Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
1 Timotheo 2:5Nĩgũkorwo kũrĩ Ngai o ũmwe, na mũiguithania o ũmwe wa kũiguithania Ngai na andũ, nake nĩwe mũndũ, o we Kristũ Jesũ, (6) ũrĩa werutire atuĩke wa gũkũũra andũ othe. Naguo ũira wa ũhoro ũcio nĩwaheanirwo ihinda rĩaguo rĩrĩa rĩagĩrĩire rĩakinya.
tondũ gũtingĩhoteka thakame ya ndegwa na ya mbũri yeherie mehia.
(Meciiria makwa mwene: Ĩkĩra mĩhari ĩno ĩtatũ hamwe na mũthiũrũrũko wothe wa kũrutwo kwa magongona ma tene wĩyumbũraga wee mwene. Muoyo ũrĩ thakameinĩ. Mehia magaacaria muoyo. Matukũ-inĩ ma tene, magongona ma nyamũ nĩmarutaga ũhoro wa kũhoroherio mehia (mũhumbĩri wa kahinda kanini wa mehia ũrĩa wacookagia mũndũ handũ hake mbere ya Ngai), mũthenya na ũrĩa ũngĩ, kwa mĩaka magana maingĩ. Ahibirania yugaga wega atĩ magongona ma nyamũ matingĩahotire kweheria mehia. Nĩ kĩĩ kĩngĩ magongona macio mothe ma nyamũ maarutagĩrwo? Magongona ma nyamũ nĩmatũmaga thiirĩ wa mehia wonekage ũtarĩhĩtwo. Magongona ma nyamũ maarĩ ũririkano wa hĩndĩ ndaaya, ũcookagĩrĩrio o mũthenya, atĩ muoyo nĩwacaragio. Magongona ma nyamũ nĩmarigagĩrĩria ũririkano ũcio nginya rĩrĩa gĩkuũ kĩmwe kĩrĩa gĩngĩahotire kũrĩha thiirĩ wa mehia biũ gĩokire.)
4. H3. ŪRIA AAIKŪRŪKĪTE KŪRĪA KŪRAIHU
Afilipi 2:5Mwĩciirĩrie wanyu wagĩrĩirwo ũtuĩke o ta ũrĩa warĩ na Kristũ Jesũ: (6) We-rĩ, o na gũtuĩka aarĩ Ngai, ndonire kũiganana na Ngai taarĩ ũndũ wa gũkumbatĩrio, (7) nowe nĩgũtiganĩria aatiganĩirie ũnene wake wothe, agĩtuĩka ta ngombo, agĩciarwo ta andũ a gũkũ thĩ. (8) Nake ahaana ta mũndũ-rĩ, akĩĩnyiihia, na agĩathĩka o nginya akĩũragwo, o kũũragwo kũrĩa kwa mũtharaba!
MUNDU O WOTHE WARUMĨTWO, ANGĨROORA NĨO, NĨAGATŨRA MUOYO.
8. ŨRORAGE ŨNGĨ, MŨHAANANO O ŨMWE — mũtĩ wa nyũmba werũ-inĩ, na mũtharaba kĩrĩma-inĩ
Johana 3:14Na o ta ũrĩa Musa aambararirie nyoka ya gĩcango werũ-inĩ, ũguo no taguo Mũrũ wa Mũndũ akaambarario, (15) nĩguo ũrĩa wothe ũmwĩhokete agĩe na muoyo wa tene na tene. (16) “Nĩgũkorwo Ngai nĩendire kĩrĩndĩ, akĩruta Mũrũ wake wa mũmwe, nĩgeetha mũndũ o wothe ũmwĩtĩkĩtie ndakoore, no agĩe na muoyo wa tene na tene. (17) Nĩgũkorwo Ngai ndaatũmire Mũrũwe gũkũ thĩ aciirithie kĩrĩndĩ, no nĩguo kĩrĩndĩ kĩhonoke nĩ ũndũ wake.
TAARĨRĨA MUSA AAMBARARĨRIE NJOKA WERŨ-INĨ, ŨGUO NĨ ŨGUO MŨRŨ WA MŨNDŨ AKWAGĨRĨIRWO GWAMBARARIO --> ŨRĨA WOTHE ŨRĨA MWĨTĨKĨTIE WE NDAGATHIRA.
(Meciiria makwa: Ũhoro ũyũ wa ngwatanĩro gatagatĩ-inĩ ka Ndari 21 na Johana 3 ti ngwatanĩro ĩrĩa ithomo rĩrĩ rĩũmbĩte. Jesũ nĩoigire ũhoro ũyũ wa ngwatanĩro na njĩra ĩtaarĩirie na mũgambo mũnene, ũkoniĩ ũrĩa aarĩ we mwene. Andũ arĩa maakuaga werũ-inĩ matiaĩrirwo mehaande. Andũ arĩa maakuaga werũ-inĩ matiaĩrirwo magĩe na ũmĩrĩru. Andũ arĩa maakuaga werũ-inĩ matiaĩrirwo megĩĩre na kĩhonia na kĩene ciao. Andũ arĩa maakuaga werũ-inĩ meerirwo MAROORE kĩrĩa Ngai aambararie mũtĩ igũrũ. Andũ arĩa maakuaga werũ-inĩ arĩa maroorire nĩmatũũrire muoyo. Rĩu-rĩ, oya maũndũ macio meerĩ marũmanĩrĩre wone ũhoro ũrĩa mũgeni. Nyoka ĩrĩa ya gĩcango yaambararirio mũtĩ igũrũ yombirwo ũhoro ũhaana o ta kĩndũ kĩu kĩoragaga andũ arĩa maamĩroraga. Paulo nĩoigaga ũhoro ũngĩ ũhaana ũguo mũgeni ũkoniĩ mũtharaba. Paulo oigaga atĩ Jesũ nĩATHIRWO ehaanie mehia nĩ ũndũ witũ, o na gũtuĩka Jesũ ndaigana kũmenya mehia (2 Akorinitho 5:21). Kĩhonia kĩambararirio na mũhianĩre o ũrĩa mũrume wambararĩtio.)
9. ITHE MWENE NĮ ETAGA MŨRŨ "NGAI" NA "MWATHANI"
1.Ahibirania 1:1Matukũ-inĩ ma tene Ngai nĩarĩirie maithe maitũ na tũnua twa anabii maita maingĩ, na njĩra mwanya mwanya, (2) no matukũ-inĩ maya ma kũrigĩrĩria-rĩ, ithuĩ nĩatwarĩirie na njĩra ya Mũriũ, ũrĩa aatuire mũgai wa indo ciothe, o we ũrĩa thĩ yothe yombirwo na ũndũ wake. (3) Mũrũwe-rĩ, nĩwe wonanagia ũkengi wa riiri wake, na nĩwe mũhianĩre mũkinyanĩru kũna wa ũrĩa Ngai atariĩ, ningĩ nĩwe ũnyiitĩrĩire indo ciothe na kiugo gĩake kĩrĩ hinya. Nake aarĩkia gũtheria andũ mehia-rĩ, nĩaikarire thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ũnene kũu igũrũ.
(Mawoni makwa mwene: Gĩcunjĩ kĩa mbere gĩothe kĩa ibuku rĩa Ahibirania kĩrutaga ngwatanĩro ĩmwe ndaaya. Ngwatanĩro ĩyo nĩ atĩ Mũriũ ti mũraika, na ndaigana gũtuĩka mũraika. Ũhoro ũyũ nĩ wa bata kũmenyeka thĩinĩ wa wĩrutwo ũrĩa ũrĩkĩtie kũhũthĩra mahuti maingĩ ũkĩaria ũhoro wa mũndũ wĩtagwo "mũraika wa Jehova." Kiugo gĩa Kĩhibirania malak kĩratũũra kĩgĩtaarĩria ũtũmwo. Mũriũ wa Ngai we mwene nĩwe watũmĩirwo ũtũmwo ũcio mahinda-inĩ mamwe ma Rĩathani rĩa Tene. No mwandĩki wa ibuku rĩa Ahibirania ndarekagĩria mũndũ o wothe atare Mũriũ hamwe na araika arĩa mombirwo. Araika nĩmerutwo kũhoya Mũriũ.)
3.Ahibirania 1:8No ha ũhoro ũkoniĩ Mũriũ ekuuga atĩrĩ, “Wee Ngai, gĩtĩ gĩaku kĩa ũnene nĩgĩgatũũra tene na tene, nakĩo kĩhooto nĩkĩo gĩgaatuĩka mũthĩgi wa ũthamaki waku. (9) Wee wendete ũthingu no ũgathũũra waganu; nĩ ũndũ ũcio, Ngai, o we Ngai waku, nĩakwambararĩtie gũkĩra athiritũ aku othe na ũndũ wa gũgũitĩrĩria maguta ma gĩkeno.” (10) Ningĩ akoiga atĩrĩ, “Wee Mwathani, o kĩambĩrĩria-inĩ, nĩwaarire mĩthingi ya thĩ, o narĩo igũrũ nĩ wĩra wa moko maku. (11) Icio nĩgũthira igaathira, no wee nĩgũtũũra ũgaatũũra; igaathira o ta nguo. (12) Ũgaacikũnja o ta ũrĩa nguo ndaaya ikũnjagwo; ikaagarũrũka o ta ũrĩa nguo igarũrũkaga. No wee ndũgarũrũkaga, na mĩaka yaku ndĩrĩ hĩndĩ ĩgaathira.”
No ha ũhoro ũkoniĩ Mũriũ ekuuga atĩrĩ, “Wee Ngai, gĩtĩ gĩaku kĩa ũnene nĩgĩgatũũra tene na tene --> o kĩambĩrĩria-inĩ, nĩwaarire mĩthingi ya thĩ, o narĩo igũrũ nĩ wĩra wa moko maku.
(Meciiria makwa: Thoma ciugo ithano cia mbere cia Ahibirania 1:8 rĩngĩ: "No harĩ Mũriũ-rĩ, oigire." Kiugo gĩkĩ ti woni wa mwandĩki wa ibuku rĩa Ahibirania ũkoniĩ Jesũ. Kiugo gĩkĩ nĩ kĩandĩkĩte ũhoro wa Ngai Ithe akĩaria na Mũriũ mwene. Ngai Ithe ĩtaga Mũriũ "Wee Ngai." Ngai Ithe thutha ũcio agacooka gwĩta Mũriũ "Mwathani." Ngai Ithe thutha ũcio agatũa atĩ Mũriũ nĩwe wombire thĩ na igũrũ. Mũndũ angĩenda gũkararania atĩ Mũriũ ndarĩ hĩndĩ eetagwo Ngai thĩinĩ wa Maandĩko, no nginya arutane na mũhari ũyũ, kũrĩa Ithe eetaga Mũriũ Ngai.)
10. ŨRORERE ŨNGĨ, KĨONERO KĨRĨA KĨMWE — rwĩmbo rwandĩkĩirwo mũthamaki, na Ithe akĩrũgwetera Mũriũ wake
Thaburi 45:6Wee Ngai, gĩtĩ gĩaku kĩa ũnene gĩgũtũũra tene na tene; mũthĩgi waku wa kĩhooto nĩguo ũgaatuĩka mũthĩgi wa ũthamaki waku. (7) Wee wendete ũthingu no ũgathũũra waganu; nĩ ũndũ ũcio Ngai, o we Ngai waku, nĩakwambararĩtie gũkĩra athiritũ aku othe na ũndũ wa gũgũitĩrĩria maguta ma gĩkeno.
Wee Ngai, gĩtĩ gĩaku kĩa ũnene gĩgũtũũra tene na tene --> o we Ngai waku, nĩakwambararĩtie gũkĩra athiritũ aku othe na ũndũ wa gũgũitĩrĩria maguta ma gĩkeno.
Thaburi 102:25O kĩambĩrĩria-inĩ, nĩwaarire mĩthingi ya thĩ, o narĩo igũrũ nĩ wĩra wa moko maku. (26) Icio nĩgũthira igaathira, no wee nĩgũtũũra ũgaatũũra; igaakũra o ta nguo, ithire. Ũgaacigarũrĩra ta nguo, icooke iteeo. (27) No Wee ndũgarũrũkaga, nayo mĩaka yaku ndĩrĩ mũthia.
(Meciiria makwa: Jesũ ndaeeranĩirie Afarisai ũcookio wa kĩũria gĩake thĩinĩ wa Mathayo 22:41-46. Jesũ nĩoririe kĩũria na agĩtiga kĩũria kĩu gĩtakuunwo. Kĩũria kĩu gĩtirĩ kĩrakuunwo o na nginya rĩu, na kĩũria kĩu no kĩrĩ na ũcookio ũmwe tu ũrĩa ũngĩagĩrĩra. Kristũ nĩ mwana wa Daudi kũringana na mwĩrĩ. Kristũ nĩ Mwathani wa Daudi kũringana na ũrĩa aarĩ mbere ya Daudi gũciarwo.)
Nĩgũkorwo Daudi ndaambatire agĩthiĩ igũrũ --> Ngai nĩ atuĩte Jesũ, o ũcio mwambire, Mwathani na Kristũ.
(Meciria makwa mwene: Ngarari ya Petero thĩinĩ wa Atũmwo 2:29-36 nĩ nyinyi. Ngarari ya Petero ndĩbataraga ũũgĩ o na ũrĩkũ. Daudi aandĩkire ũhoro wa mũndũ ũgũikara thĩ guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai. Daudi ndoimboakire agĩthiĩ gũikara guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai. Mũndũ no athiĩ akerorere mbĩrĩra ya Daudi, Petero ekuuga ciugo nini mbere. Nĩ ũndũ ũcio thaburi ĩyo ndĩarĩ ya Daudi. Petero acooka agwetera mũndũ ũrĩa thaburi ĩyo yaarĩ ya kwerekera harĩ we. Petero agwetaga mũndũ ũyũ atarĩ na hinya wa kũhoreria ũndũ ũcio o na hanini: "Jesũ ũcio mwamwambire mũtĩ-igũrũ." Petero eetaga mũndũ ũyũ "Mwathani o na Kristũ.")
Nĩ ũndũ ũcio, o nake Kristũ ndaigana kwĩyoera ũgooci wa gũtuĩka mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa mũnene --> Wee ũrĩ mũthĩnjĩri-Ngai nginya tene, o ta ũrĩa Melikisedeki aatariĩ.
Ahibirania 7:3Ndaarĩ na ithe kana nyina, kana kĩruka gĩake, na ndaarĩ na kĩambĩrĩria kĩa matukũ kana mũthia wa muoyo wake, nĩ ũndũ ũcio, we ahaana ta Mũrũ wa Ngai, egũtũũra arĩ mũthĩnjĩri-Ngai nginya tene.
NĨATŨŨRAGA TENE NA TENE, NA ARĨ NA ŨTHĨNJĨRI-NGAI ŨTANGĨGARŨRWO --> NĨ ŨNDŨ ŨCIO NO AHONOKIE KŨNA ARĨA MOKAGA KŨRĨ NGAI NĨ ŨNDŨ WAKE.
(Meciiria makwa mwene: Thaburi nyinyi nĩĩkoragwo na maũndũ maingĩ. Thaburi ya 110 yugaga ũhoro wa mũndũ ũrĩa Daudi eetaga Mwathani wake, ũikarĩte guoko-inĩ kwa ũrĩo kwa Ngai. Thaburi ya 110 yugaga ũhoro wa mũthamaki ũrĩa ũthamakaga kuuma Zayuni. Thaburi ya 110 yugaga ũhoro wa mũthĩnjĩri-Ngai wa tene na tene, wa mũhari mũkũrũ gũkĩra ũthĩnjĩri-Ngai wa Isiraeli, mwĩhĩtĩre nĩ Ngai na mwĩhĩtwa ũrĩa Ngai ataagacookia na thutha. Thĩinĩ wa Isiraeli ya tene, watho wagĩrĩte ũtwe wa ũthamaki na ũtwe wa ũthĩnjĩri-Ngai wega ũtiganĩte. Mũndũ ndeetĩkĩrĩtio kũgĩa na ũtwe ũcio eerĩ hamwe watho-inĩ ũcio. Thaburi ya 110 nĩyheaga mũndũ ũmwe ũtwe ũcio eerĩ. Ibuku rĩa Ahibirania rĩrahũthĩra icunjĩ nyingĩ rĩgĩtaarĩria ũhoro wa mũndũ ũcio nĩwe ũ.)
15. K. ARIUKĨTIO KUUMA MBĨRĨRA-INĨ — NA ATŨŨRAGA THĨĨNĨ WAKU
16. K1. ŨHORO WA MA, NA ŨRĨA WAHEANIRWO
1 Akorinitho 15:3Nĩgũkorwo ũhoro ũrĩa niĩ ndaamũkĩrire nĩguo ndaamũheire, ũrĩ wa mbere na wa bata mũno: atĩ Kristũ nĩakuire nĩ ũndũ wa mehia maitũ o ta ũrĩa Maandĩko moigĩte, (4) na atĩ nĩathikirwo, na atĩ mũthenya wa gatatũ akĩriũkio kũringana na ũrĩa Maandĩko macio moigĩte,
Kristũ nĩariũkĩte kuuma kũrĩ arĩa akuũ, na agatuĩka maciaro ma mbere ma arĩa maakomete.
17. K2. ŨRĨA KŨRIŨKA KWONANIRIE IGŨRŨ RĨAKE
Aroma 1:3ũrĩa ũkoniĩ Mũrũwe, ũrĩa ta mũndũ warĩ wa rũciaro rwa Daudi. (4) Na rĩrĩ, Roho wa ũtheru nĩonanirie na ũhoti atĩ Jesũ Kristũ nĩ Mũrũ wa Ngai tondũ wa ũrĩa aariũkire akiuma kũrĩ arĩa akuũ: o we Jesũ Kristũ Mwathani witũ.
NĨOMBĨTWE KUUMA MBEU YA DAVIDI KWĨRĨNGANA NA MWĨRĨ --> AKĨONANIRIO ATĨ NĨ MWANA WA NGAI NA HINYA, NA ŨGWĨTHAAMBŨRA WAKE KUUMA KŨRĨ ARĨA AKUŨ.
(Meciiria makwa: Paulo ekĩra icunjĩ cierĩ cia macokio thĩinĩ wa kiugo kĩmwe rĩngĩ, na mũtaratara wacio, thĩinĩ wa Aroma 1:3-4. Jesũ ookire kuuma rũciaro-inĩ rwa Daudi, na mwĩrĩ. Jesũ nĩoonanirio ta Mũrũ wa Ngai na hinya, na njĩra ya kuuma mbĩrĩra-inĩ. Mũndũ o wothe no oige atĩ nĩ Mũrũ wa Ngai. No Jesũ wiki nĩwe ũrĩ na ũguũrio ũcio wonanĩtio na kuriũka kuuma kũrĩ arĩa akuũ.)
18. K3. KĨRĨKANĨRO GĨA TENE NĨKĨO KĨOIGIRE MBERE
Thaburi 16:10tondũ ndũkandiganĩria mbĩrĩra-inĩ, o na kana ũreke Ũrĩa-waku-Mũtheru abuthe. (11) Nĩũũmenyithĩtie njĩra ya gũthiĩ muoyo-inĩ; nĩũkanjiyũria gĩkeno ndĩ harĩa ũrĩ, hamwe na mwago wa tene na tene ndĩ guoko-inĩ gwaku kwa ũrĩo.
tondũ ndũkandiganĩria mbĩrĩra-inĩ --> o na kana ũreke Ũrĩa-waku-Mũtheru abuthe.
Atũmwo 2:29“Ariũ na aarĩ a Ithe witũ, no ndĩmwĩre ndĩ na ũũmĩrĩru atĩ ithe witũ Daudi nĩakuire na agĩthikwo, na mbĩrĩra yake ĩrĩ o gũkũ nginya ũmũthĩ ũyũ. (30) Nowe aarĩ mũnabii na nĩamenyete atĩ Ngai nĩamwĩrire na mwĩhĩtwa atĩ nĩagaikarĩria ũmwe wa rũciaro rwake gĩtĩ gĩake kĩa ũnene. (31) Nĩ ũndũ nĩamenyete ũhoro ũcio mbere, nĩaririe ũhoro wa kũriũka gwa Kristũ, atĩ ndaatiganĩirio mbĩrĩra-inĩ, o na kana mwĩrĩ wake ũkĩbutha.
ROHO WA ŨRĨA WARIŨKIRIE JESŨ KUUMA KŨRĨ ARĨA AKUŨ ARĨ THĨINĨ WANYU --> NĨAKARIŨKIA O NA MĨĨRĨ YANYU ĨRĨA ĨKUUAGA.
Agalatia 2:20Niĩ nĩndĩkĩtie kwambanĩrio hamwe na Kristũ, na rĩu ti niĩ ndũũraga muoyo, no Kristũ nĩwe ũtũũraga muoyo thĩinĩ wakwa. Muoyo ũrĩa ndũũraga mwĩrĩ-inĩ ũyũ ndũũraga na ũndũ wa gwĩtĩkia Mũrũ wa Ngai, ũrĩa wanyendire na akĩĩruta nĩ ũndũ wakwa.
Jesũ o ro ũcio, ũrĩa weherio harĩ inyuĩ aatwarwo igũrũ-rĩ, agaacooka o ro ũguo mwamuona agĩthiĩ.
Kũguũrĩrio 1:7Atĩrĩrĩ, nĩ gũũka arooka na matu, na gũtirĩ riitho rĩtakamuona, o na andũ arĩa maamũtheecire nĩmakamuona; nao andũ othe a thĩ nĩmagacakaya nĩ ũndũ wake. Ũguo nĩguo gũgaatuĩka! Ameni.
(Meciiria makwa: Ririkana rũgeni rũnini rũrĩ thĩinĩ wa Kũguũrĩrio 19:12. Jesũ aarĩ na rĩĩtwa rĩandĩkĩtwo rĩrĩa gũtaarĩ na mũndũ wamenyaga, no we mwene nowe wamenyaga rĩĩtwa rĩu. Marĩĩtwa marĩa wĩrutani ũyũ ũheetwo moimĩrĩte thĩinĩ wa gĩcunjĩ o kĩu. Marĩĩtwa macio nĩ Mwĩhokeku na wa Ma. Kiugo kĩa Ngai. Mũthamaki wa athamaki, na Mwathani wa aathani.)
22. L4. MABUKU MAAHINGŪRWO
Kũguũrĩrio 20:11Ningĩ ngĩona gĩtĩ kĩnene mũno kĩa ũnene kĩa rangi mwerũ, na ngĩona ũrĩa wagĩikarĩire. Nayo thĩ na igũrũ ikĩũra, ikĩehera ũthiũ-inĩ wake, ikĩaga handũ ingĩikara. (12) Na ningĩ ngĩona arĩa akuũ, anene na arĩa anini, marũgamĩte mbere ya gĩtĩ kĩu kĩa ũnene, namo mabuku makĩhingũrwo. Narĩo ibuku rĩngĩ rĩkĩhingũrwo, na nĩrĩo ibuku rĩa muoyo. Nao andũ arĩa akuũ magĩtuĩrwo ciira kũringana na ciĩko iria meekĩte, o ta ũrĩa kwaandĩkĩtwo mabuku-inĩ macio. (13) Narĩo iria rĩrĩa inene rĩkĩruta arĩa akuũ maarĩ thĩinĩ warĩo, nakĩo gĩkuũ na Kwa-ngoma ikĩruta arĩa maarĩ thĩinĩ wacio, na o mũndũ agĩtuĩrwo kũringana na ciĩko iria eekĩte. (14) Thuutha ũcio gĩkuũ na Kwa-ngoma igĩikio iria-inĩ rĩa mwaki. Icua rĩu rĩa mwaki nĩrĩo gĩkuũ gĩa keerĩ. (15) Na rĩrĩ, mũndũ o wothe akorwo rĩĩtwa rĩake rĩtionekire rĩandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩa muoyo-rĩ, agĩikio iria-inĩ rĩu rĩa mwaki.
namo mabuku makĩhingũrwo + Narĩo ibuku rĩngĩ rĩkĩhingũrwo, na nĩrĩo ibuku rĩa muoyo --> Na rĩrĩ, mũndũ o wothe akorwo rĩĩtwa rĩake rĩtionekire rĩandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩa muoyo-rĩ, agĩikio iria-inĩ rĩu rĩa mwaki.
(Meciiria makwa mwene: Mĩthemba ĩĩrĩ ya mabuku nĩyonekaga hau gĩtĩ-inĩ kĩa ũnene thiini wa Kũguũrĩrio 20:12. Rũthemba rũmwe rwa ibuku nĩ rwandĩkaga maũndũ marĩa andũ meekĩte. Rũthemba rũrĩa rũngĩ nĩ rwandĩkaga marĩĩtwa, na rwĩtagwo ibuku rĩa muoyo. Kũguũrĩrio 20:12 ndĩoiga atĩ mũndũ o na ũrĩkũ nĩ aahonokire nĩ ũndũ wa maũndũ marĩa maandĩkĩtwo ibuku-inĩ cia ciĩko. Kũguũrĩrio 20:15 yugaga atĩ ũndũ ũrĩa wamenyithanirie itua nĩ kana rĩĩtwa rĩa mũndũ rĩandĩkĩtwo ibuku-inĩ rĩa muoyo.)
23. L5. ŨTHUURI, ŨKOIGWO NA ŨTHENGE-INI TAARĨRIA ŨRĨA BIBILIA ĨARIRIAGA ŨNDŨ O NA Ũ RĨKĨA
Johana 3:18Ũrĩa wothe ũmwĩtĩkĩtie ti wa gũciirithio, no ũrĩa wothe ũtamwĩtĩkĩtie ũcio nĩarĩkĩtie gũtuĩrwo ciira, nĩgũkorwo ndehokete rĩĩtwa rĩa Mũrũ wa Ngai wa mũmwe.
no ũrĩa wothe ũtamwĩtĩkĩtie ũcio nĩarĩkĩtie gũtuĩrwo ciira.
Johana 3:36Ũrĩa wothe wĩtĩkĩtie Mũriũ, arĩ na muoyo wa tene na tene, no ũrĩa wothe ũregete Mũriũ ndakona muoyo, nĩgũkorwo egũtũũra arakarĩirwo nĩ Ngai.”
b) na atĩ nĩariũkire mũthenya wa gatatũ kũringana na Maandĩko
c) o na ndũkareke Ũrĩa waku Mũtheru one ũkuũ
6. Kũguũrĩrio 1:7 — Atĩrĩrĩ, arooka na matu:
a) na itu rĩmwe rĩkĩmwamũkĩra makĩaga kũmuona
b) na maitho mothe nĩmakamuona
c) na kũgegania kũrĩ arĩa othe metĩkĩtie
7. 2 Athesalonike 1:9 — Arĩa makaaherithio na mwanangĩko wa tene na tene kuuma mbere ya Mwathani:
a) na kuuma riiri wa hinya wake
b) ũrĩa ũrĩ gĩkuũ gĩa keerĩ
c) na nĩ ũndũ wa riiri wa ũnene wake
MACOOKIO: 1-b, 2-c, 3-a, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
ŨŨ NDŨRANIRI ŨYŨ WAGAWANYIKA
Ũrĩa ciugo ciarĩ na bata: kiugo kĩmwe gĩa Gĩthungu "Mwathani" kĩrũgamĩrĩire ciugo igĩrĩ tofauti cia Kĩhibirania thĩinĩ wa Thaburi 110:1. Ciugo icio igĩrĩ cia Kĩhibirania nĩ Yehova (H3068) na adoni (H113). Ngarari yothe ĩrĩa Jesũ aaheanire thĩinĩ wa Mathayo 22:45 ĩhingĩirwo ũhoro-inĩ ũcio wa ũtiganu.
--> Ũrĩa ũhoro ũyũ ũkũhutagia: Jesu ti o ũrĩa woka. Jesu ti o ũrĩa ũgũũka. Jesu nĩwe ũrĩa wendaga gũtũũra thĩinĩ waku rĩu (Akolosai 1:27, Agalatia 2:20).
Ũguo nĩ ta kuuga atĩa harĩ tene na tene: mũcaara wa mehia nĩ gĩkuũ. Kĩheo kĩa Ngai nĩ muoyo wa tene na tene thĩinĩ wa Jesũ Kristũ Mwathani witũ (Aroma 6:23). Icio nĩcio njĩra iĩrĩ tu iria mũndũ arĩhaga thiirĩ wa mehia.
Njĩra ya kũrora ithuĩ-inĩ: Thaburi 110:4 na ibuku rĩa Ahibirania mũrango wa 7 nĩcio ihingũraga ũhoro wothe wa ũrutani wa ũthĩnjĩri-Ngai wa Melikizedeki. Ũrutani ũyũ ũtaarĩirie mũthamaki na mũthĩnjĩri-Ngai magĩkĩgwatanĩrio thĩinĩ wa mũndũ ũmwe, mũkũrũ gũkĩra watho, na wehokeirwo na mwĩhĩtwa ũrĩa Ngai atagacookia. Ũrutani ũyũ ũbataire gũthomwo wega wongerere.
--> Njĩra ya mwena: 2 Athesalonike 1:7-10 na Kũguũrĩrio 19:11-16 nĩciguũragĩria ũrutani wothe wa gũcooka kwa Jesũ. Ũrutani ũcio ũrĩ na ma ya gũcooka kwa Jesũ, na ihenya rĩa gũcooka kwa Jesũ, na watho wa gũikara mwĩiguĩte mũgĩetereire gũcooka kwa Jesũ. Uga na ũtaananu: Maandĩko moigaga ma ya gũcooka kwa Jesũ no makarega kũheana ratathi wa gũcooka kwa Jesũ (Mathayo 24:36, Atũmwo 1:7). Ũtungata ũyũ o naguo nĩ ũraga kũheana ratathi wa gũcooka kwa Jesũ.
Ndũrĩ mũbata gũtuĩka Mũkristiano nĩguo ũthome wĩruti ũyũ. Maũndũ maingĩ no makorwo nĩmo magũtwarĩte gũkũ. No gũkorwo nĩ gũcaria ũndũ gũgũtwarĩte gũkũ. No gũkorwo nĩ ngarari ĩgũtwarĩte gũkũ. Kĩũria kĩrĩa ũkoretwo ũkuuĩte kwa mĩaka no gĩkorwo nĩkĩo kĩgũtwarĩte gũkũ. Kwenda kũmenya ũhoro wa wĩtĩkio wa mũndũ ũngĩ no kũkorwo nĩ guo kũgũtwarĩte gũkũ. Kĩndũ gĩothe kĩrĩ thĩinĩ wa mũthiringo ũyũ nĩ gĩaku, kĩheanĩtwo tũhũ, na rũthiomi rwaku mwene. Tũtiũragia rĩĩtwa rĩaku. Tũtiũragia bũrũri waku. Tũtiũragia ũrĩa wĩtĩkĩtie. Wĩruti ũmwe ndũngĩhota gũtaarĩria biũ ũhoro wa Jesũ. Twaigana wĩra witũ wothe harĩ kĩũria gĩkĩ, na wĩruti ũyũ o na kũrĩ ũguo watheremaga o njĩra ĩmwe thĩinĩ wa Bibilia. Jesũ aarĩ ho mbere ya kĩambĩrĩria. Jesũ arĩ ho rĩu. Jesũ nĩagacooka. Gũtirĩ ithangũ rĩmwe rĩngĩhota kũrĩkia gũtaarĩria maũndũ macio mothe. Mĩruti ĩngĩ ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ya ũhoro wa tha ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ya ũhoro wa ũũgĩ ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ya ũhoro wa ũmenyo ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ya ũhoro wa ũkirĩrĩria ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ya ũhoro wa wĩtĩkio wa ngoro ĩrĩ o ho ĩgĩetereire. Mĩruti ĩngĩ nĩĩrooka. Thoma mĩruti ĩyo na kĩhaarĩria kĩrĩa ũngĩenda. Thuthuria mĩthiitũ iitũ o ũrĩa ũgũthiĩ na mbere. Mũhari o wothe wa Maandĩko thĩinĩ wa mĩruti ĩno nĩ mwandĩke wega mũno, na kĩgooto. Ndũrĩ hĩndĩ ũrĩenda gwĩtĩkia ciugo ciitũ tũhũ. No wĩthuthurie mũhari o wothe wee mwene.
Atũmwo 17:26Kuuma harĩ mũndũ ũmwe, nĩathondekire ndũrĩrĩ ciothe cia andũ nĩguo matũũre kũndũ guothe thĩ; na agĩtua mahinda mao o na kũndũ kũrĩa megũtũũra. (27) Ngai eekire ũguo nĩgeetha andũ mamũmaathe na hihi mamũhambatĩrie mamuone, o na gũtuĩka ndarĩ haraaya na o ũmwe witũ.
Thĩinĩ wa Thaburi 110:1, mũhaka wa adown wandĩkĩtwo "Mwathani wakwa." Adown nĩ kiugo kĩngĩ gĩa Kĩhibirania kũngĩ gũkĩra Yehova, o we Mwathani ũrĩa waaragia na Mwathani wa Daudi mũhari-inĩ ũcio.
