Chisomo si mkhalidwe wamaganizo wokha; ndi zochita. M’chinenero chakale ndi mawu awiri. Woyamba ndi chesed (H2617, mercy): chisomo chimene chimachokera pa pangano — kukoma mtima kokakamizika ndi lonjezo, kumene kumasunga chikhulupiriro. Wachiwiri ndi racham (H7356, tender mercies): chikondi chachikulu chimene chimatsika kuchokera kwa wamkulu kupita kwa wamng’ono, monga bambo kwa mwana wake. Chisomo chonse chimachokera kwa Mulungu. Iye anatisonyeza chisomo choyamba, ndipo amatipempha kuti tichisonyezane wina ndi mnzake; ndipo tikachita zimenezi, ulemerero umakhala wake ndi wa Khristu, osati wathu. Chisomo chake ndi chisomo chopulumutsa. Chinamutulutsa Loti pamoto. Chinasunga Yakobo, amene sanali woyenerera ngakhale pang’onopang’ono pa chisomochi. Ndipo chimamveka kudzera m’salimo lonse: chisomo chake chikhalapo mpaka muyaya. Cholinga cha chisomo chake chonse ndi chinthu chimodzi — kupulumutsa: osati chifukwa cha ntchito zimene tinachita, koma monga mwa chisomo chake iye anatipulumutsa. Fufuzani izi.
MAFUNSO ATATU AMENE PHUNZIROLI LIMAYANKHA:
1. Mawu awiri a chifundo m'chinenero chakale ndi otani, ndipo kodi chifundo ndi chinthu chochita osati chomverera kokha, motani?
3. Cholinga cha chifundo cha Mulungu ndi chiyani, ndipo chimakhalitsa kosatha bwanji?
CHOZATAWALIRA CHOTSEGULA
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
TITO 3:5Iye anatipulumutsa, osati chifukwa cha ntchito zathu zolungama zimene tinachita koma chifukwa cha chifundo chake. Anatipulumutsa potisambitsa, kutibadwitsa kwatsopano ndi kutikonzanso mwa Mzimu Woyera
SIKUCHITA NTCHITO ZACHILUNGAMO ZOMWE TINAZICHITA --> MOGWIRIZANA NDI CHIFUNDO CHAKE ANATIPULUMUTSA.
(Malingaliro anga — nawu cholinga cha phunziro lonseli: chifundo chimapulumutsa. Sichiperekedwa kwa munthu chifukwa cha ntchito zake; chimasonyezedwa kwa iye chifukwa Mulungu ndi wachifundo. Ndipo chifundo sichili mawu chabe — chimapulumutsa kudzera mu kutsuka kwa kubadwa kwatsopano, madzi ndi Mzimu.)
1. CHIFUNDO NDI NTCHITO — ZOMWE MULUNGU AMAFUNA KWA IFE
1.MATEYU 9:13Koma pitani kaphunzireni tanthauzo la mawu awa: ‘Ndimafuna chifundo osati nsembe ayi.’ Pakuti sindinabwere kudzayitana olungama koma ochimwa.”
(Malingaliro anga — Mulungu amakonda kuti anthu achitire chifundo kuposa kupereka mphatso pa guwa la nsembe. Chifundo si mtundu wa chikondi chotsekedwa mu mtima; ndi chinthu chochitira munthu wina.)
2.LUKA 10:37Katswiri wa Malamulo uja anayankha kuti, “Amene anamuchitira chifundo.” Yesu anamuwuza kuti, “Pita, uzikachita chimodzimodzi.”
KODI IWENSO SUKANAFUNIKA KUKHALA WACHIFUNDO --> MOFANANA NDI MMENE INE NDINAKUCHITIRA CHIFUNDO.
(Malingaliro anga a payekha — chifundo chimene Mulungu akufuna kwa ine chimakhazikika pa chifundo chimene iye anandionetsera ine poyamba. Anandikhululukira zambiri; choncho ndiyenera kukhululukira. Chifundo changa chonse ndi chifundo chobwezera.)
Odala ndi amene ali ndi chifundo --> chifukwa adzawachitira chifundo.
(Maganizo anga aumwini — chifundo chimene ndichionetsa ndi chifundo chimene ndilandira zimalumikizana. Perekani, ndipo mudzapatsidwanso: chifundo, kapena kutero chiweruzo chopanda chifundo. Ndipo zonsezi zimayambira kwa Mulungu — ulemerero ndi wake ndi wa Khristu, si wanga.)
2. CHIFUNDO CHOPULUMUTSA CHA MULUNGU MWA KHRISTU
1.AEFESO 2:4Koma chifukwa cha chikondi chake chachikulu pa ife, Mulungu amene ndi olemera mʼchifundo, (5) anatipanga kukhala amoyo ndi Khristu ngakhale pamene ife tinali akufa mu zolakwa zathu. Koma tinapulumutsidwa mwachisomo.
MULUNGU, YEMENE ALI WOLEMERA M'CHIFUNDO --> ANATIUKITSA PAMODZI NDI KHRISTU --> NDI CHISOMO MWAPULUMUTSIDWA.
2.1 PETRO 1:3Alemekezedwe Mulungu, Atate wa Ambuye athu Yesu Khristu. Mwachifundo chake chachikulu anatibadwitsa kwatsopano, mʼchiyembekezo chamoyo pomuukitsa Yesu Khristu kwa akufa,
MOTSATANA NDI CHIFUNDO CHAKE CHACHIKULU --> ATABEREKANSO ATIYIKE PA CHIYEMBEKEZO CHAMOYO.
3.AHEBRI 2:17Chifukwa cha zimenezi, Iye anayenera kukhala wofanana ndi abale ake pa zonse, kuti akhale mkulu wa ansembe wachifundo ndi wokhulupirika potumikira Mulungu, kuti potero achotse machimo a anthu.
WAMKULU WA ANSEMBE WACHIFUNDO NDI WOKHULUPIRIKA --> KUPEPESERA MACHIMO A ANTHU.
(Maganizo anga - Kristu asanabwere, chifundo chinalipo, koma sichinali chathunthu. Chifundo choona chinaonetsedwa pomaliza mwa Iye: mkulu wa ansembe wachifundo, amene amabweretsa machimo a anthu kuti akhale chimodzi ndi Mulungu. Nthawi ya chipulumutso ndi nthawi ya chifundo.)
3. KULIRA CHIFUKWA CHA CHIFUNDO
1.MARKO 10:47Pamene anamva kuti anali Yesu wa ku Nazareti, anayamba kufuwula kuti, “Yesu, Mwana wa Davide, mundichitire chifundo!” (48) Ambiri anamukalipira ndi kumuwuza kuti akhale chete, koma iye anafuwulitsabe kuti, “Mwana wa Davide, mundichitire chifundo!”
ODZAZA NDI MACHITIDWE ABWINO NDI ZOPEREKA KWA OSAUKA ZIMENE ANACHITA.
(Malingaliro anga—m'Chipangano Chatsopano mphatso zimayenda choyamba kupita ku mpingo, ndipo kuchoka ku mpingo kupita kwa abale ndi alongo, ndipo kenako kwa iwo akunja. Choncho kusowa kumakwaniritsidwa motsatana, ndipo kupereka sikutembenukira ku zopanda pake kapena ku chifuniro cha munthu mmodzi.)
5. CHIFUNDO CHOCHOKERA MU PANGANO — LOTI, NDI YAKOBO
(Maganizo anga paokha — chifundo cha Mulungu chidzatenga munthu mpaka pamene iye afuna kupitirira, ndipo chidzakhalabe naye mpaka atatsimikizika kwathunthu za chisamaliro chachikondi cha Mulungu. Loti sanafune kupita ku phiri; munthu wachilengedwe sangathe kukhala popanda mzinda.)
2.GENESIS 19:29Choncho Mulungu anawononga mizinda ya ku chigwa, koma anakumbukira pemphero la Abrahamu natulutsa Loti ku sulufule ndi moto zimene zinawononga mizinda ya kumene Loti amakhalako.
NDIDZAKUCHITIRA ZABWINO --> NDIDZACHULUKITSA MBEWU YAKO NGATI MCHENGA WA M'NYANJA.
(Maganizo anga paokha — cholinga cha chifundo ndi chipulumutso, kukwaniritsa kwa chikondi cha Mulungu. Yakobo anapulumutsidwa, ndipo zidzukulu zake zidzapulumutsidwanso; chifundo chimachita zabwino, ndipo chimachita mpaka kumapeto.)
6. CHIFUNDO CHAKE CHIKHALA MPAKA MUYAYA
1.MASALIMO 136:1Yamikani Yehova chifukwa ndi wabwino. Pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya.
Iye yekhayo amene amachita zodabwitsa zazikulu --> pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya.
(Malingaliro anga — mzere umodzi ukumveka mobwerezabwereza pa salimo lonse: chifundo chake nchosatha. Zozizwitsa, mlengalenga, dzuŵa ndi mwezi, kutsogolera m'chipululu — zonsezi zayikidwa kuti zitikumbutse kuti chifundo chake chilibe mapeto.)
3.MASALIMO 136:23Amene anatikumbukira ife anthu opeputsidwa, pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya. (24) Amene anatimasula kwa adani athu, pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya. (25) Amene amapereka chakudya kwa cholengedwa chilichonse, pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya.
Yamikani Mulungu wakumwamba --> pakuti chikondi chake chosasinthika nʼchamuyaya.
AEFESO 2:4Koma chifukwa cha chikondi chake chachikulu pa ife, Mulungu amene ndi olemera mʼchifundo, (5) anatipanga kukhala amoyo ndi Khristu ngakhale pamene ife tinali akufa mu zolakwa zathu. Koma tinapulumutsidwa mwachisomo.
Mmene mawu amafunikira: chinenero chakale chili ndi mawu awiri a chifundo — chesed (H2617, mercy), chifundo cha pangano, ndi racham (H7356, tender mercies), chikondi chotsika pansi; chinenero chatsopano chili ndi atatu — eleos (G1656, mercy), chifundo chochita; eleeo (G1653, have mercy), chifundo chofuulidwa ndi chosonyezedwa; ndi eleemosyne (G1654, alms), chifundo chopatsa ndi dzanja.
Chipangano chatsopano chimachitsegula kwambiri: chifundo chimene chinaonetsedwa kwa Loti chifukwa cha Abrahamu (Genesis 19:29) chatsegulidwa kwambiri mwa Khristu — Mulungu, amene ali wachifundo chambiri, watikwiritsa moyo pamodzi ndi Iye (Aefeso 2:4-5). Chifundo cha pangano chinasanduka chifundo chopulumutsa kwa onse.
Izi zikukhudza motani Ayuda ndi Amitundu: chifundo chimene analumbira makolo, ndi chifundo chimene chinafuulidwa ndi wosaona amene anali wopempha m'mphepete mwa msewu (Marko 10:47), ndi chifundo chimodzi. Chimayenda kwa onse amene adzachilandire.
Zomwe izi zikutanthauza pa za muyaya: cholinga cha chifundo ndi chipulumutso (Tito 3:5), ndipo chifundo chake chikhalapo kosatha (Salimo 136:26). Chinayamba ntchitoyi, ndipo sichidzasiya isanamalize.
Njira yopatukira: Ubatizo wa Yohane unali kuthawa mkwiyo umene ukubwera, kupita ku chifundo cha Mulungu (Mateyu 3:7; Marko 1:4) — osati kuti madzi ndiwo anapulumutsa, koma kuti unali yankho la chikumbumtima chabwino (1 Petro 3:21); iwo ankadziwa kuti ayenera chiweruzo, koma m'malo mwake anafunafuna chifundo.
Chivumbulutso chotheka: chifundo chimayembekezeredwa ndi kukhulupirira, osati kufunidwa ngati malipiro — chomwe chikuyembekezeredwa chili m'manja mwa Wopereka, koma malipiro wolandira angathe kuwalamulira; choncho chifundo nthawi zonse ndi mphatso, ndipo mphatso imabweretsa chiyamiko, ndipo chiyamiko chimabwezera ulemerero wonse kwa Mulungu. (Malingaliro anga)