(Meciiria makwa ma mwene — Petero ambagĩrĩria marũa make na kuuga, thondekai meciiria manyu mehaarĩrie kũruta wĩra, mũikarage mũĩgĩte; na aamamaliria na kuuga, ikaragai mwĩgitĩte, ikaragai mwĩiguĩte. Na hĩndĩ ya mũthia onanagia gĩtũmi: THŨ YANYU. nepho (G3525, gũtiga njohi) nĩ kuuga gũkorwo na meciiria mega, gũikara mwĩiguĩte. Meciiria matarĩ mehaarĩrie no ta itũũra rĩtarĩ na hingo; na mũrũthi nĩũthiũrũrũkaga, ũgĩcaria mũndũ wa kũmeria.)
3. CIANA CIA MŨTHENYA — RĨRĨA TWĨHERANIRIE NA TWĨGĨE NA WĨGACIRŨ
1.1 Athesalonike 5:6Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩtũtigei gũkoma ta acio angĩ, no nĩtũikarage twĩiguĩte na tũkerigagĩrĩria maũndũ.
Nĩ ũndũ ũcio-rĩ, nĩtũtigei gũkoma ta acio angĩ + no nĩtũikarage twĩiguĩte na tũkerigagĩrĩria maũndũ.
2.1 Athesalonike 5:8No kuona atĩ ithuĩ tũrĩ a mũthenya-rĩ, nĩtũtuĩke a kwĩgirĩrĩria maũndũ, twĩhumbĩte gako ga kũgitĩra gĩthũri karĩa ka wĩtĩkio na ka wendani, na tũgekĩra ũhoro wa kwĩrĩgĩrĩra ũhonokio taarĩ ngũbia ya kĩgera ya kũgitĩra mũtwe.
NĨ TWĪGIRĪRĪRIE, ITHUĨ ARĨA A MŨTHENYA + NGO YA GĪTUANĨRA YA WĪTĪKIO NA WENDO + NA NGŨBIA YA KĪGERA, KĪĪRĪGĪRĪRIO KĪA ŨHONOKIO.
(Meciiria makwa mwene — arĩa maracoma nĩ ũtukũ maracoma, na arĩa marĩĩo nĩ ũtukũ marĩĩagwo (1 Athesalonike 5:7); no inyuĩ mũrĩ ciana cia mũthenya. Ta rora kĩrĩa mũndũ ũrĩa mũhũthũku ehumbaga: gathĩti ka gũkinga ngoro, na ngũbia ya kũgitĩra mũtwe. Ũhũthũku nĩ indo cia mbaara. Na ngũbia ĩyo nĩ KĨĨRĨGĨRĨRIO — meciiria ma mũndũ mũhũthũku nĩ meciiria ma kwĩrĩgĩrĩra, o ta ũrĩa Petero oigire: ikaragai mũrĩ ahũthũku, na mwĩrĩgĩrĩre nginya mũthia.)
4. MEHIA MATIGATHAMAKE — NDŨGACOKE GŨTONGORWO NĨ ŨNDŪ O NA ŨRĨKŨ
1.1 Akorinitho 6:12“Niĩ ndirigĩrĩirio gwĩka ũndũ o wothe,” no ti ũndũ o wothe ũrĩ kĩguni. “Niĩ ndirigĩrĩirio gwĩka ũndũ o wothe,” no ndingĩathwo nĩ ũndũ o na ũrĩkũ.
3.Aroma 6:13Ningĩ mũtikananeane ciĩga cia mĩĩrĩ yanyu mehia-inĩ, atĩ nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo cia kwagana nacio, no nĩ kaba mwĩheanage kũrĩ Ngai, mũhaana ta andũ marutĩtwo gĩkuũ-inĩ makarehwo muoyo-inĩ na mũneanage ciĩga icio cia mĩĩrĩ yanyu kũrĩ we nĩguo ituĩke ta indo cia kũhũthĩrwo na gwĩka maũndũ ma ũthingu.
HĨKĨRIRIA MWATHANI JESU KRISTO + NA TIGA GŨTHIRA NA KWĨHOKA MWĨRI.
(Meciiria makwa niĩ mwene — basileuo (G936, gũthamaka) nĩ kiugo kĩa mũthamaki: mehia macaragia gĩtĩ kĩa ũnene thĩinĩ wa mwĩrĩ ũrĩa ũkuaga: na kwĩgirĩrĩria gũkoragwo mūrĩ mũmenyereru, kuugaga atĩrĩ, gũtigathamaka. Na pronoia (G4307, kwĩhaarĩria mbere) nĩ kũheana kĩrĩrĩro — mathugundo ma kũrĩmĩrĩria mbere na ũmenyereri. Mũndũ ũrĩa ũrĩ mwĩmenyereri ndarĩ kĩrĩrĩro kĩa mũhiano wa mehia; ndaigagĩra thũ yake indo cia gũteithĩrĩrio. Ehumbaga Mwathani Jesũ Kristũ, na akaruta ciĩga cia mwĩrĩ wake kũrĩ Ngai.)
5. NGoro ĨRĨA ĨTUĨTE ITUA, NA MŨNDŨ ŨRĨA WĨGĨRAGA
1.Danieli 1:8No rĩrĩ, Danieli agĩtua na ngoro yake atĩ ndegwĩthaahia na irio na ndibei ĩyo ya mũthamaki, na akĩũria mũrori ũcio wa anene etĩkĩrio ndakae gwĩthaahia na ũndũ wa kũrĩa irio icio.
DANIELI ONIATIRE NA NGoro YAKE --> ATIRI NDAKENYANIRIRIA MWENE.
(Meciria makwa mwene — sum (H7760, gũtua/kũiga) nĩ kuuga gũiga, kũhaanda: Danieli nĩ AIGĮTE ũndũ ũyũ ngoro-inĩ yake mbere ya irio cia mũthamaki gũigwo mbere yake. Itua rĩakinyire mbere ya kĩrĩa aaheirwo. Wĩgirĩrĩria ti wa gũciarwo ithaa-inĩ rĩa kũgerio; nĩ ũndũ wa gũtuĩka itua o mbere.)
2.1 Akorinitho 9:25Mũndũ o wothe ũrĩa ũhĩtahĩtanaga thĩinĩ wa mathako-rĩ, ehataga na akemenyeria maũndũ-inĩ mothe hatarĩ itherũ. Mekaga ũguo nĩguo maheo thũmbĩ ĩtarĩ ya gũtũũra; no ithuĩ twĩkaga ũguo nĩguo tũkaaheo thũmbĩ ya gũtũũra nginya tene.
CIUGO CIA KIRIIKI⚑ G1467 egkrateuomai — ari na kwĩgirĩrĩria
NGATĨ RĨRĨ ĨNGĨKA WAGANU ŨYU MŨNENE + KWĨHĨA NA NGAI?
4.Kĩambĩrĩria 39:12Mũtumia ũcio akĩnyiita nguo ya Jusufu, akĩmwĩra atĩrĩ, “Ũka ũkome na niĩ!” No Jusufu agĩtiga nguo yake guoko-inĩ kwa mũtumia ũcio, akiuma nyũmba akĩũra.
ONYITE NGUO YAKE GUOKO-INI GWAKE, AKĨŨRA, AKĨĨRA NA NJĨRA.
5.2 Timotheo 2:22Na rĩrĩ, ũragĩra merirĩria mooru ma wĩthĩ, na ũthingatage ũthingu, na wĩtĩkio, na wendani, na thayũ, mũrĩ hamwe na arĩa makayagĩra Mwathani marĩ na ngoro theru.
UUAGA MERIGO MA WĨTHĬ + WATHINGATE ŨTHINGU, WĨTĨKIO, WENDANI, THAYŨ.
(Meciiria makwa niĩ mwene — Jusufu nĩwe kĩĩruru kĩa watho kabere watho ũcio wandĩkwo. Icookio rĩake nĩrĩaigĩtwo rĩĩhaarĩirie mbere ya kũgerio kwoka — ingĩhota atĩa gwĩka waganu ũyũ mũnene, njĩhie mbere ya Ngai? — o ta ũrĩa itua rĩa Danieli rĩakoragwo rĩĩhaarĩirie mbere ya irio icio kũrehwo. Na rĩrĩa aamũnyiitire nguo yake, agĩtiga nguo yake na akĩũra — nus (H5127, kũũra). Paulo aandĩkĩra Timotheo ũndũ o ro ũcio na kiugo kĩmwe: pheugo (G5343, kũũra) — ũrai o na merirĩria ma wĩthĩ. Ta wone: kiugo ti ũguo rũgama wĩhũũre, no nĩ ŨRA — na hamwe na kũũra, kũrũmĩrĩra: rũmĩrĩrai ũthingu, wĩtĩkio, wendo, thayũ. Jusufu nĩ nguo aatigirie, no we mwene agĩikara atarĩ na thaahu.)
KŨHINGA
2 Petero 1:6naguo ũmenyo mũwonganĩrĩrie na kwĩgirĩrĩria merirĩria ma mwĩrĩ; nakuo kwĩgirĩrĩria merirĩria macio-rĩ, mũkuonganĩrĩrie na gũkirĩrĩria; nakuo gũkirĩrĩria mũkuonganĩrĩrie na kwĩyamũrĩra Ngai;
NA ŨMENYO KWĨGIRĨRĨRIA MERIRĨRIA MA MWĨRĨ + NA KWĨGIRĨRĨRIA MERIRĨRIA MA MWĨRĨ GŨKIRĨRĨRIA + NA GŨKIRĨRĨRIA KWĨYAMŨRĨRA NGAI.
Tito 2:12Wega ũcio wa Ngai nĩguo ũtũrutaga kũregana na maũndũ marĩa matarĩ ma kwĩyamũrĩra Ngai, na merirĩria mooru ma gũkũ thĩ, na gũtũũra twĩgirĩrĩirie merirĩria ma mwĩrĩ, na gũtũũra na mĩtũũrĩre ya ũngai na mĩrũngĩrĩru na ya kwĩyamũrĩra Ngai mahinda-inĩ maya tũrĩ,
o tũgĩetagĩrĩra kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa kĩrĩ na kĩrathimo + hĩndĩ ĩrĩa gũkaaguũranĩrio riiri wa Jesũ Kristũ, ũrĩa arĩ Ngai witũ mũnene na Mũhonokia.
(Meciiria makwa ma mwene — ũyũ nĩguo ũrũgamĩrĩri wa ũira wothe. Kwĩgirĩrĩria nĩ itunda rĩa Roho, na ũi wa ngathĩ ĩrĩa ĩambatagĩra kuuma wĩtĩkio nginya wendo. Nĩ watho wa roho wa mũndũ we mwene; nĩ meciiria ma kũhũthũka mahaarĩirio; nĩ mwĩrĩ ũtarĩ na wathani wa mũndũ o wothe; nĩ ngoro ya Danieli ĩrĩa yatuĩte itua; nĩ magũrũ ma Jusufu marĩa moorire. Na nũũ mũrutani wa ũndũ ũyũ? WĨAGA — wega wa Ngai ũrĩa ũrehaga ũhonokio nĩũtũrutaga gũkaana ũthaahu na merirĩria ma thĩ, na gũtũũra na kwĩhũthũka, TWĨTĨRĨRIE kĩĩrĩgĩrĩro kĩu kĩrathimĩku. Mũndũ ũrĩa wĩgirĩrĩirie no atigane na gĩcunjĩ, tondũ etĩrĩirie kuonekana kwa Mwathani; naguo thũmbĩ yake ndĩrĩ hĩndĩ ĩngĩbutha, kana ĩhoonge.)
CIUGO CIA KIRIIKI
Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.
5. Aroma 13:14 — No rĩrĩ, mwĩhumbei Mwathani Jesũ Kristũ, na mũtigatũũre mwĩciiragia o ũrĩa mũngĩhingia:
a) mĩĩrĩ ĩno ya mehia, nĩguo mũhingie merirĩria ma yo
b) mwĩrĩ, kĩrĩa mũkehumba
c) rũciũ
6. 2 Petero 1:6 — Naguo ũmenyo mũwonganĩrĩrie na kwĩgirĩrĩria merirĩria ma mwĩrĩ; nakuo kwĩgirĩrĩria merirĩria macio-rĩ:
a) ũkirĩrĩria
b) wĩyathi wa gwĩtigĩra Ngai
c) ũtugi wa ũrũmwe
7. Atiti 2:12-13 — Twĩgirĩrĩirie merirĩria ma mwĩrĩ, na tũtũũre na mĩtũũrĩre ya ũngai na mĩrũngĩrĩru na ya kwĩyamũrĩra Ngai mahinda-inĩ maya, o tũgĩetagĩrĩra:
a) ũkũũri wa indo iria ciagũrirwo
b) kĩĩrĩgĩrĩro kĩrĩa kĩrĩ na kĩrathimo, na gũkaaguũranĩrio riiri wa Jesũ Kristũ, ũrĩa arĩ Ngai witũ mũnene na Mũhonokia
c) igũrũ njerũ na thĩ njerũ, kũrĩa gũtũũrĩte ũthingu
--> Kĩrĩa kĩĩruru gĩtũmaga ũtheri ũkorwo ho: Jusufu nĩoorire, na akiumagara (Kĩambĩrĩria 39:12); no Daudi agĩikara o Jerusalemu, akĩona, na akĩoya (2 Samũeli 11:1-4) — mũndũ ũrĩa woorire na mũndũ ũrĩa waikarire, mahaarĩirie kwĩrutwo kwao kwene.
Ũrĩa ciugo ciothe ciarĩ na bata: watho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thimo 16:32 nĩ mashal (H4910, gwathana), na watho ũrĩa ũrĩ thĩinĩ wa Thimo 25:28 nĩ matsar (H4623, kwĩgirĩrĩria) — kiugo kĩmwe nĩ ũthamaki, kĩrĩa kĩngĩ nĩ kwĩgirĩrĩria — menya kiugo kĩrĩa kĩrĩ handũ harĩkũ, na gĩtũmi kĩa ũguo.
Kĩrĩkanĩro kĩerũ kĩmataarĩria atĩa: acio marĩ a Kristo nĩmambĩte mwĩrĩ wao mũtĩ-igũrũ hamwe na merirĩria na thoguo ciaguo (Agalatia 5:24), na tũngĩtũũra na Roho-rĩ, nĩtũthiiage o na Roho ũcio (Agalatia 5:25) — Maandĩko marĩa marũmĩrĩire thuutha wa gĩcemi kĩu, mehaarĩirie wĩruti wamo wĩ wonjoru.
Ũrĩa yahunjĩirio: Paulo nĩaheanire ũhoro wa ũthingu, na wĩgirĩrĩrio, na ciira ũrĩa ũgooka, nake Feliku akĩinaina (Atũmwo 24:25) — kiugo kĩu kĩmwe egkrateia (G1466, wĩgirĩrĩrio) kĩrũgamĩte thĩinĩ wa ũhunjia gatagatĩ ka ũthingu na ciira.
