna ɛyɛ asomdwoe. Sɛ ɛde ɔko ne anibrɛ aba a, na ɛnnye Agya no nkyɛn amma. Fa n'aba hu.)
4. KRISTO, ONYANKOPƆN NYANSA
1.1 Korintofoɔ 1:24nanso Yudafoɔ ne amanamanmufoɔ a Onyankopɔn afrɛ wɔn no, Kristo yɛ Onyankopɔn tumi ne Onyankopɔn nyansa.
2.1 Korintofoɔ 1:30Nanso, Onyankopɔn aka mo abata Kristo Yesu ho na Onyankopɔn nam Kristo so ama yɛn nyansa; ɛnam ne so ma yɛatene wɔ Onyankopɔn anim. Yɛyɛ Onyankopɔn ahotefoɔ a wama yɛade yɛn ho.
NYANSA NE NIMDEƐ ADEKORA NYINA NO AHINTA WƆ KRISTO MU.
(Me nsusuwii ankasa — nhwehwɛ ademude no wɔ sikakorabea no akyi. Onyankopɔn de sophia (G4678, nyansa) nyinaa ne gnosis (G1108, nimdeɛ) nyinaa asie ne Ba mu. Wasie, ɛnyɛ sɛ ayera — wasie baabi a wubetumi ahu. Hwehwɛ Kristo hu, na woahu nyansa.)
5. NYANSA NE ADE A ETI KORON — NE BO NE NE NNWUMA
1.Mmɛbusɛm 3:13Nhyira nka onipa a ɔhunu nyansa, onipa a ɔnya nteaseɛ,
ONYANSAFOƆ --> MA ƆMFA NEƆBRA PA NKYERƐ NE NNWUMA WƆ NYANSA MU ODWO MU.
(Me adwene ankasa — nyansa yɛ nea ɛboro nimdeɛ; ɔyɛ nkwa dua, na wɔnam n'aba so hu dua. Nya no kan, na ɛno akyi no, fa abrabɔ pa a ahobrɛase wɔ mu kyerɛ no.)
ANOM ABIEN
Mmɛbusɛm 9:10Awurade suro yɛ nyansa ahyɛaseɛ Ɔkronkronni no ho nimdeɛ yɛ nteaseɛ.
MEDE MA WO KOMA A NYANSA WƆ MU ANI-TE --> WO AKYI SO NSO OBIARA NSƆRE A ƆTE SƐ WO.
6.Mateo 12:42Atemmuo da no, Seba Ɔhemmaa bɛsɔre atia ɔman yi ɛfiri sɛ, ɔfiri asase ano nohoa bɛtiee Salomo nyansa nsɛm. Nanso, deɛ ɔsene Salomo no wɔ ha.
OFIRI ASASE SO AFANOHENE NYINAA BAA SEDE ƆBƐTIE SOLOMON NYANSA NO --> MONHWƐ, OBI A ƆSƐN SOLOMON WƆ HA.
(Me nsusuwii — ɔhene nyansafo no yɛ sunsuma bi kɛkɛ. Ɔhemmea no fii asase ano nohoa bɛtiee Salomo; nea ɔyɛ ɔkɛse sen Salomo gyina ha — Kristo, Onyankopɔn nyansa.)
SƐDE
Yakobo 3:17Nanso, nyansa a ɛfiri ɔsoro no yɛ kronkron; asomdwoeɛ wɔ mu, ɛdwo na ɛwɔ nidɔ; ɛwɔ ahummɔborɔ na nneyɛeɛ pa firi mu ba; ɛnnye akyinnyeɛ na ɛnyɛ nyaatwom nso.
Ɔno so na wɔnam hunu Onyankopɔn nyansa ne nʼadwene.
(M'ankasa nsusuwii — ɔkwan baako, anammɔntu abiɛsa. Efi ase wɔ yare (H3374, ehu) mu, Awurade suro no. Ɛkɔ so denam abisade so, efisɛ ɔde ma obiara pɛpɛɛpɛ a onnyigye. Na ɛba awiei wɔ Kristo mu, nea sophia (G4678, nyansa) ne gnosis (G1108, nimdeɛ) ho ademude nyinaa ahintaw wɔ ne mu. Akyɛde baako, Ɔmamafo baako. Bisa, na wɔde bɛma wo.)
HELAFO NSƐMFITIASƐM TITIRIW
Eyinom ne nsɛmfua atitiriw a ɛfa saa adesua yi ho. Fa wo nsa ka asɛmfua biara a nsensanee wɔ so wɔ nkyerɛwsɛm a ɛwɔ soro no mu na hu ne nkyerɛase wɔ ha.
“nyansa” — G4678 sophia — nyansa, wiase mu anaa honhom mu
Kristo a ɔyɛ Onyankopɔn tumi, ne Onyankopɔn nyansa
“nyansafo” — G4680 sophos — Onyansafo, nea ne nsa akokwaw wɔ adwuma bi mu
Onyankopɔn nkwaseasɛm no yɛ nyansa sen nnipa
“nyansa” — G5428 phronesis — Nyansa, ɔbrayɛ ho nhumu
Wayɛ pii ama yɛn wɔ nyansa ne nhumu nyinaa mu
“Nimdeɛ” — G1108 gnosis — nimdeɛ, nimdeɛ a wonim
obiara a nyansa ne nimdeɛ ho adekasiei nyinaa ahyɛ no mu
HEBREW NSƐMFUA
“nyansa” — H2451 chokmah — nyansa, adwumayɛ ho nimdeɛ
Awurade fi n'anom ma nyansa
“osuro” — H3374 yare — osuro, obu
Awurade suro ne nyansa mfitiaseɛ
“ntease” — H998 biynah — nteaseɛ, nimdeɛ
Nea ɛyɛ kronkron ho nimdeɛ ne ntease
“Nimdeɛ” — H1847 daath — nimdeɛ, anifira
Awurade suro yɛ nimdeɛ mfiase
NSƆHWƐ NSƐMMISA
1. Mmɛbusɛm 9:10 — Awurade suro yɛ:
a) nimdeɛ
b) nyansa
c) nna
2. Hiob 28:28 — Sɛ wɔkyiri bɔne a, ɛyɛ:
a) nteaseɛ
b) nyansa
c) ahonya
3. Yakobo 1:5 — Sɛ mo mu bi ho hia nyansa a, ɔnyɛ dɛn:
a) hwehwɛ wiase yi mu anyansafo
b) bisa Onyankopɔn, sɛ ebia ɔde bɛma
c) srɛ Onyankopɔn, ɛfiri sɛ Onyankopɔn firi ayamyɛ ne adom mu ma obiara deɛ ɛhia no no kwa
4. 1 Ahemfo 3:12 — Hwɛ, mayɛ sɛdeɛ wo nsɛm teɛ: hwɛ, mede ama wo:
a) akoma a nyansa ne nteaseɛ wɔ mu
b) ahonya ne animuonyam
(c) nkwa tenten
5. 1 Korintofoɔ 3:19 — Deɛ ewiase bu no nyansa no yɛ:
a) ahintaw wɔ Onyankopɔn nkyɛn
b) asɛm a aba nni mu wɔ Onyankopɔn ani so
c) mmerɛwyɛ wɔ Onyankopɔn nkyɛn
6. Kolosefo 2:3 — Ɔno so na wɔnam hunu:
a) wɔ wiase yi nyansa mu
b) wɔ asɔre no mu
c) nyansa ne adwene ahonya nyinaa
7. Yakobo 3:17 — Nanso, nyansa a ɛfiri ɔsoro no yɛ:
a) kronkron
b) asomdwoeɛ mu
c) odwoodwo
MMUANE: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-c, 7-a
ÐEBEA A ADESUA YI MU FA KWAN AHODOÐ SO KÖ
Sɛnea nyansa kasa te sɛ onipa: wɔ Mmebusɛm 8:23 mu no, nyansa ka sɛ, Wɔhyɛɛ me ase fii tete mmere mu; na 1 Korintofo 1:24 frɛ Kristo sɛ Onyankopɔn nyansa. Hwehwɛ sɛ nyansa a ɛteɛm mu wɔ Mmebusɛm mu no yɛ Ɔba no sunsuma anaa.
Sɛnea Honhom no de nyansa ma: Onyankopɔn honhom hyɛɛ Besaleel ma wɔ nyansa mu (Exodus 31:3), na Paulo bɔ mpaeɛ sɛ Onyankopɔn mfa nyansa honhom mma wo (Efesofoɔ 1:17). Hwehwɛ sɛnea nyansa nam Honhom no so ba.
Sɛnea Ɔsɛnkafo no wie wɔ faako a nyansa fi ase: Ɔsɛnkafo 12:13 ka sɛ, Suro Onyankopɔn, na di n'ahyɛde so: na eyi ne onipa asɛde nyinaa. Hwehwɛ sɛnea nwoma no awiei hyia nyansa mfitiase.
Sɛnea "ɔsen" asɛm no toa so kɔ: obi a ɔsen Salomo (Mateo 12:42), obi a ɔsen Yona (Mateo 12:41), obi a ɔsen asɔredan no (Mateo 12:6). Hwehwɛ onipa a ɔsen ɔhene no, odiyifo no, ne asɔredan no.