PART 2 · ÀWÀDÌ TUNTUN TÍ A KỌ́ SÍ ORÍ ẸKỌ́ ÌPILẸ̀ NÍNÚ BÍBÉLÌ
Ọgbọ́n — Ẹ̀kọ́ Bíbélì Ìpìlẹ̀
ỌRỌ̀ ÌṢÍ
Níbo ni ọgbọ́n ti bẹ̀rẹ̀? Ìwé Mímọ́ dáhùn ní gbangba: bíbẹ̀rù OLúwa ni ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n. Kì í ṣe àwọn ilé-ìwé ènìyàn, kì í ṣe ọgbọ́n ayé yìí; bíbẹ̀rù OLúwa ni. Ọ̀rọ̀ Hébérù náà ni chokmah (H2451, ọgbọ́n); ọ̀rọ̀ Gíríìkì náà ni sophia (G4678, ọgbọ́n); ìlẹ̀kùn tí ó sì ṣí sí àwọn méjèèjì ni yare (H3374, ìbẹ̀rù). Ìpìlẹ̀ yẹn ti fi lélẹ̀ tán. Nísinsin yìí, àwọn ẹ̀rí tuntun ń dé: Jóòbù, ẹni tí ó bẹ̀rù Ọlọ́run; Sólómọ́nì, ẹni tí ó béèrè fún ọkàn olóye; Jákọ́bù, tí ó wí pé kí a béèrè lọ́wọ́ Ọlọ́run; àti Pọ́ọ̀lù, tí ó fi Kristi hàn wá, ọgbọ́n Ọlọ́run. Bí ẹnìkẹ́ni nínú yín bá ṣàìní ọgbọ́n, ẹ̀yin mọ ẹni tí ẹ̀yin ó béèrè lọ́wọ́ rẹ̀. Ẹ wá a kiri.
ÌBÉÈRÈ MẸ́TA TI ÌKẸ́KỌ́Ọ́ YÌÍ DÁHÙN:
1. Ibi tí ọ̀gbọ́n ti bẹ̀rẹ̀ ń bẹ̀ níbi?
2. Bí ẹ̀nìkẹ́ni nínú yín bá ṣàìní ọgbọ́n, ta ni ó yẹ kí ó béèrè lọ́wọ́?
3. Ibi tí gbogbo ìṣúra ọgbọ́n àti ìmọ̀ ti fara pamọ́ sí?
IPILẸ TÍ A TI FI LÈLÈ — ỌGBỌ́N
IPILẸ --> ÌBẸ̀RÙ OLÚWA NÍ ÌBẸ̀RẸ̀ ỌGBỌ́N (ORIN DÁÁ 111:10).
ORÍPÌN --> ÌMÒYÌ RERE NI GBOGBO ÀWỌN TÍ Ó BA ÒFIN RẸ̀ ṢE NÍ (SÁÀMÙ 111:10).
ORÍPÌN --> NÍGBÀ NÀÁ NI ÌWỌ Ó YEYE ÌBẸ̀RÙ OLÚWA, TI Ó SÌ RÍ ÌMỌ̀ OLÓRUN GBA (OWE 2:5).
IPILẸ --> ÌBẸRÙ OLÚWA NI LÁTI KÓRÌRÀ IBI (OWE 8:13).
ORÍKĖ--> OLÚWA NI Ó FÚN NI NI ỌGBỌ́N (OWE 2:6).
IPILẸ --> KRISTI, ẸNI TÍ NÍNÚ ỌLỌ́RUN TI FI ṢE ỌGBỌ́N FÚN WA (1 KỌRINTI 1:30).
Apá Kejì yìí jẹ́rìí sí òtítọ́ kan náà láti ọ̀dọ̀ àwọn ẹlẹ́rìí tuntun.
ÀFÌKÀ ÌBÚDÙ
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Òwe 9:10“Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n, ìmọ̀ nípa Ẹni Mímọ́ ni òye.
IBERU OLUWA = IBERU OLUWA NI IBEREPELE OGBON + IMO ENIYI MIMO NI OYE.
(Èrò-inú ara mi — ọgbọ́n ní ilẹ̀kùn kan, ẹ̀ẹ̀kún ilẹ̀kùn náà sì ní yare (H3374, ìbẹ̀rù) — ìbẹ̀rù OLUWA. Kì í ṣe ìbẹ̀rù tí ń sá kúrò lọ́dọ̀ rẹ̀, bí kò ṣe ọkàn tí ó tẹríba tí ó ń fetí sí i. Bẹ̀rẹ̀ ní ẹnu-ọ̀nà; chokmah (H2451, ọgbọ́n) wà nínú rẹ̀.)
1. IBẸRẸ ỌGBỌ́N
1.Òwe 1:7Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìbẹ̀rẹ̀ ìmọ̀, ṣùgbọ́n aláìgbọ́n kẹ́gàn ọgbọ́n àti ẹ̀kọ́.
ÌBẸ̀RÙ OLUWA = ỌGBỌ́N + LÁTI YÀGÒ FÚN ÌBÍ = ÌMỌ̀RAN.
2. BÉ ỌLỌ́RUN, ẸNI TÍ Ń FI FÚN GBOGBO ÈNÌYÀN LÓPỌ̀LỌ́PỌ̀
1.Jakọbu 1:5Bí ó bá ku ọgbọ́n fún ẹnikẹ́ni, kí ó béèrè lọ́wọ́ Ọlọ́run ẹni tí fi fún gbogbo ènìyàn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀, tí kì í sì ka àlébù sí; a ó sì fi fún un.
BÍ ẸNIKÉNI NÍNÚ YÍN BÁ ṢÀÌ NÍ ỌGBỌ́N --> KÍ Ó BÉÈRÈ LỌ́DỌ̀ ỌLỌ́RUN --> A Ó FI FÚN UN.
2.1 Ọba 3:9Nítorí náà fi ọkàn ìmòye fún ìránṣẹ́ rẹ láti le ṣàkóso àwọn ènìyàn rẹ àti láti mọ ìyàtọ̀ láàrín rere àti búburú. Nítorí ta ni ó lè ṣe àkóso àwọn ènìyàn ńlá rẹ yìí?”
FI ỌKAN OYE FÚN ẸRÚ RẸ --> KÍ NG LÈ MỌ IYÀTỌ̀ LÁÀRIN RÌRE ÀTI BÍBUBUBU.
3.1 Ọba 3:12èmi yóò ṣe ohun tí ìwọ ti béèrè. Èmi yóò fún ọ ní ọgbọ́n àti ọkàn ìmòye, tó bẹ́ẹ̀ tí kò fi ní sí ẹnìkan tí ó dàbí rẹ ṣáájú rẹ, bẹ́ẹ̀ ni ẹnìkan kì yóò dìde tí yóò dàbí rẹ lẹ́yìn rẹ.
Nítorí Olúwa ni ó ń fún ni ní ọgbọ́n --> láti ẹnu rẹ̀ sì ni ìmọ̀ àti òye ti ń wá.
(Àwọn ìrònú mi tìkára mi — Solomoni béèrè, Ọlọ́run sì fún un. Jákọ́bù sọ ohun kan náà, pé ìlẹ̀kùn kan náà ṣì wà ní ṣíṣí: béèrè lọ́wọ́ Ọlọ́run, ẹni tí ń fún gbogbo ènìyàn lọ́ṣọ́ọ́ àti láìwá àbùkù. Ẹni tí ó fún ọba ní ọkàn ọlọ́gbọ́n yóò fún ìwọ náà pẹ̀lú. Béèrè nínú ìgbàgbọ́.)
3. KÌÍ ṢE ỌGBỌ́N AYÉ YÍÍ
1.1 Kọrinti 1:25Nítorí pé òmùgọ̀ Ọlọ́run jù ọgbọ́n ènìyàn lọ; àti aláìlera Ọlọ́run ni agbára jù ìlera ènìyàn lọ.
AWỌN ÒMÙGỌ̀ NKAN OLỌ́RUN = ỌLỌ́GBỌ́N JÙ ÈNÌYÀN LỌ + AILAGBARA OLỌ́RUN = LÍLE JÙ ÈNÌYÀN LỌ.
2.1 Kọrinti 3:19Nítorí ọgbọ́n ayé yìí jẹ́ òmùgọ̀ lọ́dọ̀ Ọlọ́run. Gẹ́gẹ́ bí a ti kọ ọ́ nínú Ìwé Mímọ́ pé, “Ẹni ti tí ó mu àwọn ọlọ́gbọ́n nínú àrékérekè wọn”;
ỌRỌ̀ PÀTÀKÌ NÍ GIRIIKÌ⚑ G4680 sophos — ọlọ́gbọ́n · ⚑ G4678 sophia — ọgbọ́n
ỌGBỌ́N TÍ KÌ Í TI ÒKÈ WÁ = TI AYÉ + TI ARA + TI ẸMI ÈṢÙ.
4.Jakọbu 3:17Ṣùgbọ́n ọgbọ́n tí ó ti òkè wá jẹ́ mímọ́ ní àkọ́kọ́, ti àlàáfíà, àti ti ìrẹ̀lẹ̀, kì í sì í ṣòro láti bẹ̀, ó kún fún àánú àti fún èso rere, kì í ṣe ojúsàájú, a sì máa sọ òtítọ́.
ỌGBỌ́N TÍ Ó TI ÒKÈ WÁ = LÀKỌ́KỌ́ MÍMỌ́ + LẸ́YÌN NÀÁ ÀLÁÁFÍÀ + PẸ̀LẸ́ + KÍKÙN FÚN ÀÁNÚ ÀTI ẸSO RERE.
(Awọn èrò ara mi — Jákọ́bù fi hàn pé ọgbọ́n oríṣi méjì ni: ọ̀kan láti ìsàlẹ̀, èkejì láti òkè wá. Sophia (G4678, ọgbọ́n) tí ó wá láti òkè kọ́kọ́ jẹ́ mímọ́, lẹ́yìn náà ni ó jẹ́ oníṣàlàáfíà. Bí ó bá mú ìjà àti ìlara jáde, kò wá láti ọ̀dọ̀ Baba wá. Ẹ mọ̀ ọ́n nípasẹ̀ èso rẹ̀.)
4. KRISTI, ỌGBỌ́N ỌLỌ́RUN
1.1 Kọrinti 1:24Ṣùgbọ́n sí àwọn tí Ọlọ́run tí pè, àti àwọn Júù àti àwọn Giriki, Kristi ni agbára Ọlọ́run, àti ọgbọ́n Ọlọ́run.
GBOGBO ÌṢÚRA ÌJÌNLẸ̀ ỌGBỌ́N ÀTI ÌMỌ̀ = PAMỌ́ SÍ NÍNÚ KRISTI.
(Àwọn èrò mi tìkára mi — kò gbọdọ̀ wá ìṣúra láì sí inú àpótí ìṣúra. Ọlọ́run ti fi gbogbo sophia (G4678, ọgbọ́n) àti gbogbo gnosis (G1108, ìmọ̀) pamọ́ sínú Ọmọ rẹ̀. Ó fi í pamọ́, kò ṣì í nù — ó fi í pamọ́ ní ibi tí ìwọ lè rí i. Rí Kristi, ìwọ sì ti rí ọgbọ́n.)
5. ỌGBỌ́N NI OHUN PÀTÀKÌ JÙLỌ — IYE RẸ̀ ÀTI ÀWỌN IṢẸ́ RẸ̀
1.Òwe 3:13Ìbùkún ni fún ẹni tí ó ní ìmọ̀, ẹni tí ó tún ní òye sí i,
ỌLỌ́GBỌ́N ỌKÙNRIN --> JẸ́ KÍ Ó FI IWÀ RERE HÀN IṢẸ́ RẸ̀ NÍNÚ ÌROLÙ ỌGBỌ́N.
(Ero mi ti ara mi — ọgbọ́n ju mímọ̀ lọ; ẹ̀wọ̀nṣe ni igi ìyè, igi sì ni à ń fi èso rẹ̀ mọ̀ ọ́n. Kọ́kọ́ gba á, kí o sì fi hàn nípasẹ̀ ìṣesí ìgbésí ayé rere, pẹ̀lú ìrẹ̀lẹ̀.)
ẸNU MEJI
Òwe 9:10“Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n, ìmọ̀ nípa Ẹni Mímọ́ ni òye.
5.1 Ọba 3:12èmi yóò ṣe ohun tí ìwọ ti béèrè. Èmi yóò fún ọ ní ọgbọ́n àti ọkàn ìmòye, tó bẹ́ẹ̀ tí kò fi ní sí ẹnìkan tí ó dàbí rẹ ṣáájú rẹ, bẹ́ẹ̀ ni ẹnìkan kì yóò dìde tí yóò dàbí rẹ lẹ́yìn rẹ.
MO TI FÚN Ọ NI ỌKÀN ỌLỌ́GBỌ́N ATI ỌKÀN OYE --> KÌ Ó SÌ SÍ ẸNÌKAN LẸ́YIN RẸ TÍ YÍÓ DÌ Ọ̀TỌ̀ MỌ́ ỌP.
6.Matiu 12:42Ọbabìnrin gúúsù yóò sì dìde ní ọjọ́ ìdájọ́ sí ìran yìí yóò sì dá a lẹ́bi; nítorí tí ó wá láti ilẹ̀ ìkangun ayé láti gbọ́ ọ̀rọ̀ ọgbọ́n láti ẹnu Solomoni. Ṣùgbọ́n báyìí ẹni tí ó pọ̀jù Solomoni ń bẹ níhìn-ín yìí.
O WÁ LATI ÒPÒNÀ ÌLÀ ILÉ AYÉ WÁ LATI GBỌ́ ỌGBỌ́N SOLOMONI --> KÍYÈSÍ, ẸNI TÍ Ó TOBI JÙ SOLOMONI WÀ NÍBÍ.
(Àwọn èrò ara mi tìkára mi — ọba tí ó gbọ́n jùlọ jẹ́ òjìji lásán. Ayaba wá láti ibi tí ó jìnnà jùlọ ní ayé láti gbọ́ ọ̀rọ̀ Sólómọ́nì; ẹnìkan tí ó tóbi jù Sólómọ́nì lọ dúró níhìn-ín — Kristi, ọgbọ́n Ọlọ́run.)
PÍPÍTÀN
Jakọbu 3:17Ṣùgbọ́n ọgbọ́n tí ó ti òkè wá jẹ́ mímọ́ ní àkọ́kọ́, ti àlàáfíà, àti ti ìrẹ̀lẹ̀, kì í sì í ṣòro láti bẹ̀, ó kún fún àánú àti fún èso rere, kì í ṣe ojúsàájú, a sì máa sọ òtítọ́.
Nínú ẹni tí a fi gbogbo ìṣúra ìjìnlẹ̀ ọgbọ́n àti ìmọ̀ pamọ́ sí.
(Èrò ọkàn mi — ojú ọ̀nà kan, ìṣísẹ̀ mẹ́ta. Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú yare (H3374, ìbẹ̀rù), ìbẹ̀rù OLúWA. Ó ń tẹ̀síwájú pẹ̀lú bíbéèrè, nítorí pé ó fi fún ẹnikẹ́ni lọ́nà ọ̀làwọ́. Ó sì parí nínú Kristi, nínú ẹni tí gbogbo ìṣúra sophia (G4678, ọgbọ́n) àti gnosis (G1108, ìmọ̀) ti fi pamọ́ sí. Ọrẹ kan, Olùfúnni kan. Béèrè, a ó sì fi fún ọ.)
ỌRỌ̀ PÀTÀKÌ NÍ GIRIIKÌ
Ìwọ̀nyí ni àwọn ọ̀rọ̀-ìtọ́kasí fún ẹ̀kọ́ yìí. Tẹ ọ̀rọ̀ tí a fi àmì ààmì sí nínú àwọn ẹsẹ tí ó wà lókè láti rí ìtumọ̀ rẹ̀ níbí.
“ọgbọ́n” — G4678 sophia — ọgbọ́n, ti ayé tàbí ti ẹ̀mí
ó ti pọ̀ sí i sí wa nínú gbogbo ọgbọ́n àti làákàyè
“imọ̀” — G1108 gnosis — imọ̀, mímọ̀
ninu ẹni tí gbogbo ìṣúra ọgbọ́n àti ìmọ̀ ti farasin
ỌRỌ̀ KÍKỌ́ HÍBÍRÙ
“ọgbọ́n” — H2451 chokmah — ọgbọ́n, ìmọ̀-iṣẹ́
Olúwa fi ọgbọ́n fúnni láti ẹnu rẹ̀ wá
“ìbẹ̀rù” — H3374 yare — ìbẹ̀rù, ọ̀wọ̀-bíbọ̀wọ̀fún
ìbẹ̀rù OLúWA ni ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n
“oye” — H998 biynah — òye, ìmọ̀
Ìmọ̀ Ẹni Mímọ́ ni òye
“imọ̀” — H1847 daath — imọ̀, ọgbọ́n ẹ̀wẹ̀
ẹ̀rù OLÚWA ni ìbẹ̀rẹ̀ ìmọ̀
ÀDÁYÈWÒ ÌDÁNRAWÒ
1. Òwe 9:10 — Ìbẹ̀rù Olúwa ni ìbẹ̀rẹ̀:
a) ìmọ̀
b) ọgbọ́n
c) ọjọ́
2. Jóòbù 28:28 — Láti jáde kúrò nínú ìwà búburú, èyí ni:
a) òye
b) ọgbọ́n
c) ọrọ̀
3. Jákọ́bù 1:5 — Bí ó bá ku ọgbọ́n fún ẹnikẹ́ni nínú yín, kí ó:
a) wá àwọn ọlọ́gbọ́n ayé yìí
b) béèrè lọ́wọ́ Ọlọ́run, bóyá yóò fi fún un
c) béèrè lọ́wọ́ Ọlọ́run ẹni tí fi fún gbogbo ènìyàn ní ọ̀pọ̀lọpọ̀
4. Awọn Ọba Kìíní 3:12 — Wò ó, mo ti ṣe gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ rẹ: mo ti fún ọ ní:
a) ọgbọ́n àti ọkàn ìmòye
b) ọrọ̀ àti ọlá
c) ọjọ́ pípẹ́
5. 1 Kọrinti 3:19 — Ọgbọ́n ayé yìí jẹ́:
a) fi pamọ́ sórí Ọlọ́run
b) òmùgọ̀ lọ́dọ̀ Ọlọ́run
c) àìlera pẹ̀lú Ọlọ́run
6. Kólósè 2:3 — Nínú ẹni tí a fi ... pamọ́ sí:
a) nínú ọgbọ́n ayé yìí
b) ní ìjọ
c) gbogbo ìṣúra ìjìnlẹ̀ ọgbọ́n àti ìmọ̀
7. Jakọbu 3:17 — Ọgbọ́n tí ó ti òkè wá jẹ́ mímọ́ ní àkọ́kọ́:
a) mímọ́
b) alaáfíà
c) rírọ̀
ÌDÁHÙN: 1-b, 2-a, 3-c, 4-a, 5-b, 6-c, 7-a
BAWO NI ẸKỌ YII ṢE PIN SÍ AWỌN ẸYA
--> Bí ọgbọ́n ń sọ̀rọ̀ gẹ́gẹ́ bí ènìyàn: nínú Òwe 8:23 ọgbọ́n wí pé, A ti fi mi sí ipò láti ìgbà àìní ìbẹ̀rẹ̀pẹ̀pẹ̀; àti 1 Kọ́ríntì 1:24 pè Kristi ní ọgbọ́n Ọlọ́run. Ṣàwárí bóyá ọgbọ́n tí ń kígbe nínú Òwe jẹ́ òjìji Ọmọ náà.
Bí Ẹ̀mí ṣe fún ni ọgbọ́n: Besaleeli kún fún ẹ̀mí Ọlọ́run nínú ọgbọ́n (Eksodu 31:3), Pọ́ọ̀lù sì gbàdúrà pé kí Ọlọ́run fún ọ ní ẹ̀mí ọgbọ́n (Efesu 1:17). Ṣe àwárí bí ọgbọ́n ṣe ń wá nípasẹ̀ Ẹ̀mí.
--> Bí Oniwaasu ṣe parí ibi tí ọgbọ́n ti bẹ̀rẹ̀: Oniwaasu 12:13 wí pé, Bẹ̀rù Ọlọ́run, kí o sì máa pa àṣẹ rẹ̀ mọ́: nítorí èyí ni gbogbo iṣẹ́ ènìyàn. Wádìí bí òpin ìwé náà ṣe pàdé ìbẹ̀rẹ̀ ọgbọ́n.
--> Bí ọ̀nà-àsopọ̀ tí-o-tayọ-jùlọ ń tẹ̀síwájú: ẹnìkan tí ó tayọ Solomoni jùlọ (Matteu 12:42), ẹnìkan tí ó tayọ Jonah jùlọ (Matteu 12:41), ẹnìkan tí ó tayọ tẹmpili jùlọ (Matteu 12:6). Wá kiri kí o mọ ẹni tí ó tayọ ọba, wòlíì, àti tẹmpili náà jùlọ.
