See More Jesus
Tongan
🌐 Language
'Olelo Hawai'iAfaan Oromoobahasa IndonesiaBelarusianBrezhonegCebuanoChamorroChichewachiShonaChongthuCiyawoDanskDeutschEestiEnglishEspañolEsperantoeʋegbeFrançaisHausaHrvatskiIgboIlocanoItalianoKikuyuKiswahiliKiyombiKreyòl AyisyenLatinaLatviešulietuviųLingálaLugandaMagyarMahasuiMāoriNederlandsNorskPohnpeianPolskiPortuguêsQach’abelRomaniRomânăSanskritSetswanaShqipsrpski jezikSuomiSvenskaTagalogTiếng ViệtTonganTwiTürkçeUyghur tiliYorùbáÍslenskaČeštinaБългарскиРусскийУкраїнськаעבריתاردوالعربيةفارسیكوردی سۆرانیअहिराणी‎नेपालीभद्रवाही‎मराठीमानक हिन्दी‎हरियाणवी‎অসমীয়াবাংলাਪੰਜਾਬੀગુજરાતીଓଡ଼ିଆ‎தமிழ்తెలుగుಕನ್ನಡമലയാളംไทยဗမာἙλληνική中文日本語한국어+ Ngaahi Lea Kotoa Pē

Ko e Hā ʻOku Fakahā Mai ʻe he Tohitapu Fekauʻaki mo e Lelei mo e Kovi? — Ko e Tuʻunga

'A E TU'UNGA · 'A E AKO MU'AKI, 'OKU FOKOTU'U 'I HE FAKATU'UTU'U MOTU'A

SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com
Revised West VersionEnglish Lea Faka-Pilitānia

Ko e Hā ʻOku Fakahā Mai ʻe he Tohitapu Fekauʻaki mo e Lelei mo e Kovi? — Ko e Tuʻunga

'A E TU'UNGA · 'A E AKO MU'AKI, 'OKU FOKOTU'U 'I HE FAKATU'UTU'U MOTU'A
Lelei mo Kovi — Tokāteline Fakatohitapu Tefito'i

LEA FAKAHU‘OFA

ʻOku tuʻu ʻae meʻa ʻe ua ʻi he ʻao ʻo e tangata kotoa pē ʻi lalo ʻe langi: ko e moʻui mo e lelei ʻi he tafaʻaki ʻe taha, mo e mate mo e kovi ʻi he tafaʻaki ʻe taha. ʻOku loto ʻa e ʻEiki ke faiako ʻe hono kakai, ʻi heʻenau tupu ʻo motuʻa, honau ngaahi ongo ke fakafaikehekehe ʻae ongo meʻa ko ia. Sio fakalelei ki he kakai ʻoku fai kovi, he ʻoku fakahā mahino ʻakinautolu ʻe he Folofola. ʻOku nau ʻilo ke fai kovi ka ʻoku ʻikai hanau ʻilo ki hono fai ʻoe lelei. ʻOku nau palani ʻa e kovi ʻi ha loto fakakaukau. ʻOku nau anga faifai pea hoko ia ko e konga ʻonautolu, hangē ko honau kili ʻonautolu. ʻI he ngataʻanga ʻoku ʻikai lava ke nau mohe kae ʻoua kuo nau fai ha meʻa hala. Naʻe kamata ʻi fē ha loto pehē? ʻAlu ki mui ki he ngoue. Naʻe tuʻu ai ʻae ʻakau ʻoe moʻui, pea naʻe tuʻu ai ʻae ʻakau ʻoe ʻilo ʻoe lelei mo e kovi, mo ha fekau mahino ʻe taha. Naʻe pehē ʻe he ngata ʻe ʻikai hoko ʻae mate, pea ʻe fakaava honau mata. Naʻe sio ʻae fefine, toʻo, kai, pea foaki; pea naʻe fakaava moʻoni ʻa e mata ʻokinaua fakatouʻosi. Ka naʻe ʻoange ʻe he ʻilo ko ia ʻae meʻa lahi ange ʻi he meʻa naʻa nau lava ke fua. Naʻa nau ʻilo ʻae lelei, ka naʻe ʻikai hanau mafai ke fai ia. Naʻa nau ʻilo ʻae kovi, ka naʻe ʻikai hanau mafai ke tuʻu tali ki ai. Naʻe hoko mai ʻae mā, pea hoko mai ʻae ilifia, pea naʻa nau fufū ʻakinautolu mei he ʻafio pē ko ia naʻe fakatupu ʻakinautolu ke nau tuʻu ʻi hono ʻao. ʻI he loto ʻo e ngaahi toʻutangata siʻi, naʻe fakatafoki ʻae palani kotoa pē naʻe fakatupu ʻi he loto ʻoe tangata ki he kovi maʻu pē, pea naʻe fakamamahi ai ʻae loto ʻoe ʻEiki. Ka ʻi hono hili ange ʻae fakamaau, naʻe langa ʻe he tangata ʻe taha ʻae ʻesikelo, pea naʻe nanamu ʻae ʻEiki ki he feilaulau, pea lea ha talaʻofa ʻi hono loto. Naʻe ʻilo fēfē ʻe Noa naʻe malava ʻe ha feilaulau ke tali ʻae kovi? Puke maʻu ʻae fehuʻi ko ia ʻo aʻu ki hono ngataʻanga, he ʻoku talaʻofa ki ai ʻi ha ʻakau ʻe taha, ʻi ha feilaulau ʻe taha, ko e taimi tuʻo taha pē ki he taimi kotoa. ʻOku tuʻu maʻu ʻae talaʻofa: ko ia ʻe fanongo ʻe moʻui malu, pea ʻe mālōlō mei he ilifia ʻi he kovi. Kumi ke ʻilo.

'ENI TOLU 'E FIU 'A 'ENI AKO 'O TALI:

1. Ko e ha ʻa e meʻa ʻe ua ʻoku tuʻu ʻi he ʻao ʻo e tangata taki taha ʻi he ʻaho ni, pea ʻoku fakatupu ʻe he kovi ha loto fēfē?
2. Ko e hā naʻe fai ʻe he ʻilo ki he leleí mo e koví ʻi he tangatá mo e fefiné, pea ko e hā naʻá na fufū ai mei he ʻao ʻo e ʻEikí?
3. ʻI he taimi naʻe kovi pē ʻi he taimi kotoa ʻa e ngaahi fakakaukau kotoa pē ʻo e loto ʻo e tangata, ko e hā naʻe tali ʻa e kovi, pea ko hai ʻe mālōlō mei he manavahē ki he kovi?

ANCHOR FAKATAHATAHA'ANGA

Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.

Hepelū 5:14 Ka ko e meʻakai mālohi, ʻoku ʻanautolu ʻoku matuʻotuʻa, ʻakinautolu ko e meʻa ʻi he maheni ai, ʻi he faʻa ngāueʻaki ʻae ngaahi anga ʻo honau loto, ʻoku nau ʻilo ai ʻae lelei mo e kovi.
LEA MĀHINO FAKAKALESI ⚑ G2556 kakos — kovi · ⚑ G2570 kalos — lelei · ⚑ G1253 diakrisis — Ilo'i · ⚑ G145 aistheterion — fakaongo
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Hepelū 5:14

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO E MEʻAKAI MĀLOHI = KIAKINAUTOLU ʻOKU MATUʻOTUʻA --> ʻOKU FAʻA NGĀUEʻAKI ʻAE NGAAHI ANGA ʻO HONAU LOTO, ʻI HE MAHENI AI, KE ʻILO AI ʻAE LELEI MO E KOVI.
(Ko e ngaahi fakakaukau totonu ʻoku ou maʻu — ko e fakavaʻa eni ʻo e ako kotoa: ʻoku fakahaaʻi fakataha ʻi he Folofola ʻa e leleí mo e koví. ʻIkai ko hono pehē ke ʻahiʻahiʻi ʻe ha taha ʻa e koví, ka ko hono akonakiʻi ʻo e ngaahi ongoongoí ke nau faʻa fakamavahevaheʻi ia pea taʻofi ia. ʻOku sio muʻa ʻa e akó ki he kakai ʻoku fai koví, hili ia ki he ngoue ʻa ia naʻe hū mai ai ʻa e ʻiloʻí, pea toki ki he ʻesikelā ʻa ia naʻe tali ai ʻa e koví.)

1. MO'UI MO E LELEI, MATE MO E KOVI — 'A E TO'U 'E UA 'OKU FAKAHĒ'I 'I HO 'AO

1. Teutalonome 30:15 ¶ “Vakai, kuo u fokotuʻu ʻi ho ʻao he ʻaho ni ʻae moʻui mo e lelei, mo e mate mo e kovi;
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H2896 towb — lelei
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Teutalonome 30:15

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

FAKATU'UTU'U 'I HO 'AO 'I HE 'AHO NI: MO'UI + LELEI --> MATE + KOVI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakaeʻiiki — ko e kovi, ra (H7451, kovi), ʻoku fakahingoa ke fehangahangai mo e lelei, towb (H2896, lelei), ʻo liliu maʻu pē ʻi he Folofola. ʻOku fokotuʻu fehangahangai fakatouʻosi ʻa e ongo meʻa ni koeʻuhi ke ne ako ai ha tokotaha ke ne fakafaikehekehe ʻakinaua, ʻo hangē ko hono vaheʻi ʻo e maama mei he fakapoʻuli.)
2. Maika 3:1 Pea ne u pehē, “ʻOku ou kole, fanongo ʻakimoutolu ʻae kau mātuʻa ʻa Sēkope, pea mo kimoutolu ʻae houʻeiki ʻoe fale ʻo ʻIsileli; ʻikai ʻoku ngali mo kimoutolu ke ʻilo ʻae fakamaau? (2) ‌ʻAkimoutolu ʻoku fehiʻa ki he lelei, kae manako ki he kovi; ʻaia ʻoku fohi honau kili meiate kinautolu, pea mo honau kakano mei honau ngaahi hui.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H2896 towb — lelei · ⚑ H3045 yada — ʻIloʻi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Maika 3:1-2

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

IKAI KO HONO NGALI KO KIMOUTOLU KE ILO ‘A E FAKAMAAU? --> ‘A KINAUTOLU ‘OKU FEHI‘A KI HE LELEI, PEA ‘OFA KI HE KOVI.
3. Lea Fakatātā 1:24 Koeʻuhi kuo u ui, pea naʻe ʻikai te mou tali; kuo u mafao atu hoku nima, kae ʻikai tokangaʻi ʻe ha taha; (25) Pea kuo mou liʻaki ʻeku akonaki, pea naʻe ʻikai te mou loto ki heʻeku valoki: (26) Ko ia te u kata foki au ʻi hoʻomou malaʻia; te u manuki ʻi he tō mai ʻa hoʻomou manavahē; (27) ‌ʻIo, ʻoka hoko mai hoʻomou manavahē ʻo hangē ko e fakaʻauha, mo hoʻomou malaʻia ʻo hangē ko e ʻahiohio; ʻoka hoko mai ʻae mamahi mo e feinga kiate kimoutolu. (28) Pea te nau toki ui kiate au, ka ʻe ʻikai te u tali; te nau kumi toʻotoʻo kiate au, ka ʻe ʻikai te nau ʻilo au:
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H6695 tsuqah — mamahi · ⚑ H6869 tsarah — mamahi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 1:24-28

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAI UI, PEA NAAMOU FAKAFISI --> TE NAU UI LEVA, KA E IKAI TE U TALI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e mamahi, tsarah (H6869, mamahi), ʻoku haʻu ia mei ha aka ʻoku ʻuhinga ki he lausiʻi: ko e potu fakalensi mo tāpuni ʻo e laumālie ʻoku kāpui. Ko e feinga, tsuqah (H6695, feinga), ko e fakamamahi ia ʻo e kāpui ko ia. ʻI he loto ʻo e fakapoʻuli lausiʻi ko ia ʻoku ʻomi ai ʻe he ʻEiki ʻa e maama ʻo ʻene fakamoʻui, kapau ʻe fiefanongo ki ai ha tokotaha.)
4. Lea Fakatātā 1:29 Koeʻuhi naʻa nau fehiʻa ki he ʻilo, pea naʻe ʻikai te nau loto ke manavahē kia Sihova: (30) Naʻe ʻikai te nau maʻu ʻeku ngaahi akonaki, pea naʻa nau manukiʻi ʻa ʻeku valoki kotoa pē. (31) Ko ia te nau kai ai ʻi he fua ʻo ʻenau faianga, pea fakamākona ʻaki ʻenau ngaahi filioʻi pe ʻanautolu. (32) He ko e tafoki atu ʻoe taʻepoto te ne tāmateʻi ʻakinautolu, pea ʻe ʻauha ʻae vale ʻi heʻenau fakafiemālie. (33) Ka ko ia kotoa pē ʻoku fanongo kiate au ʻe nofo fiemālie pe ia, pea ʻe ʻataʻatā ia mei he manavahē ki he kovi.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H8085 shama · ⚑ H1847 daath — Ilo
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 1:29-33

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAU FEHIʻA KI HE ʻILO + NAʻE ʻIKAI TE NAU FILI ʻAE MANAVAHĒ KIA SIHOVA --> KA KO IA ʻOKU FANONGO, ʻE NOFO FIEMĀLIE IA, ʻO ʻIKAI TE NE MANAVAHĒ KI HE KOVI.
5. ʻIsaia 5:20 ‌ʻE malaʻia ʻakinautolu ʻoku ui ʻae kovi ko e lelei, mo e lelei ko e kovi; ʻoku ui ʻae poʻuli ko e maama, mo e maama ko e poʻuli; ʻoku ui ʻae kona ko e melie, mo e melie ko e kona!
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H2896 towb — lelei · ⚑ H7451 ra — kovi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for ʻIsaia 5:20

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

MALAʻIA = UI ʻAE KOVI KO E LELEI + UI ʻAE LELEI KO E KOVI --> UI ʻAE POʻULI KO E MAAMA.

2. KO E KAKAI ʻOKU FAI KOVI — KO E ĒSI ʻE FĀ, PEA MO E HALA ʻO E MĀʻONIʻONI

1. Selemaia 4:22 “He ʻoku vale ʻa hoku kakai, ʻoku teʻeki ai te nau ʻilo au: ko e fānau faha ʻakinautolu ʻoku ʻikai hanau poto; ʻoku nau poto ki he fai kovi, ka ʻoku ʻikai te nau maʻu ʻae ʻiloʻi ki he fai lelei.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3045 yada — ʻIloʻi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Selemaia 4:22

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

POTO KI HE FAI KOVI + ʻIKAI TE NAU MAʻU ʻAE ʻILOʻI KI HE FAI LELEI = TEʻEKI AI TE NAU ʻILO AU.
2. Lea Fakatātā 24:8 Ko ia ʻoku filioʻi ki he fai ʻo ha kovi ʻe ui ia ko e tangata pauʻu.
LEA MĀHINO FAKAKALESI ⚑ H2803 chashab
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 24:8

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO IA ʻOKU FAKATUPU KE FAI ʻAE KOVI = KO HA TOKOTAHA FAKATUPU MOVETE.
3. Selemaia 13:23 ‌ʻE faʻa liliu ʻe he ʻItiopea hono kili, pe ko e lēpati hono pulepule? Pea te mou toki faʻa fai lelei foki, ʻakimoutolu ʻoku maheni ai ʻi he fai kovi.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3928 limmud — mahenga
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Selemaia 13:23

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

ʻOKU MAHENI ʻI HE FAI KOVI = HONO KILI ʻOE ʻITIOPEA + HONO PULEPULE ʻOE LĒPATI, ʻOKU ʻIKAI LILIU.
4. Lea Fakatātā 4:14 ‌ʻOua naʻa ke ʻalu atu ki he hala ʻoe angahala, pea ʻoua naʻa ʻeveʻeva ʻi he ʻaluʻanga ʻoe kakai angakovi. (15) Fakaʻehiʻehi mei ai, ʻoua naʻa ke ofi ki ai, tafoki mei ai, pea ʻalu atu pe. (16) He ʻoku ʻikai te nau mohe, ka ʻi heʻenau lavaʻi ʻae kovi; pea ʻi he ʻikai te nau fakahinga ha niʻihi ʻoku ʻikai ai te nau faʻa mohe. (17) He ʻoku nau kai ʻae mā ʻoe fai kovi, ʻonau inu ʻi he uaine ʻoe fakamālohi.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 4:14-17

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

HŪ TA'EFAI + TAFOKI MEI AI --> HE 'OKU 'IKAI TE NAU MOHE, KAE'OUA KE NAU FAI HA KOVI.
5. Lea Fakatātā 4:18 Ka ko e hala ʻoe angatonu ʻoku tatau ia mo e ulo ʻoe maama, ʻaia ʻoku ʻāsili pe ʻene ulo ʻo aʻu ki he haohaoa ʻoe ʻaho. (19) ‌ʻOku tatau mo e poʻuli ʻae hala ʻoe angahala: ʻoku ʻikai te nau ʻilo ʻaia ʻoku nau tūkia ai.
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 4:18-19

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO E HALA 'O E MĀ'ONI'ONI = MAAMA 'OKU NGINGILA, 'O FAKALAKALAKA 'O A'U KI HE 'AHO KATOA --> KO E HALA 'O E ANGAHALA = FAKAPO'ULI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e ngaahi fakaʻilonga ʻeni ʻo e kakai ʻoku fai kovi. ʻOku nau masiva ʻi he ʻilo ke fai lelei. ʻOku nau fokotuʻu loto fakakaukau ke fai kovi. ʻOku nau tupu ʻo tō homou anga ki ai, ʻo hoko ia ko honau kili tonu. Ko hono ngataʻanga, ʻoku ʻikai lava ke nau mohe kapau kuo teʻeki fai ha kovi. Pea ko e konga ʻo ia ʻoku nau taʻemahino ki ai ʻeni: ʻoku ʻikai te nau sio, kae ʻoua ke tomui, ki he lавеа ʻoku nau fakatupu ki honau laumālie.)

3. KO E PENITEUKI — SENESI: KO E AKAU, KO E HELE, MO E LOTO KOVI

1. Senesi 2:8 ¶ Pea naʻe tō ʻae ngoue ʻe Sihova ko e ʻOtua ki he potu hahake ʻi ʻIteni; pea ne tuku ki ai ʻae tangata ʻaia naʻa ne ngaohi. (9) Pea naʻe fakatupu ʻe Sihova ko e ʻOtua mei he kelekele ʻae ʻakau kotoa pē ʻoku matamatalelei, pea lelei ki he kai; mo e ʻakau ʻoe moʻui foki ʻi he loto ngoue, pea mo e ʻakau ʻoe ʻilo ʻoe lelei mo e kovi.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H1847 daath — Ilo · ⚑ H2896 towb — lelei
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 2:8-9

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO E FU'U AKAU KOTOA PE 'OKU MATAMATALELEI KI HE SIO PEA LELEI KE KAI + 'A E FU'U AKAU 'O E MO'UI + MO E FU'U AKAU 'O E 'ILO KI HE LELEI MO E KOVI.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — fakatokangaʻi e ngaahi fuʻu ʻakau. Naʻe lelei ʻa e fuʻu ʻakau kotoa pē ki he meʻakai. Pea naʻe tuʻu tuʻofua ʻa e ʻakau ʻo e MOʻUI. Pea naʻe tuʻu tuʻofua foki ʻa e ʻakau ʻo e ʻILO ʻo e lelei mo e kovi. Naʻe tuʻu ʻa e ʻakau ʻe ua ʻi he loto, pea ko e taha pē naʻe tapui.)
2. Senesi 2:15 Pea naʻe ʻave ʻe Sihova ko e ʻOtua ʻae tangata ʻone tuku ia ki he ngoue ko ʻIteni, ke tauhi mo leʻo ki ai.
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 2:15

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAʻE ʻAVE ʻE SIHOVA KO E ʻOTUA ʻA E TANGATA + ʻO NE HILIFAKI IA KI LOTO ʻI HE NGOUE ʻĒTENI --> KE NGĀUE AI PEA TE NE TAUHI IA.
3. Senesi 2:16 Pea naʻe fekau ʻe Sihova ko e ʻOtua ki he tangata, ʻo pehē, “ʻE ngofua ʻa hoʻo kai mei he ʻakau kotoa pē ʻoe ngoue, (17) Ka ko e ʻakau ʻoe ʻilo ʻoe lelei mo e kovi, ʻe ʻikai te ke kai mei ai: he ko e ʻaho ko ia te ke kai ai, ko e moʻoni te ke mate.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H2896 towb — lelei · ⚑ H1847 daath — Ilo
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 2:16-17

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

ʻE NGOFUA ʻA HOʻO KAI MEI HE ʻAKAU KOTOA PĒ ʻOE NGOUE --> KA KO E ʻAKAU ʻOE ʻILO ʻI HE LELEI MO E KOVI, ʻOUA NAʻA KE KAI MEI AI --> HE KO E ʻAHO TE KE KAI AI, KO E MOʻONI TE KE MATE AI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — naʻe foaki lahi ʻe he ʻEiki: ʻi he ʻakau KOTOA PĒ, ke kai fiemālie. Naʻa ne taputapui pē ha ʻakau ʻe taha. Pea naʻe fai ʻae fekau ki HE TANGATA, koeʻuhi naʻe teʻeki ai fakatupu ʻae fefine.)
4. Senesi 3:1 Pea naʻe olopoto lahi hake ʻae ngata ʻi he manu kotoa pē ʻoe fonua, ʻaia naʻe ngaohi ʻe Sihova ko e ʻOtua. Pea pehē ʻe ia ki he fefine, “ʻOku moʻoni koā kuo pehē ʻe he ʻOtua, ‘ʻE ʻikai te mo kai ʻi he ʻakau kotoa pē ʻoe ngoue?’” (2) Pea naʻe pehē ʻe he fefine ki he ngata, “ʻOku ngofua ʻema kai ʻi he fua ʻoe ngaahi ʻakau ʻoe ngoue: (3) Ka ko e fua ʻoe ʻakau ʻaia ʻoku ʻi he loto ngoue, kuo folofola mai ʻe he ʻOtua, ‘ʻE ʻikai te mo kai ai, pea ʻe ʻikai te mo ala ki ai, telia naʻa mo mate.’” (4) Pea pehē ʻe he ngata ki he fefine, “ʻOku ʻikai moʻoni te mo mate. (5) He ʻoku ʻilo ʻe he ʻOtua, ʻi he ʻaho te mo kai ai, ʻe toki ʻā ai homo mata, pea te mo hangē ko e ʻotua, ke ʻilo ai ʻae lelei mo e kovi.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3045 yada — ʻIloʻi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 3:1-5

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KUO PEHĒ ʻE HE ʻOTUA --> ʻOKU PEHĒ ʻE HE NGATA: ʻE ʻIKAI TE MO MATE MOʻONI + TE MOU HOKO ʻO HANGĒ KO E NGAAHI ʻOTUA, ʻO ʻILOʻI ʻAE LELEI MO E KOVI.
5. Senesi 3:6 Pea ʻi he mamata ʻe he fefine ʻoku lelei ʻae ʻakau ki he kai, mo matamatalelei ki he mata, pea ko e ʻakau ke velevele ki ai ke fakapotoʻi, naʻa ne toʻo ai hono fua, ʻo kai, pea naʻa ne ʻange foki ki hono ʻhusepāniti, pea naʻa ne kai. (7) Pea naʻe ʻā ai ʻae mata ʻokinaua ʻosi pe, pea na ʻilo kuo na telefua; pea naʻa na tui ʻae lou fiki, ʻona vala ʻaki ia.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3045 yada — ʻIloʻi · ⚑ H2896 towb — lelei
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 3:6-7

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAʻA NE MAMATA + TOʻO + KAI + ʻANGE --> NAʻE FAKAʻĀ HONAU MATA ʻO KINAUA FAKATOUʻOSI, PEA NAʻA NA ʻILOʻI NAʻA NA TELEFUA.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — naʻe ʻikai ha mā ʻi he teʻeki ai ke hoko eni. Naʻe hoko mai ʻa e ʻiloʻi, pea ko e ʻuluaki meʻa naʻa ne fakahā kiate kinaua ko honau telefua pē. Ko e ʻiloʻi ʻo e leleí mo e koví, taʻe ʻi ai ha mālohi ke angatuʻu ki he koví, ʻoku ne fakatupu ai ʻa e mā.)
6. Senesi 3:8 Pea naʻa na fanongo ki he leʻo ʻo Sihova ko e ʻOtua, ʻi he ʻalu ʻi he ngoue ʻi he mokomoko ʻoe ʻaho: pea naʻe toitoi ʻa ʻAtama mo hono uaifi, mei he ʻao ʻo Sihova ko e ʻOtua, ʻi he ngaahi ʻakau ʻoe ngoue.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H6440 panim — Fakahā · ⚑ H7307 ruach
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 3:8

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAU FANONGO KI HE LEʻO ʻO SIHOVA KO E ʻOTUA --> PEA NAU FAKAFUFŪ ʻAKINAUTOLU MEI HE ʻAO ʻO SIHOVA KO E ʻOTUA.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e ʻafio ko e panim ia (H6440, ʻafio), ko e fofonga. Ko e talangataʻa naʻe fakatupunga ai ke nau fufū mei he fofonga tofu pe naʻe ngaohi kinautolu ke tuʻu ʻi hono ʻao. Pea ko e "momoko ʻoe ʻaho" ʻi he lea Hepelū, ko e matangi ʻoe ʻaho ia.)
7. Senesi 3:9 Pea naʻe ui ʻe Sihova ko e ʻOtua kia ʻAtama, ʻo ne pehē kiate ia, “ʻOku ke ʻi fē?” (10) Pea pehē ʻe ia, “Naʻaku fanongo ki ho leʻo ʻi he ngoue, pea naʻaku manavahē, koeʻuhi kuo u telefua; pea u toitoi ai.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3372 yare — manavahē
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 3:9-10

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAI U FANONGO KI HO’O LEO + NA’AKU MANAVAHĒ, KOE’UHI NA’AKU TELEFUA --> PEA U FAKAFUFŪ AU.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ilifia, yare (H3372, ilifia): ko e ilifia ʻuluaki ʻi he Folofola kotoa ʻoku hoko ia ki he talangataʻa ʻuluaki. Naʻe hū mai ʻa e ilifia mo e ʻilo ki he kovi.)
8. Saame 56:3 ‌ʻI he ʻaho ʻoku ou manavahē ai, te u falala kiate koe. (4) Te u fakamālō ki he ʻOtua ʻi heʻene folofola; ʻoku ou falala ki he ʻOtua; ʻe ʻikai te u manavahē ki he meʻa ʻe faʻa fai ʻe he kakai kiate au.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H982 batach — Falala · ⚑ H3372 yare — manavahē
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Saame 56:3-4

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

‌ʻI he ʻaho ʻoku ou manavahē ai = te u falala kiate koe --> ʻe ʻikai te u manavahē ki he meʻa ʻe faʻa fai ʻe he kakai kiate au.
9. Saame 56:11 Kuo u falala ki he ʻOtua: ʻe ʻikai te u manavahē ki ha meʻa ʻe faʻa fai ʻe he tangata kiate au.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3372 yare — manavahē · ⚑ H982 batach — Falala
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Saame 56:11

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KUO U FALALA KI HE ʻOTUA = ʻE ʻIKAI TE U MANAVAHĒ KI HA MEʻA ʻE FAʻA FAI ʻE HE TANGATA KIATE AU.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — fakahoa ʻae ongo laine ʻoe saame pe taha ni ke fakafehoanaki. ʻI he kamataʻanga: "ʻI he ʻaho ʻoku ou manavahē ai, te u falala kiate koe." ʻI he faʻahinga fai atu: "ʻE ʻikai te u manavahē." ʻOku tuʻu ʻae falala ʻi he vahaʻa ʻoe ongo meʻa ni — ko e loto kuo fakanofo ke pule ki he manavahē, ke tauhi ʻae loto. ʻOku tali ʻe he meʻa ni ʻae lea ʻa ʻAtama: "Naʻaku manavahē, pea u fufū au": ʻoku ʻikai ke fufū mei he ʻafio, ka ko hono falala ki he folofola.)
10. Senesi 3:22 ¶ Pea naʻe folofola ʻa Sihova ko e ʻOtua, “Vakai, kuo hoko ʻae tangata ke hangē ko ha taha ʻiate kitautolu, ke ne ʻilo ʻae lelei mo e kovi: pea ko eni, telia naʻa mafao atu ʻe ia hono nima, pea ne toli foki mei he ʻakau ʻoe moʻui, ʻo kai, pea moʻui ʻo taʻengata:” (23) Ko ia naʻe fekau atu ia ʻe Sihova ko e ʻOtua mei he ngoue ʻo ʻIteni, ke ne ngāue ki he kelekele ʻaia naʻe toʻo ia mei ai. (24) Pea naʻa ne kapusi ai ʻae tangata pea ne tuku ki he potu hahake ʻoe ngoue ʻo ʻIteni, ʻae selupimi, mo e heletā ulo, ʻaia naʻe foli fakatakamilo, ke leʻohi ʻae hala ʻoe ʻakau ʻoe moʻui.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H3045 yada — ʻIloʻi
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 3:22-24

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KUO HOKO ʻAE TANGATA KE HANGĒ KO HA TAHA ʻIATE KITAUTOLU, KE NE ʻILO ʻAE LELEI MO E KOVI --> KUO KAPUSI KI TUʻA + KO HA HELETĀ ULO AFI, KE TAUHI ʻAE HALA KI HE ʻAKAU ʻOE MOʻUI.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko ha meʻa ʻi he ʻilo ʻoe leleiʻ mo e koviaʻ naʻe fakaʻomi ki he tangata ʻa e meʻa lahi ange ʻi heʻene malava. Naʻe hulu atu ʻa hono ʻiloʻ ʻi hono mafaiʻ. Naʻe lava leva ke ne ʻilo ʻa e leleiʻ, ka ʻikai ke ne fai ia. Naʻe lava ke ne ʻilo ʻa e koviaʻ, ka ʻikai ke ne tuʻu kīʻia ki ai. Pea naʻe leʻo ʻe he heletāʻ ʻa e hala ki he ʻakau ʻoe moʻuiʻ, koeʻuhi ke ʻoua naʻa ne kai mo moʻui taʻengata ʻi he tuʻunga fakamōmoa ko iaʻ.)
11. Senesi 6:5 ¶ Pea naʻe ʻafio ʻe he ʻOtua kuo lahi ʻae angahala ʻae tangata ʻi māmani, pea kuo kovi maʻuaipē ʻae filioʻi kotoa pē ʻoe ngaahi mahalo ʻa hono loto. (6) Pea naʻe fakatomala ʻa Sihova koeʻuhi kuo ne ngaohi ʻae tangata ʻi māmani, pea naʻe mamahi ai ʻa hono finangalo.
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H6087 atsab · ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H3336 yetser — Fakakaukau
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 6:5-6

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO E NGAAHI FAKAKAUKAU KOTOA PE ʻO HONO LOTO = KOVI PE ʻI HE TAIMI KOTOA PE --> PEA NE MAMAHIʻIA AI HONO LOTO.
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko e fakakaukau ko e yetser (H3336, fakakaukau), ʻa e meʻa kuo fakafuofua: ko e ngaahi taumuʻa mo e holi kuo fakafuofua ʻi he loto. Naʻe ʻafioʻi ʻe he ʻOtua ʻa e angahala, ʻa ia ko e fua ia ʻo e kovi. ʻOku haʻu ʻa e kovi mei he ngaahi taumuʻa kuo fakafuofua ʻe he loto. Pea naʻe mamahi ai hono loto. Naʻa mo e ʻaho ni, ʻi he taimi ʻoku fakamamahiʻi ai ʻa e Laumālie Māʻoniʻoni, ko e meʻa ia koeʻuhi ko e ngaahi fakakaukau kovi, holi, mo e ngaahi taumuʻa ʻoku tauhi maʻu pē ʻi loto.)
12. Senesi 8:20 ¶ Pea naʻe fokotuʻu ʻe Noa ha ʻesifeilaulau kia Sihova; pea naʻa ne toʻo mei he fanga manu maʻa kotoa pē, pea mei he fanga manupuna naʻe maʻa, pea ʻohake ai ʻae ngaahi feilaulau tutu ʻi he ʻesifeilaulau. (21) Pea naʻe nanamu ʻa Sihova ki hono ngangatu lelei, pea naʻe pehē ʻe Sihova ʻi hono finangalo, “ʻE ʻikai te u toe fakamalaʻiaʻi ʻae fonua koeʻuhi ko e tangata; he ʻoku kovi ʻae ngaōʻi ʻoe loto ʻoe tangata mei heʻene kei siʻi; pea ʻe ʻikai te u toe taaʻi ʻae ngaahi meʻa moʻui kotoa pē ʻo hangē ko ia kuo u fai. (22) Lolotonga ʻae tuʻu ʻa māmani, ʻe ʻikai tuku ʻae tō taʻu mo e ututaʻu, mo e momoko mo e pupuha, mo e faʻahitaʻu mafana mo e faʻahitaʻu momoko, mo e ʻaho mo e pō.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H3336 yetser — Fakakaukau · ⚑ H7381 reyach · ⚑ H5207 nichoach · ⚑ H5930 olah
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Senesi 8:20-22

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAʻE ʻOHAKE ʻE NOA ʻAE NGAAHI FEILAULAU TUTU --> NAʻE NANAMU ʻA SIHOVA KI HE NAMU KAKALA --> ʻE ʻIKAI TE U TOE FAKAMALAʻIA ʻAE KELEKELE.
(Ko hoku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ko ha fehuʻi ʻoku taau ke kumi ki hono tali: naʻe ʻilo fēfē ʻe Noa ke ne feilaulau? Naʻa ne ongoʻi ha leʻo? Naʻe kau ʻa e feilaulau mo e kovi? Ko e loto ʻo e tangata naʻe kei kovi pē talu mei heʻene kei siʻi. Ka ʻi hono fai ʻa e feilaulau tutu, naʻe folofola ʻe he ʻEiki ʻa e melino ki hono loto, ʻo hangē ko ha meʻa ʻoku ngofua ke tali ʻaki ʻa e kovi ko ha feilaulau pē, he naʻe kai ʻe he afi ʻa e feilaulau. Tauhi ʻa e fehuʻi ni. ʻOku tali ia ʻe he Folofola ʻi ha fuʻu ʻakau ʻe taha.)

PĀ FAKAʻOSI

Lea Fakatātā 1:33 Ka ko ia kotoa pē ʻoku fanongo kiate au ʻe nofo fiemālie pe ia, pea ʻe ʻataʻatā ia mei he manavahē ki he kovi.”
NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ ⚑ H7451 ra — kovi · ⚑ H8085 shama
'Oku Lea 'a e Tohitapu for Lea Fakatātā 1:33

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

KO IA ʻOKU NE FANONGO = NOFO MĀLŪ + FIEMĀLIE MEI HE MANAVAHĒ KI HE KOVI.
1 Pita 2:24 ‌ʻAia naʻa ne fua tokotaha pe ʻi hono sino ʻoʻona ʻetau ngaahi hia ki he ʻakau, koeʻuhi ʻi he ʻetau tauʻatāina mei he angahala, ke tau moʻui ki he māʻoniʻoni: pea ko e meʻa ʻi hono ngaahi ta kuo ko mou moʻui.
LEA MĀHINO FAKAKALESI ⚑ G3586 xylon — akau · ⚑ G399 anaphero
'Oku Lea 'a e Tohitapu for 1 Pita 2:24

Kuisi Iiki — ʻufiʻufi ʻae veesi

NAʻA NE FUA TOKOTAHA PE ʻI HONO SINO ʻOʻONA ʻETAU NG
(Ko ʻeku ngaahi fakakaukau fakafoʻituitui — ʻoku tali heni ʻae fehuʻi ʻoe feilaulauʻanga ʻo Noa. Naʻe hoko mai ʻae ʻilo ʻoe kovi ʻi ha ʻakau. ʻI ha ʻakau naʻe fetuku atu ai ʻae kovi. Ko e feilaulau naʻe ʻahiʻahi ki ai ʻa Noa, naʻe tokonaki mai ia ʻe he ʻOtua tonu: ko ia tonu, ko hono sino tonu, ko e feilaulau ʻe taha. ʻIlonga ia ʻoku fanongo, ʻe mālōlō ia mei he manavahē ki he kovi, he kuo tali ʻae kovi.)

LEA MĀHINO FAKAKALESI

Ko e ngaahi lea mahuʻinga eni ʻo e akó ni. Tuki ha lea ʻoku ai hano tuʻoʻā ʻi he ngaahi veesi ʻi ʻoluga ke sio ki hono ʻuhinga ʻi heni.
“'Ilo'i” — G1253 diakrisis — ha fakafiliفili, ko e fakamaau ʻi he vahaʻa ʻo ha meʻa mo ha meʻa
e taha e lea 'oku fakama'opo'oni'i ai e ako kotoa: ngaahi ongo kuo akoina ke fakaīlonga'i 'a e lelei mo e kovo fakatou'osi (Hepelu 5:14)
“fakaongo” — G145 aistheterion — e mafai ke ongo'i, ko e ongo
ʻoku tupu ʻa e ʻiloʻi fakaʻilo ʻi hono ngāueʻaki — kuo pau ke akoʻi ʻa e ngaahi ongo
“lelei” — G2570 kalos — lelei, faitotonu, taau ke fakaʻapaʻapaʻi
Ko e leleí ʻoku faʻa fakaʻilonga ia ʻe ha tokotaha kuo lahi ʻaupito.
“kovi” — G2556 kakos — kovi, ta'elelei, fakalaumālie'ia
'oku malava 'e he tangata kuo motu'a 'o 'ilo'i mo fakafisi ki he kovi
“akau” — G3586 xylon — 'akau, fu'u 'akau, tokotoko
ʻi ha ʻakau naʻe hoko mai ai ʻae ʻilo naʻe lahi ange ʻi he faʻa fua ʻe he tangata; naʻe fua ʻi ha ʻakau ʻa ʻene ngaahi angahala (1 Pita 2:24)

NGAAHI LEA MĀHU'INGA FAKAHEPELŪ

“kovi” — H7451 ra — kovi, ta'e-lelei, faingata'a, mamahi, fu'u kovi
e lea ʻoe ako kotoa, ʻoku toe fokotuʻu tuʻo lahi ke fakafehoanaki mo e leleí
“lelei” — H2896 towb — lelei, fakafiefia, sai
tuku ki mu'a 'i he mo'ui (Teutalonome 30:15) — ko e me'a 'oku ui ko e lelei 'e he 'Eiki ko e lelei mo'oni ia
“ʻIloʻi” — H3045 yada — ke ʻilo, ke ʻiloʻi, ke fakafeʻiloakiʻi
'ilo lelei mo kovi — lea 'a e ngata, mo e kavenga 'o e tangata
“'Ilo” — H1847 daath — mahino, fakakaukau totonu
'a e hingoa 'o e 'akau — 'a e 'akau 'o e 'ilo 'o e lelei mo e kovi
“manavahē” — H3372 yare — ke manavahē, ke ilifia; ke fakaʻapaʻapa
ko e ‘uluaki fua ‘o e talangata‘a: Na‘aku ‘ilifia, pea naku fakapulipuli au
“Fakahā” — H6440 panim — 'a e fofonga, 'a e mata
ke fakafufū mei hono ʻao ko hono ʻuhinga ke fakafufū mei hono fofonga
“Falala” — H982 batach — ke falala, ke ma'u ha loto-falala, ke ongo'i malu
ko e tali ‘oku fakahangatonu ki he manavahē: ‘i he taimi ‘oku ou manavahē ai, te u falala kiate koe (Sāme 56:3)
“mamahi” — H6869 tsarah — mamahi, faingataʻaʻia, mamahi lahi
e feitu'u fakalilo 'oku tāpuni ai ha taha ko e kovi (Palovepi 1:27)
“mamahi” — H6695 tsuqah — mamahi, mamahi fau
'a e mafasia mei he fili ki he laumālie (Proverbs 1:27)
“mahenga” — H3928 limmud — fakaakoʻi, ngāueʻaki
Kuo ako ʻae kovi kae ʻoua kuo hangē ia ko e kili ʻoʻona ʻe taha (Selemaia 13:23)
“Fakakaukau” — H3336 yetser — fakakaukau, fakatātā, taumu'a
Ko e meʻa naʻe ʻafio ki ai ʻe he ʻOtua ʻi he loto ʻo e tangata ʻi he teʻeki ai ke tō ʻa e lōmaki, pea mo hono hili ai (Genesis 6:5; 8:21)

SIVI AKO

1. Teutalonome 30:15 — Vakai, kuo u fokotuʻu ʻi ho ʻao he ʻaho ni:
a) tāpuaki mo malaʻia pē
Ko e moʻui mo e lelei, mo e mate mo e kovi
c) ko e lao mo e fekau
2. Genesis 2:16-17 — ʻE ngofua ʻa hoʻo kai mei he ʻakau kotoa pē ʻoe ngoue ka ko e:
a) ʻae ʻakau ʻoe moʻui
b) ʻa e ʻakau kotoa pē naʻe fakaʻofoʻofa ʻa e sio ki ai
c) ʻae ʻakau ʻoe ʻilo ʻoe lelei mo e kovi
3. Palovepi 1:33 — Ko hai ʻe nofo fiemālie pe, pea ʻe ʻataʻatā mei he manavahē ki he kovi?
a) ko ia kotoa pē ʻoku fanongo kiate au
e) ko kinautolu ʻoku nau kumi vave kiate au
c) 'a e kau vale, 'i he'enau monū'ia
4. Jeremaia 13:23 — ʻE faʻa fai lelei ʻakimoutolu ʻoku maheni ai ʻi he fai kovi, ʻo ka:
a) kuo ako'i kinautolu ke fai lelei
ʻE faʻa liliu ʻe he ʻItiopea hono kili, pe ko e lēpati hono pulepule
c) kuo fakaʻilongaʻi honau ngutupā
5. Sēnesi 3:8 — Naʻe toitoi ʻa ʻAtama mo hono uaifi mei he:
a) ʻae ʻao ʻo Sihova ko e ʻOtua, ʻi he ngaahi ʻakau ʻoe ngoue
b) ko e heletā ulo ʻaia naʻe tuʻu ʻi he potu hahake ʻo e ngoue
c) leʻo ʻo e ngata
6. Sēnesi 3:22-24 — Ko e hā naʻe kapusi ai ʻae tangata mei he ngoue?
a) telia naʻa toe kai ia ʻi he ʻakau ʻo e ʻilo ki he lelei mo e kovi
e) koeʻuhi naʻe kei ʻi he ngoue ʻae ngata
c) telia naʻa mafao atu ʻe ia hono nima, pea ne toli foki mei he ʻakau ʻoe moʻui, ʻo kai, pea moʻui ʻo taʻengata
7. Sēnesi 8:21 — ʻI he nanamu ʻa Sihova ki hono ngangatu lelei, naʻa ne pehē ʻoku kovi ʻae ngaōʻi ʻoe loto ʻoe tangata mei heʻene:
a) ko e kovi pē maʻu ai pē
b) kovi mei heʻene kei siʻi
c) tafoki ke fai lelei
KI HE TALI: 1-b, 2-c, 3-a, 4-b, 5-a, 6-c, 7-b

'E LAHI HONO VAHEVAHE 'O E AKO KO 'ENI

Ko e founga ʻoku ʻomai ai ʻe he ata ʻae maama: naʻe tuʻu ʻae ʻakau ʻoe moʻui ʻi he loto (Senesi 2:9) --> ʻe u foaki kiate ia ʻoku ikunaʻi ke ne kai mei he ʻakau ʻoe moʻui (Fakahā 2:7). Ko e ʻakau naʻe tauhi ʻaki ʻae heletā kuo toe fakaava ia ʻia Kalaisi.
--> ‘Oku mahu‘inga ‘a e ngaahi lea: ‘a e nanamu kakala ‘o e feilaulau ‘a Noa (Genesisi 8:21) --> Kuo foaki ‘e Kalaisi ia ‘o ne feilaulau‘i ia ki he ‘Otua, ko ha feilaulau nanamu kakala (Efeso 5:2). ‘A e nanamu na‘e ‘oange ‘e Noa, ko e Fanautama na‘a ne fakahoko ia.
Ko hono ngāue'aki eni kiate koe: na'a nau fufū 'ekinautolu mei he 'ao, 'a e fofonga, 'o e 'Eiki (Senesi 3:8), ka ko kinautolu 'oku loto-ma'a te nau sio ki he 'Otua (Mātiu 5:8), pea 'e sio 'ene kau sevāniti ki hono fofonga (Fakahā 22:4). Ko e manavahē na'a ne fufū 'a e fofonga. Ko e falala 'oku ne toe fakafoki mai ia (Sāme 56:11).
Ko hono ala 'a e me'a ni ki he loto: ko e fakakaukau kotoa pe 'o e loto na'e kovi pe (Senesi 6:5) --> ko e folofola 'a e 'Otua ko ha fakamaau ia 'o e ngaahi fakakaukau mo e ngaahi loto (Hepelu 4:12). Ko e me'a na'e fakamamahi'i ai ia he taimi ko ia, 'oku kumi 'e he folofola he taimi ni.
Ko hono 'uhinga 'eni ki he taʻengata: ko e 'ilo 'a ia na'e laka atu ki tu'a 'i he mafai 'o e tangata, 'oku tali ia 'e he ngaahi ongo kuo ako ke fakafeohi 'a e lelei mo e kovi (Hepelu 5:14), pea ko ia 'oku fanongo, te ne mālōlō mei he manavahē ki he kovi (Palovepi 1:33). Ko e manavahē na'e hū mai 'i he ngoue 'oku fakalongo'i 'i he loto 'oku fanongo.
KO E HĀ ʻOKU FIEMĀ KE KE FAI KOEʻUHI KE KE MOʻUI?
Vakai ki ‘eta ako Tohitapu — "Ko e hā ‘Oku Totonu ke U Fai ke U Mo‘ui ai"

Fai lelei — hokohoko atu.

Fai ʻae Kuisi Tohitapu Fakaʻilonga ki he ako ni →Ko e Hā ʻOku Lea ʻaki ʻe he Tohi Tapu Fekauʻaki mo e Lelei mo e Kovi? — Konga 2 →
Kaveinga Kimuʻa← Ko e Hā ʻoku Lea ʻaki ʻe he Tohitapu Fekauʻi mo e Angafakaʻotua? — Ko e Tuʻunga
↓ Download ʻae akonga ko ʻeni (PDF)
Make a quiz from this study

Ko e fehuʻi mahuʻinga taha ʻe lava ke fehuʻi ʻe ha taha: Ko e hā ʻoku totonu ke u fai ke fakamoʻui ai au?

Lau e Tali →

SOURCES & CREDITS

Scripture: Revised West Version (Public Domain) — a redistributable edition, looked up exactly and never machine-translated.
Alternate chapter/verse numbering reconciled with STEPBible TVTMS (CC BY 4.0).
Strong's numbering & original-language data: OpenScriptures Hebrew Bible (CC BY 4.0); STEPBible.org — TAHOT/TAGNT/TBESH/TBESG (CC BY 4.0); Robinson-Pierpont Byzantine Majority Text (Public Domain); Strong's dictionary, 1890 (Public Domain).
Typography: Google Noto fonts (SIL Open Font License 1.1).
© SEE MORE JESUS · wanttoseemore.com — shared under Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY 4.0).
ʻOku hala e lea ʻi ha kaveinga, tefito pe fā? Fakahā mai — kae ʻi ha veesi, ngāueʻaki e ⚠ ʻoku ofi ki ai