Ania ti Kuna ti Biblia Maipapan iti Asi? — Ti Pamuon
TI PASDEK · TI OR-ORIHINAL A PANAGADAL, NAISAAD ITI DAAN A URNOS
Asi — Nagbaetan a Doktrina ti Biblia
NAUNA A SAO
Ti asi ket saan laeng nga isu maysa a rikna; aramid daytoy. Iti daan a pagsasao, dua a sao daytoy. Ti umuna ket chesed (H2617, mercy): ti asi nga aggapu iti tulag — kinamanangngaasi a nagreppet iti sarita, a mangsalimetmet iti kinapudno. Ti maikadua ket racham (H7356, tender mercies): ti nauneg nga ayat nga agayus manipud iti nangatngato nga agturong iti nababbaba, a kas iti maysa nga ama iti anak. Amin nga asi ket aggapu iti Dios. Impakitana kadatayo ti asi nga umuna, ket kiddawenna nga ipakitatayo daytoy iti maysa ken maysa; ket no aramidentayo daytoy, ti dayag ket kukua ti Dios ken ni Kristo, saan a kukuatayo. Ti asina ket maysa a mangisalakan nga asi. Inruarna ni Lot manipud iti apuy. Sinaluadanna ni Jacob, a saan a maikari iti kababassitan a paset iti daytoy. Ket agunnoy daytoy iti intero a salmo: ti asina ket agtalinaed iti agnanayon. Ti panggep ti amin nga asina ket maymaysa a banag — ti mangisalakan: saan a babaen iti aramid nga inaramidtayo, no di ket segun iti asina insalakannatayo. Sukimatenyo.
TALLO A SALUDSOD A SUNGBATAN DAYTOY NGA ADAL:
1. Ania dagiti dua a sao para iti kaasi iti daan a pagsasao, ken kasano nga ti kaasi ket maysa nga aramid ken saan laeng a rikna?
2. Ania a kaasi ti kalikagumanna ti Dios kadatayo, ken sadino ti naggapuan dayta a kaasi?
3. Ania ti panggep ti asi ti Dios, ken kasano nga agtultuloy iti agnanayon?
PANGRUGIAN A SANGGAPO
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Tito 3:5saan a babaen kadagiti aramid iti kinalinteg nga inaramidtayo, ngem babaen ti asina nga insalakannatayo. Insalakannatayo babaen iti panagbuggo iti baro a pannakaiyanak ken pannakapabaro babaen iti Espiritu Santo.
SAAN A GAPU KADAGITI ARAMID ITI KINALINTEG NGA INARAMIDMI --> SIGUN ITI KAASINA ISPALENNAKAMI.
(Dagiti personal a kapanunotak — daytoy ti gandat ti sibubukel nga adal: ti asi ket mangisalakan. Saan a maited iti maysa a tao gapu kadagiti aramidna; maipakita kenkuana gapu ta naasi ti Dios. Ket ti asi ket saan laeng nga isu ti sao — mangisalakan babaen ti pannakadalus ti baro a pannakayanak, ti danum ken ti Espiritu.)
1. TI ASI KET MAYSA NGA AR-ARAMID — DAGITI KALIKAGUM TI DIOS KADATAYO
1.Mateo 9:13Nasken a mapanyo ammoen ti kaipapanan daytoy, 'Tarigagayak ti asi saan ket a daton.' Ta immayak, saan a tapno mangayab kadagiti nalinteg nga agbabawi, ngem kadagiti managbasol.”
AYATEK TI ASI, SAAN A TI SAKRIPISIO --> IMMAYAK A MANGAYAB KADAGITI MANAGBASOL ITI PANAGBABAWI.
(Dagiti personal a panunotko — Nakaykayat ti Dios ti maipakita a asi ngem iti sagut a maidatag iti altar. Ti asi ket saan a maysa a rikna a nakaigaburan iti puso; maysa daytoy a banag a maar-aramid iti sabali.)
2.Lucas 10:37Kinuna ni Hesus kenkuana, “Mapanka ket isu met laeng ti aramidem.”
DAYTOY TI NANGIPAKITA ITI ASI KENKUANA --> INKAM, ASWATEM ISU DAYTOY.
(Dagiti bukodko a panunot — kadagiti tallo a limmabas, maysa laeng ti kaarrubaan, ket isu ti nangaramid iti asi. Ti asi ket agbanag babaen ti ima — mapanka, ket aramidem met ti kasta.)
3.Mateo 18:33Saan kadi a rumbeng met a kaasiam ti padam nga adipen, a kas iti panangngaasik kenka?'
Saan kadi a rumbeng met a kaasiam ti padam nga adipen --> a kas iti panangngaasik kenka.
(Dagiti pribado a panunotko — ti asi a kalikagum ti Dios kaniak ket naibatay iti asi nga impakitana kaniak nga immuna. Pinakawannak iti adu; isu a masapul a mamakawanak. Amin nga asik ket nasungbatan nga asi.)
4.Santiago 2:13Ta umay ti pannakaukom nga awanan asi kadagiti saan a nangipakita iti asi. Agballigi ti asi maibusor iti pannakaukom!
Nabendisionan dagiti manangngaasi --> ta magun-oddanto ti asi.
(Dagiti bukodko a panunot — ti asi nga ipakitak ken ti asi a maawatko ket sisisilpo. Agted, ket maisubliton: asi, wenno di ket pannakaukom nga awanan asi. Ket amin dagitoy ket agtaud iti immuna manipud iti Dios — ti dayag ket kukuana ken ni Cristo, saan nga kukuak.)
2. TI MANGISALAKAN A KAASI TI DIOS KENNI KRISTO
1.Taga-Efeso 2:4Ngem nabaknang ti Dios iti asi gapu iti naindaklan nga ayatna nga inayatnatayo. (5) Kabayatan a nataytayo iti panagsalungasing, impannatayo iti baro a biag a kadua ni Cristo. Babaen iti parabur a naisalakankayo.
DIOS, NGA NABAKNANG ITI KAASI --> PINAGBIAGNA DATAYO A NAIKAPPET KEN KRISTO --> GAPU ITI PARABUR NAISALAKANKAYON.
2.1 Pedro 1:3Madaydayaw koma ti Dios nga Ama ni Apotayo a Jesu-Cristo. Gapu iti dakkel nga asina, binaliwannatayo nga inyanak a para iti namnama iti maysa a tawid babaen iti panagungar ni Jesu-Cristo manipud ken patay—
SIGUN ITI NAWADWAD A KAASINA --> PINASNGAYNATAYO MANEN NGA ADDAAN NAMNAMA A SIBIBIAG.
3.Hebreo 2:17Kasapulan ngarud nga agbalin isuna a kas kadagiti kakabsatna iti amin a wagas, tapno agbalin isuna a naasi ken napudno a kangatoan a padi kadagiti banbanag ti Dios, ken tapno magun-odna ti panakapakawan ti basbasol dagiti tattao.
NAKAASI ken MATALEK A NANGATO A PADI --> TAPNO MANGARAMID ITI PANNAKIKAPPIA MAIPAAY KADAGITI BASOL TI ILI.
(Dagiti personal a panunotko — sakbay a immay ni Cristo adda ti asi, ngem saan pay a naan-anay. Ti pudno nga asi ket naipakita idi agpayso kenkuana: maysa a naasi a nangato a padi, a mangyeg kadagiti basbasol ti ili tapno agmaymaysada iti Dios. Ti tiempo ti pannakaisalakan ket ti tiempo ti asi.)
3. TI PANAGASUG PARA ITED-KAASI
1.Marcos 10:47Apaman a nangngegna nga adda ni Jesus a taga-Nazaret, inrugina nga impukkaw, “Jesus, Anak ni David, kaasiannak koma!” (48) Inanawa dagiti adu a tattao ti bulsek, imbagada kenkuana nga agulimek isuna. Ngem inyad-addana ti nagpukkaw, “Anak ni David, kaasiannak koma!”
JESUS, SIKA A ANAK NI DAVID, KAASIANNAK --> AD-ADDA PAY TI PANAGPUKKAWNA.
(Dagiti bukbukodko a panunot — ti asi mabalin nga ipukkaw babaen iti nagan. Iti ad-adu a panangibagada kenkuana nga agulimek, ad-adu ti panagpukkawna; ket saan a naisardeng ti asi maipaay kenkuana. Ti asi ket nanamnama ken naнамnama, saan a kalikagumen a kas maysa a banag a maited ngem no kasapulan—nupay kasta, sungbatanna dagidiay agpukpukkaw.)
4. TI KAASI NGA AGTIGNAY IDIAY IMA — LIMOS BABAEN TI IGLESIA
1.Lucas 11:41Itedyo kadagiti nakurapay ti anyaman nga adda iti uneg, ket amin nga banbanag ket malinisan para kadakayo.
AGDAAWATKAYO KADAGITI BANBANAG NGA ADDA KADAKAYO --> AMIN A BANBANAG NADALUS KADAKAYO.
2.Dagiti Aramid 9:36Ita, adda maysa nga adalan idiay Joppa a managan Tabita, a naipatarus a kas “Dorcas.” Daytoy a babai ket napnoan iti naimbag ken addaan asi nga ar-aramid nga inaramidna kadagiti marigrigat.
NAPNO ITI NASAYAAT NGA AR-ARAMID KEN SANGO NGA AR-ARAMID NGA INARAMIDNA.
(Dagiti pribado a panunotko — iti Baro a Tulag, dagiti sagsagut ket agayus nga umuna iti iglesia, ket manipud iti iglesia agturong kadagiti kakabsat, ken kalpasanna kadagiti adda iti ruar. Isu a mapasayaat ti kasapulan a naan-anay, ken ti panangted ket saan a maisukir iti kinaubbaw wenno iti pagayatan ti maysa a tao.)
5. TI PARABUR NGA AGTAUD ITI TULAG — NI LOT, KEN NI JACOB
1.Genesis 19:19Ti adipenyo ket nakasarak iti pabor iti imatangyo, ket impakitayo kaniak ti naindaklan a kinaimbag gapu iti panangisalakanyo iti biagko, ngem saanak a makalibas a mapan kadagiti kabanbantayan, gapu ta makamakamnak ti didigra ket matayak.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2617 chesed — Asi
PINATAN-OKMO TI KAASIM --> NGA IMPAKITAM KANIAK ITI PANANGISALAKANMO ITI BIAGKO.
(Dagiti bukodko a panunot — ti asi ti Dios ket iyawidna ti tao agingga iti kaadaywan a kayatna a papanan, ken makikadua kenkuana agingga a naan-anay a mapatalged iti naayat a panangaywan ti Dios. Saan a mapan idi ni Lot iti bantay; ti nainkasigudan a tao saan a makabiag no awan ti siudad.)
2.Genesis 19:29Isu nga idi dinadael ti Dios dagiti siudad iti tanap, linagip ti Dios ni Abraham. Inlisina ni Lot iti tengnga ti pannakadadael idi dinadaelna ti siudad a nagnaedan ni Lot.
LINAGIP TI DIOS NI ABRAHAM --> KET PINAADAYONA NI LOT MANIPUD ITI TENGNGA TI PANNAKADADAEL.
(Dagitoy personal a panunotko — imutektekan no apay a naisalakan ni Lot: Nalagip ti Dios ni Abraham. Ti asi a nangisalakan ken Lot ket nagayus manipud iti tulag nga inaramid ti Dios iti sabali a tao. Ti asi ti tulag dumanon iti ad-adayo ngem iti tao a mangaw-awat kenkuana.)
3.Genesis 32:10Saanak a maikari iti amin nga aramidmo a nangipakita iti kinapudnom iti katulagan ken iti amin a kinamatalek nga inaramidmo para iti adipenmo. Ta sarukod laeng ti awitko idi bimmallasiwak iti daytoy a Jordan, ket ita nagbalinakon a dua a kampo.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2617 chesed — Asi
Saanak a maikari iti amin nga aramidmo a nangipakita iti kinapudnom iti katulagan ken iti amin a kinamatalek nga inaramidmo para iti adipenmo.
(Dagiti bukodko a panunot — a ti maysa a tao a saan a maikari iti kababaan a kaasi ket isu met laeng ti banag a mangyeg iti panagyaman, ta ti kaasi ket maysa a sagut, saan a bayad. Ti maikari ket awan iyegna a panagyaman; ti naited a sibubulos ket mangyeg iti panagdayaw.)
4.Genesis 32:12Ngem kinunam, 'Pudno a parang-ayenkanto. Pagbalinekto dagiti kaputotam a kasla darat iti baybay, a saan a mabilang iti kinaaduda.”'
SIGURADOEK NGA AGARAMID KENKA ITI NASAYAAT --> PAGBALINEK TI BINIAG MO A KAS IYA IT-ITED TI BAYBAY.
(Dagiti bukodko a panunot — ti panggep ti kaasi ket ti pannakaisalakan, ti pannakapno ti ayat ti Dios. Naispal ni Jacob, ket dagiti kaputotanna maispalto pay laeng; ti kaasi ket agar-aramid iti naimbag, ken ar-aramidenna dayta agingga iti ngudo.)
6. AGDAYEG NGA AGNANAYON TI KAASINA
1.Dagiti Salmo 136:1O, agyamankayo kenni Yahweh; ta naimbag isuna, ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2617 chesed — Asi
Kenkuana nga agar-aramid laeng kadagiti nakaskasdaaw unay --> ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
(Dagiti personal a kapanunotak — daydiay maymaysa a linia ket agtultuloy nga aggibus-gibus iti intero a salmo: agnanayon nga awan patinggana ti asina. Dagiti nakaskasdaaw, dagiti langit, ti init ken bulan, ti panangidalan iti langalang — amin dagitoy ket naikeddeng a mangipalagip kadatayo nga awan patinggana ti asina.)
3.Dagiti Salmo 136:23kenkuana a nanglagip ken nangtulong kadatayo iti pannakaibabatayo, ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon – (24) ken nangted kadatayo iti balligi kadagiti kabusortayo, ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon - (25) a mangipapaay iti taraon kadagiti amin a sibibiag a parsua, ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2617 chesed — Asi
kenkuana a nanglagip ken nangtulong kadatayo iti pannakaibabatayo + ken nangted kadatayo iti balligi kadagiti kabusortayo + a mangipapaay iti taraon kadagiti amin a sibibiag a parsua --> ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
PANANGRIKEP
Dagiti Salmo 136:26O, agyamankayo iti Dios ti langit, ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO⚑ H2617 chesed — Asi
O, agyamankayo iti Dios ti langit --> ta ti kinapudnona iti tulagna ket agtalinaed iti agnanayon.
Taga-Efeso 2:4Ngem nabaknang ti Dios iti asi gapu iti naindaklan nga ayatna nga inayatnatayo. (5) Kabayatan a nataytayo iti panagsalungasing, impannatayo iti baro a biag a kadua ni Cristo. Babaen iti parabur a naisalakankayo.
DIOS, NGA NABAKNANG ITI KAASI --> PINAGBIAGNA DATAYO A NAIKAPPET KEN KRISTO --> GAPU ITI PARABUR NAISALAKANKAYON.
(Dagiti bukodko a panunot — ummongek ti intero a panagadal iti maysa a linia: ti asi ket maysa nga aramid, ket aggapu iti Dios. Dua a sao daytoy iti daan a pagsasao — ti tulag nga asi a mangsalimetmet iti pammati, ken ti nauneg nga ayat nga agayus agingga iti nababa. Ti Dios ti immuna a nangipakita iti daytoy, ket kiddawenna nga ipakitatayo daytoy iti tunggal maysa. Innalana ni Lot manipud iti apuy ken sinalimetmetanna ni Jacob a saan a maikari uray iti kababassitan a paset daytoy, ket agkanáyon nga umun-uni iti intero a salmo nga awan ti panagpatinggana. Ket ti panggep amin daytoy ket ti panangisalakan: ti Dios, a nabaknang iti asi, pinagbiagnatayo a sangsangkamaysa ken ni Cristo. Ti asina ket agtultuloy nga awan patinggana, ket agdanon daytoy agingga iti pannakaisalakan.)
SAO-SAO A GREEK
Dagitoy dagiti kangrunaan a sasao para iti daytoy nga estudio. Idokdok ti aniaman a naikuritan a sao kadagiti bersikulo iti ngato tapno makita ti kayatna a sawen ditoy.
“Asi” — G1656 eleos — asi, pannakipagrikna; ti kinaimbag a maiparbeng iti maysa a relasion
ti tiempo ti pannakaisalakan ket tiempo ti asi — ti panagisalakan ti Dios babaen ken Kristo
“Maasi” — G1653 eleeo — mangipakita ti asi, maasian, kaasian
ti sangit iti igid ti dalan — kaasiannak — ken ti kina-manangngaasi a naipakita iti sabali (ti nasayaat a Samaritano)
“Manangaasi” — G1655 eleemon — mannaasi, napno iti asi
Bendito dagiti mannaasi, ta maasiandanto; naasi a nangato a padi
“Limos” — G1654 eleemosyne — Asi a naipakita iti aramid, sagut para iti agkasapulan
Ang asi a agtrabaho babaen ti ima — limos, dagiti naimbag nga aramid ni Dorcas
IMPULSO A NGA SASAO ITI HEBREO
“Asi” — H2617 chesed — kinapudno iti tulag; sigurado, natibker a asi
ti asi nga aggapu iti tulag — maysa nga aramid, nga addaan iti talek ken kinapudno, a naisalimetmetan iti agnanayon
“naalumamay a panangngaasi” — H7356 racham — kaasi; ti isu met laeng a sao ket iti sabali a lugar ket AANAKAN
ti nauneg nga ayat nga agayus manipud iti nangatngato agingga iti nababbaba — kas kinauneg ti ayat ti maysa nga ina, ken saan pulos a mapaay
PADAS A PANNUBOK
1. Tito 3:5 — Saan a babaen kadagiti aramid iti kinalinteg nga inaramidtayo, ngem babaen ti asina nga insalakannatayo:
4. Efeso 2:4 — Ngem nabaknang ti Dios iti asi gapu iti naindaklan nga ayatna nga inayatnatayo, ket:
a) sinalakannatayo babaen kadagiti aramid
b) inaayatna kami manen a naipasngay agingga iti sibibiag a namnama
c) pinabiagnatayo a sangsangkamaysa ken Cristo
5. Genesis 32:10 — Saanak a maikari iti amin nga:
a) kinapudnom iti katulagan, ken iti amin a kinamatalek
b) dagiti nakaskasdaaw a trabaho ni APO
c) dagiti bendision ni Abraham
6. Genesis 19:29 — Idi dinadael ti Dios dagiti siudad iti tanap, linagip ti Dios ni Abraham, ket:
a) inlisina ni Lot iti tengnga ti pannakadadael
b) sinalakniban ti siudad ti Zoar
c) naasi iti kapatagan
7. Salmo 136:23 — Kenkuana a nanglagip ken nangtulong kadatayo iti pannakaibabatayo, ta ti kinapudnona iti tulagna:
a) manipud iti agnanayon
b) ket adda kadagiti amin nga aramidna
c) agtalinaed iti agnanayon
SUNGBAT A NAUSIG: 1-b, 2-b, 3-a, 4-c, 5-a, 6-a, 7-c
ANIA TI PAKAIBATAYAN TI DAYTOY ADAL
Ti pateg dagiti sasao: ti daan a lengguahe ket addaan dua a sao ti kaasi — chesed (H2617, mercy), ti tulag a kinaimbag, ken racham (H7356, tender mercies), ti ayat nga agay-ayus nga agpababa; ti baro a lengguahe ket addaan tallo — eleos (G1656, mercy), ti kaasi nga agtigtignay; eleeo (G1653, have mercy), ti kaasi a maipukkaw ken maipakita; ken eleemosyne (G1654, alms), ti kaasi nga agmulmula babaen ti ima.
No kasano nga ad-adda a lukatan ti baro a tulag daytoy: ti asi a naipakita ken ni Lot maigapu ken ni Abraham (Genesis 19:29) ket nailukatan a nalawa pay ken ni Cristo — ti Dios, a nabaknang iti asi, pinagbiagnatayo a sangsangkamaysa kenkuana (Efeso 2:4-5). Ti asi ti tulag ket nagbalin nga asi a mangisalakan iti amin.
Kastoy ti pannakadanon daytoy iti Judio ken Gentil: ti kaasi a nagsapataan kadagiti amma, ken ti kaasi nga inikkis ti maysa a bulsek a agpalpalama iti igid ti dalan (Mark 10:47), ket maymaysa a kaasi. Agayus daytoy kadagiti amin a mangawat iti dayta.
Kastoy ti pannakaipakat daytoy kenka: umayka iti wagas ti bulsek — ipukkawmo ket saanka nga agulimek (Mark 10:48); ipakitam ti kaasi babaen ti bukodmo nga ima (Lucas 10:37); ket agyamanka, ta saanka a maikari iti kababaan kadagiti kaasi (Genesis 32:10).
Ania ti kaipapanan daytoy para iti kinaagnanayon: ti panggep ti asi ket pannakaisalakan (Tito 3:5), ket ti asina ket agtalinaed nga agnanayon (Salmo 136:26). Rinugianna ti trabaho, ket saanto a sumardeng sakbay a malpasna daytoy.
Dalan ti kuneho: Ti panangbautisar ni Juan ket maysa a panagtaray manipud iti umay a pungtot agturong iti kaasi ti Dios (Mateo 3:7; Marcos 1:4) — saan a ti danum ti nangisalakan, ngem daytoy ti sungbat ti nasayaat a konsiensia (1 Pedro 3:21); ammoda a maikarida iti pannakaukom, ngem nagbirokda iti kaasi imbes dayta.
--> Nagannad a paglatlatakan: ti asi ket namnamaen ken ur-urayen, saan a kalkalikaguman a kas tangdan — no ania ti namnamaen ket adda iti ima ti Mangmangted, ngem ti tangdan ket ti mangala ti mangikontrol iti daytoy; isu a ti asi ket kanayon a maysa a sagut, ket ti sagut ket mangiyeg iti panagyaman, ket ti panagyaman ket agisubli ti amin a dayag iti Dios. (Bukodko a kapanunotan)
