2. Ana ikumaanisha ichi kukulupilila mu mtima ni kuwunga ni kang'wa, soni ubatiso mu lina lya Yesu Kilisito ukutenda ichi?
3. Kristu ŵalasile chichi kuti akolosye sambi syetu, nambo mbopesi ja Mbumu Jwakuswela ŵalanjile kwa ŵani?
1. LIWECHETO — ACHALONGO NI ABALE, TUTENDE CHII?
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
MASENGO 2:36“Ŵandu wose ŵa ku Isilaeli akusachilwa amanyilile kwa isyene kuti jwejula Che Yesu jumwaŵambile pansalaba, Akunnungu antesile kuŵa Ambuje ni Kilisito Chiwombosyo.” (37) Ni ŵandu paŵapilikene yeleyo, yaapeteche mmitima ni ŵausisye Che Petulo ni achinduna ŵane ŵala kuti, “Achalongo achinjetu, ana tutende chichi?”
2.Chiunukuko 1:5ni kutyochela ku Che Yesu Kilisito. Jwaumboni jwakukulupilichika ni jwaandanda kusyusikwa, ni jwakwatawala mamwenye ŵa pachilambo. Ŵelewo akutunonyela, ni kwa miasi jao atulechelele kutyochela mu kutaŵikwa ni sambi syetu.
Kwa kulumbikana ni Kilisito uwe tukuwombolwa kwa miasi jao = yaani tukulecheleswa sambi syetu.
(Nganisyo syangu jachinsyene — ukombolelo ni chikululuko cha sambi chili MUKUWA. Iliyoyi ni ligongo lyakuti tukubatizidwa MU Kwakwe: myasi jajikutuswejesya, ni chikululuko chachikusumidwa nao, jikupagwa mu Jwalakwe jwatukubatizidwa mwakwe.)
CHISOKO CHA MIŊONGO PANDU PAKWE --> ŴANASYE MATE PA WELE + ŴAMPUTILE PANDU.
9.Luka 22:44Che Yesu ŵaliji mchipwetesi chachikulungwa ni ŵapundile kupopela kwannope. Chitukuta chatyosile ni chaliji mpela mandondwa ga miasi gagaliji nkwilima mpaka paasi.
MPELA MUSA IVYAŴALIINULILE LIJOKA --> IVYENIVYO NI MWANA JWA MUNDU JUKUSOŴA KUUNULIDWA --> JWALIJOSE JWAKUNKULUPILILA IWE NGASAŴIKA, NAMBO ACHILIKUŴA NI UMI WA MUYAYA.
(Maganichi gangu - mgonjekasye yeleyi yiwili pamo ni kujiganya. Mwipululu, ŵandu ŵaŵaliji pakuwa nganaŵasalilidwa kuti alipile chindu chakupata ukombole. Ŵasalilidwe alole, mwachikulupilo, chindu chichaŵikwe ni Mlungu pamtela - ni ŵatemi. Yesu akuti mtela wele waliji chithuthusyo cha nsalaba wakwe. Kukulupilila ni kulola. Nkanaŵeche mundu kulekana ni sambi, kapena kupikanila chindu chilichose, akusachilwa kaje kulola ni ntima wakwe wose kwa Jwelejo jwakwikwe pachanya, ni kumkulupilila Jwelejo. Nombejo Abulahamu: jwakulupilile, ni Mlungu jwammulanjile kuŵa chilungamiko - kabla ya malamulo, kabla ya chindu chilichose cha mwambo. Chikulupilo ni pele pakwandikila yosope. Nambo lolani mwachitema chikulupilo chikusyoka ku kupikanila m'mavesi gakuyako - chilo chilechilecho, saa jijojijo.)
5.Ŵaloma 10:8Nambo Malembelo ga Akunnungu gakuti yeleyi: “Liloŵe lya Akunnungu liŵandikene nomwe, lili mu kang'wa jenu ni mu ntima wenu.” Liloŵe lyo lili utenga wa chikulupi chachitukwalalichila ŵandu. (9) Mwajitichisyaga ni kuŵecheta kwa kang'wa jenu kuti Che Yesu ali Ambuje ni kukulupilila mu ntima mwenu kuti Akunnungu ŵasyusisye mu ŵawe, chinchikulupuswa. (10) Pakuŵa kwa ntima mundu akukulupilila ni kuŵalanjikwa kuŵa ŵambone paujo pa Akunnungu, sooni kwa kang'wa jakwe pakwitichisya ni kuŵecheta, akukulupuswa.
Kwayele, chikulupi chikuika kwa kupilikana utenga --> ni utenga wo ukwika kwa kulalichilwa Liloŵe lya Kilisito.
8.MASENGO 16:29Jwakulindilila nyuumba jakutaŵilwa jula paŵaŵendile apegwe lumuli, ŵaguluchile nkati ni kugwa mmbujo pa makongolo ga che Paolo ni che Sila achitetemelaga kwa lipamba. (30) Nipele ŵaajigele che Paolo ni che Sila ni kwakoposya paasa ni kwausya, “Achambuje, ana ikuumajila kupanganya chichi pakuti ngulupuche?” (31) Che Paolo ni che Sila ŵajanjile, “Mwakulupilile Ambuje Che Yesu, ni pachinchikulupuswa mmwejo ni ŵaali mu nyuumba jenu.” (32) Nipele che Paolo ni che Sila ŵanlalichile Liloŵe lya Ambuje jwakulindilila jo pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe. (33) Katema kakoko ka chilo jwakulindilila jwa nyuumba jakutaŵilwa jo ŵaajigele che Paolo ni che Sila ni kugajosya maŵanga gao. Nipele ŵabatiswe jwakulindilila pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe.
Achambuje, ana ikuumajila kupanganya chichi pakuti ngulupuche? --> Mwakulupilile Ambuje Che Yesu --> Nipele ŵabatiswe jwakulindilila pamo ni wose ŵaali mu nyuumba jakwe.
(Nganisyo syangu - kaŵili pe m'Baibulo lyosope ndaŵi jichisyidwe chilikoto chi mwakuŵecheta: apa m'ndende ja ku Filipi, ni pa Pentekoste m'Masengo 2. Mbichisye majibu gaŵili pamo. Mpingo wa pa Pentekoste ŵapikene kaje ni kukulupilila kaje - lyele ndilyo lyaŵatesile kuti alwale mmitima jao - kwaligongo lyele Petulo jwatandite ni litengo lyakuya: lecani sambi, ni mubatiswe. Jwakulindilila ndende jwaŵe jwangaimanyilila chilichose, kwaligongo lyakwe Paulo jwatandite ni litengo lyandanda: kulupilila - ni jwaŵechete liloŵe lya Ambuje kukwakwe, ni ndaŵi jajojo ja chilo ŵandu ŵala ŵabatiswe. Matandilo gaŵili, litala limo. Kulupilila nganigaŵa mmenyani ni ubatiso, ni ubatiso nganigaŵa mmenyani ni kulupilila; chikulupi ni ntima wakupilikanila, ni ndaŵi jajojo jikwanila.)
MASENGO 2:38Che Petulo ŵaajanjile, “Mundu jwalijose aleche sambi syakwe ni kubatiswa kwa ulamusi u Che Yesu Kilisito ni Akunnungu channechelesye sambi syenu ni kupochela chilanga cha Akunnungu chachili Mbumu jwa Akunnungu. (39) Pakuŵa chilanga chila chaliji kwa ligongo lyenu ni kwa ligongo lya achiŵana ŵenu ni kwa ligongo lya ŵandu wose ŵakutama kwakutalika, ni mundu jwali jose juchaŵilanjikwe ni Ambuje Akunnungu ŵetu.”
Pakuŵa kusupuka kwakukuichiswa ni Akunnungu kukwapitikusya ŵandu mitima jao ni kuuleka sambi --> nambo pachilambo kusupuka kwa chiundu kukunnyichisya mundu chiwa.
(Nganisyo syangu jwine — nkaganisya kuti aji ni maloŵe gamwana, gagakuŵecheka kamo ni kumalila. Kuipilila, ni maloŵe gali mpela galakwe, gakupikanika mchitabu chosope cha Baibulo katema mia jimo ni likumi liŵili ni gaŵili — makumi ncheche na sita m'Chitabu Chakalamba, ni makumi sita na sita m'Chitabu Chasambano. Kutandila ku achimm'longo ŵakulila kuti mgalauche, mgalauche, mpaka kwa Yohana ŵakulila kuti ipililani, mpaka kwa Ambuje Asyene, mpaka kwa achinduna, mpaka kwa Kilisito jwajimwiche m'ŵawu jwaŵalembele mipingo — liloŵe limo likujimbe kutandila Chiyandanda mpaka Chibopesi: GALAUKA. Mlungu nganajimya nkati kaŵecheta ŵandu kuchikolanga chele. Ni kwakwapi jwakumbombola kuleka kuchikola.)
6. BATIZIDWE MU KILISITO KUTI MSYULUSYIDWE SAMBI
1.MASENGO 22:16Nipele sano nkulindilila ichichi, njime mbatiswe ni kutyosyekwa sambi syenu, kwakutenda yelei nkuliŵilanga liina lya Ambuje.’
2.Ŵaloma 6:4Patwabatisilwe twalumbikene ni chiwa chao ni kusikwa pamo nawo, kuti mpela iŵatite pakusyuswa Kilisito mu ŵawe kwa litala lya ukulu wa Atati, iyoyo peyo noweji tukombole kutama mu umi wa sambano.
3.ŴAKOLOSAI 2:12Pakuŵa pamwabatisilwe mwasichikwe pamo ni Kilisito, ni mu ubatiso wo iyoyo ŵanyamwe mwasyuchile pamo nawo ligongo mwakulupilile machili ga Akunnungu, juŵansyusisye Che Yesu.
KUSIKWA PAMO NAWO MU UBATIZO --> KUJIMUKA PAMO NAWO KUPITILA CHIKULUPI CHA MASENGO GA MULUNGU.
4.1 Petulo 3:21Ni meesi go gali chimanyisyo cha ubatiso waukunkulupusya sambano ji. Wele ubatiso uli ngaŵa kwa ligongo lya kutyochesya likaku lya pa chiilu, nambo nti lilangano lyaliŵichikwe kwa Akunnungu lyalikutendekwa mu ntima waukulosya kuti nganitukola sambi. Nombe ubatiso wo ukunkulupusya ŵanyamwe kwa litala lya kusyuka ku Che Yesu Kilisito,
UBATISO UKUKULUPUSYA ŴANYAMWE SAMBANO JI = LILANGANO LYALIŴICHIKWE KWA AKUNNUNGU LYALIKUTENDEKWA MU NTIMA WAUKULOSYA KUTI NGANITUKOLA SAMBI.
(Nganisyo syangu jwamisyene — nganiŵa mesi gagalupusyaga. Ni jwanjila jwakwanga mtima wambone kwa Mlungu: mmiasi wagoile mu mtima kupitila kupilikanichisya kwa ubatiso, ni mundu ali jwakwimuchisya ku umi wasope.)
6.YOHANA 3:5Che Yesu ŵanjanjile, “Isyene ngunsalila, iŵaga mundu ngaapagwa kwa meesi ni kwa Mbumu jwa Akunnungu, ngaakombola kwinjila mu umwenye wa Akunnungu.
CHIWONELO NI CHINONYELO CHA MLUNGU JWAKUTUKULUPUSYA CHATUYONEKA --> NGASI KWA MASENGO GA CHILUNGAMO --> KULINGANA NI CHISALALA CHAKWE ŴATUKULUPUSYE, KUPITILA KUSAMBA KWA KUŴALECHEDWA SOPE.
9.ŴAEFESO 2:8Pakuŵa, kwa umbone wa Akunnungu, nkulupwiche kwa litala lya chikulupi. Chelecho ngachikutyochela kukwenu mwachinsyene nambo uli ntuuka wa Akunnungu. (9) Ngaŵa kwa ipanganyo yenu, kwayele mundu jwalijose akalikusya kwa chachili chose. (10) Akunnungu atugumbile ni kuŵa ŵasambano, ni kwa kulumbikana kwetu ni Che Yesu Kilisito, ŵatugumbile kuti tutame ni kupanganya yambone yaiŵichikwe chile ni Akunnungu tuipanganye.
KWA UPILE NDIMO MUKUKULUPUKA KUPITILA CHIKULUPI = MPELESO WA MLUNGU --> GAKUTAMA NGASI, KUTI PANGALI JWALIJOSE JWAKULICHIMBICHISYA --> UWE NI MASENGO GAKWE, TUGUMBIDWE MWA KRISTU YESU KUTENDA MASENGO GAMBONE.
Maganichi gangu pachimisyene — kamulisyani usyene wawili wu pamo, ngapagwa mkangano pasikati pao. Chisomo ni mtuka; chikulupi chikupochela; ni ubatizo nganijiŵa masengo gakupata chindu, mpela Naamani nganijiŵaga apatile machiro gakwe kwa kuloŵa mmesi, kapena akuwa nganijiŵaga apatile umi wao kwa kulola njoka jamaliwa. Mlungu ŵaŵichile yosope; mundu akutendaga kupikanila ni kupochela pe. Mundu jwakukwesya mmesi ngaŵa ni chindu chakulisumbila — ŵasikilwe, ni Mlungu ŵansyusisye. Yatite pakusalidwa panwujo pakwamba 1 Petulo 3:21, ni usyene ukwendelechela panopa isyene: nganijiŵa mesi, soni nganijiŵa masengo ga makono getu. Ndi chisomo, chakupochedwa kupitila kupikanila kwa chikulupi. Ni ndime jakuyika pe jikusala chakulinga cha masengo: ngaŵa msingi wa ukulupusyo, nambo isogosi yakwe — uwe tuli masengo ga Mlungu yakwe, gakupanganyidwa gasyene mwa Kilisito Yesu kuti tujende mmasengo gambone gaŵatuŵichile kala. Ngapagwa jwalijose jwakupikanila lilamusi jwapatile mtuka pakulisumbila, soni ngapagwa jwalijose jwakuŵilanga kuti kulisumbila jwapikaniche lilamusi lyo.
10.1 TIMOSEO 1:13Namuno kalakala naliji ngwatukana Akunnungu ni kwalagasya ŵandu ni naliji mundu jwaumenyani, Akunnungu ŵaangolele chanasa, ligongo natesile yeleyo nkuloŵela kwangu ni kwa ungamanyilila wangu ni pakuŵa nganingola chikulupi.
NDI JWANDUKUFUNYA + JWACHILUKO + JWALIMBIYA --> NAMBO NAPATE CHISOMO.
(Nganisyo syangu jindu — nnole ANGA sambi syaswejekwe ni kupikanichisya kwakwe kweleku. Sauli jwa ku Taso ŵaliji nkulinga litala lya Kilisito mpaka kuwulaga. Ŵaliji nkukamula achalume ni achakongwe ni kwakwekwesya ku kalabusu, jwanaduje ni jwakulinga ŵandu ŵa Mlungu. Ambuje asyene ŵansimene mwitala, ŵangwisisye pasi, ni kuŵecheta najo kutyochela kwinani. Nambo NGANI mmo, pakupita moŵa gatatu, che Ananiya ŵatumidwe kuti akaŵeche kuti: njimuche, mbatiswe, nkasyeje sambi syenu, nchiŵilanjila lina lya Ambuje. Naga lulanga lwa mwitala lyakwaula ku Damasiko nganilusyeja sambi sya Sauli, nambo mesi ga kupikanichisya galisyejile, basi mundu jwalijose akaganichisya kuti sambi syakwe syakusyoseka mwitala lyakwepesi kupunda lyaŵapele Mlungu jwakusakala nnope pa ŵandu ŵasambi.)
7. POCHELANI MPUNJI WA MBUMU WESWELA
1.MASENGO 19:5Paŵapilikene yeleyo ŵabatiswe kwa liina lya Ambuje Che Yesu. (6) Nipele, che Paolo ŵaŵisile makono gao pa ŵanyawo, ni Mbumu jwa Akunnungu ŵaatuluchile ni ŵatandite kuŵechetanga iŵecheto ineine, iyoyo ŵatandite kulalichila utenga wa Akunnungu.
NASYENE ATAWA MUNDU JWALIJOSE JWAKUKUWA NDI MBUMU JWA KLISTU --> NGAJWA JWAKWE.
3.MASENGO 2:39Pakuŵa chilanga chila chaliji kwa ligongo lyenu ni kwa ligongo lya achiŵana ŵenu ni kwa ligongo lya ŵandu wose ŵakutama kwakutalika, ni mundu jwali jose juchaŵilanjikwe ni Ambuje Akunnungu ŵetu.”
Ngasimunsupusya Mbumu jwa Akunnungu pakuŵa ŵelewo ali chimanyisyo cha Akunnungu kukwenu chakulosya kuti ŵanyamwe ndi ŵandu ŵakwe --> nombe mbumu akulosya lyuŵa lichaiche Akunnungu kukwawombola ŵandu ŵakwe.
(Nganisyo syangu jangu — Mbumu Weswela nganamo mbote jajikupedwa kwa ŵandu ŵannono pe. Jwalakwe ali CHIKUWA cha Mwenye pa aŵala ŵali ŵakwe, soni MALIPILO GAM'BALA — liunjili lyandanda lya usyene lyalilipidwe kalakala — lyakulosya kuti mmwe n'di ŵakwe mpaka lisiku lya kuwombolwa. Basi liwuso likusigala pangasisika, soni lisosekwa kuwusyidwa: ana mwapochele Mbumu Weswela? Ligongo lilobe likusala mbindumbindu: jwalijose jwangali Mbumu jwa Kilisito ngaŵa jwa Kilisito. Baruwa jangali chikuwa nganijiŵa baruwa ja Mwenye. Mundu jwangali Mbumu ngaŵe kuti akwete Kilisito. Nsosyeje mpaka pankumpata.)
DIDAKI JA MASOKA
1. Sano paŵapikene yeleyi, ŵapapwilwe mmitima jao, ni ŵatite —
a) Ligongo chichi nkuchelewa?
b) Achalume ni achinjangu, tutende chichi?
c) Achimwene, ngutenda chichi kuti ngulupuche?
2. Galauchani, ni mbatiswe jwalijose jwenu mu lina lya Yesu Kilisito kuti —
a) kulecheledwa kwa sambi
b) yankho la nganisyo jambone
c) ukombole wa chindu chachigulidwe
3. Jwalakwe ŵaiche aku ali nkutetemela, ni kuti, Achimwene, ana ndende ichichi kuti ngulupuche? Nombe ŵanyao ŵatite, Nkulupilile Ambuje Yesu Kilisito. Ni pa saa jilajila ja chilo jwalakwe —
a) aŵichidwe chidindo mpaka lisiku lya ukombozi
b) jwalibatiswe m'mbwani mwa Yordani kanawuli saba
c) ŵabatiswe, jwelejo ni wose ŵakwe, chitema pele
4. Naamani ŵailoŵisye kaŵili saba m’mesi ga Yolodani, ni chiilu chakwe chatendaga kuŵa —
a) katema ka kutulala kutiiche
b) mpela nyama ja mwanache jwannandi, ni jwalakwe ŵaswejile
c) kupitila mu kusuka kwa kupagwa kaŵili
5. Basi mlapileje, ni kugalauka —
a) kuti sambi syenu sisimasyidwe
b) chinjonanjika mose iyoyopeyo
c) chisoni cha chilambo chikutenda chiwa
6. Naga mundu jwalijose nganakola Mbumu jwa Kilisito —
a) akuŵichidwa chidindo mpaka lisiku lya ukombozi
b) ngaŵa ŵakombola kwinjila mu uchimwene wa Mulungu
c) jwelejo nganaŵa jwakwe
7. Kwa jwelejo jwatukondile, ni jwatusukile sambi syetu —
a) m'mesi ga Yolodani
b) m'mbasi jakwe
c) ni liloŵe lya Mlungu
UFUNGUO WA MAJIBU: 1-b · 2-a · 3-c · 4-b · 5-a · 6-c · 7-b
IWU LILIWO LYA LYELECHE LIKUGAWANYA CHUCHI
NJIRA JAKUTALUKA — Agalatiya 3:27 (“kubatiswa mu Kilisito”) jikwigula pa mbeju ja Abulahamu: “Sano naga mli ŵa Kilisito, mli mbeju ja Abulahamu, ni ŵausya wa chilanga” (Agalatiya 3:29).
NJIRA JAKUTALUKA — Aefeso 1:14 (“chikole cha Mbumu”) jikwigula pa kuwombola kwa chindu chagulidwe — chipanje chenechi, ni lisiku lyakulipila chikole chosope.
MASIKU GA CHIGILIKI
Aga ni maloŵe gakusachilwa ga somo ali. Kwaŵayani liloŵe lililyose lyalikwete tuchindondo m'mavesi gapachanya kuti nkaiwone mate gakwe kuno.
“kukulupilila” — G4100 pisteuo — kukulupilila; kwegemela; kupeleka mwa
Mun'gulupilile Ambuje Yesu Kilisito, ni chinsochile — chikulupi cha m'ntima, chipagwilape chindu chilichose chakupanganya.
