Kisa Bib la Di Sou Kontwòl Tèt Nou (Sobriyete)? — Fondasyon an
FONDASYON AN · ETID ORIJINAL LA, METE NAN LÒD ANSYEN AN
Tanperans — Doktrin Biblik Fondamantal
PAWÒL DEBIT
Koute kounye a yon pawòl nou vrèman bezwen. Fwi Lespri a se tanperans — mo grèk la se egkrateia (G1466, tanperans), fòs anndan, jan yon moun kontwole pwòp tèt li. Se pa fòs ki pran yon vil; se fòs ki kontwole yon lespri. Etid sa a mete de chemen devan nou. Gade yon wa ki pa t kapab kontwole tèt li: poutèt yon jaden legim li kouche sou kabann li, li vire figi l, li pa t vle manje anyen — e nan fen a li te vann tèt li. Epi li pa pou kont li. Sayil te pè pèp la. Balaam te renmen lajan. Èv te wè epi li te pran. David te voye chache epi li te pran. Chak grenn nan yo te mete yon bagay pi wo pase vwa Bondye, e chak grenn nan yo te bay tèt yo pou jwenn li. Apre sa, gade Pitit la. Li te grangou, e li pa t vle bay wòch yo lòd. Li te wè tout wayòm yo, e li pa t vle bese tèt li. Yo te ensilte l, e li pa t reponn ak ensilt. Malgre li te yon Pitit, li te aprann obeyisans. Epi men konsolasyon nou: kontwole tèt nou konsa se pa sèlman travay pa nou — se fwi Lespri li, e Bondye fidèl pou l fè yon chemen pou n chape. Fouye zafè a byen.
TWA KESYON ETID SA A REPONN:
1. Kisa "modération" ye, e kote li soti?
2. Kijan yon moun ka vann tèt li, menm jan Akab ak Ezaou te vann tèt yo a?
3. Kilès ki egzanp pafè maîtrise de tèt, e kisa tanperans pwodwi?
(Panse pèsonèl mwen — makar (H4376, vann) se mo ki pale sou Akab; apodidomi (G591, vann) se mo ki ekri sou Ezaou. De lang, men yon sèl e menm negosyasyon an: yon moun bay tèt li pou bagay li dezire a. Tanperans se kenbe tèt ou, pou ou pa vann.)
ANKRAJ DAVÈTI
Tap Bible Speaks under any verse for its word study, other Scripture, and notes.
Galat Yo 5:22-23Men fwi Lespri a se lanmou, lajwa, lapè, pasyans, ladousè, bonte, fidelite (23) jantiyès, tanperans; kont bagay sa yo, pa gen lwa.
(Panse pèsonèl mwen — remake kote tanperans kanpe: pami fwi Lespri a. Se pa an premye lye yon zèv lòm; se yon fwi. egkrateia (G1466, tanperans) se fòs anndan — pwòp tèt yon moun ki gouvènen. Kote Lespri a viv, fwi sa a grandi, e kont bagay konsa pa gen lwa.)
1. LÈ MEZI TÈT PA GENYEN — AHAB
1.I Wa Yo 21:1-4Alò, li te vin rive apre bagay sa yo ke Naboth, Jizreyelit la te gen yon chan rezen ki te nan Jizréel akote palè Achab, wa Samarie a. (2) Achab te pale a Naboth e te di: “Ban mwen chan rezen ou an, pou m ka genyen li kòm yon jaden legim, paske li toupre lakay mwen e mwen va ba ou yon pi bon chan rezen pase l pou ranplase li. Si ou pito, mwen va ba ou pri li an lajan.” (3) Men Naboth te di a Achab: “Ke SENYÈ a ta anpeche m ba ou eritaj zansèt mwen yo.” (4) Konsa, Achab te rive lakay li pa kontan e byen vekse akoz pawòl ke Naboth, Jizreyelit la, te pale a li a, paske li te di: “Mwen p ap bay ou eritaj zansèt mwen yo.” Li te kouche sou kabann li, te vire figi li akote e li pa t manje manje.
PA GEN KONTWÒL TÈT LI — ENKAPASITE LI TE GENYEN POU L JWENN SA L TE VLE A TE FÈ L LOU, MEKONTAN, E ENKAPAB MANJE.
2.I Wa Yo 21:7Jézabel, madanm li te di li: “Èske koulye a se ou ki renye sou Israël? Leve, manje pen e kite kè ou kontan. Mwen va ba ou chan rezen a Naboth, Jizreyelit la.”
OFA JEZEBEL LA POU L PASE LWA BONDYE OTORITE SE MENM BAGAY VANT POURI AB TE AP TANN.
3.I Wa Yo 21:20Achab te di a Élie: “Èske ou vin jwenn mwen, O lènmi mwen?” Epi li te reponn: “Mwen te jwenn ou akoz ou te vann tèt ou pou fè mechanste nan zye SENYÈ a.
PA T GEN MOUN TANKOU ACHAB KI TE VANN TÈT LI POU FÈ MAL, JEZABEL MADANM LI TE CHOFE LI
(Panse pèsonèl mwen — yon wa, e li pa t kapab dirije tèt li. Yon wayòm antye te pou li, men yon jaden legim te fè l tonbe nan tristès e li te pèdi apeti li. Mo a se makar (H4376, vann): li te vann tèt li pou l jwenn sa l te anvi. Sa a se yon tanperans ki absan — se pa nonm nan ki posede anvi a, se anvi a ki posede nonm nan.)
2. MODÈL POU VANN TÈT OU — NENPÒT BAGAY YO ESTIME PIPLIS PASE OBEYISANS BONDYE
1.I Samuel 15:24Alò, Saül te di a Samuel: “Mwen te peche; Mwen te vrèman transgrese kòmand SENYÈ a e pawòl a ou menm yo; paske mwen te pè pèp la e mwen te koute vwa pa yo.
BALAAM TE RENMEN SALÈ INIKITE A PLIS PASE OBEYISANS BAY BONDYE.
3.Jenèz 3:6Lè fanm nan te wè ke pyebwa a te bon pou manje, ke li te yon plezi devan zye li, ke li te byen itil pou vin saj, alò li te pran nan fwi a pou li te manje; epi li te bay osi a mari li ansanm avèk li, pou li te manje.
EV TE BAY PLIS VALÈ AK APARANS FWI A EPI ANVI VIN SAJ PASE SOUMISYON AK PAWOL BONDYE.
4.II Samuel 11:2-4Epi lè lannwit te vin rive, David te leve nan kabann li. Li te mache antoure twati kay wa a, soti nan twati a, li te wè yon fanm ki t ap benyen. Epi fanm nan te byen bèl nan aparans li. (3) Konsa, David te voye mande konsèy sou fanm sa a. Epi youn te di: “Èske sa se pa Bath-Schéba, fis a Éliam nan, fanm a Urie a, Itit la?” (4) David te voye mesaje pran li. Lè li te parèt kote li, li te kouche avèk li (paske li te fin pirifye tèt li de salte a). Epi li te retounen lakay li.
DAVID TE BAY PLEZI KONPANI FANM SA A PLIS VALÈ PASE OBEYISANS A KOMANDMAN BONDYE A.
(Panse pèsonèl mwen — remake yon sèl modèl nan kat lavi: Sayil te pè, Balaam te renmen, Èv te wè, David te pran. Pa gen yonn ki te fòse. Chak nan yo te bay yon bagay plis valè pase vwa Bondye, e li te livre tèt li pou l jwenn li. Bagay la diferan; mache a se menm bagay la.)
3. KRIS — MODÈL PÈFÈ MÈT TÈT LI
1.Ebre Yo 5:8Malgre Li te yon Fis, Li te aprann obeyisans nan bagay ke Li te soufri yo.
Li te bese tèt Li e te vin obeyisan jiska lanmò, menm lanmò sou yon kwa.
3.1 Pierre 2:22-23Sila ki pa t fè okenn peche ni okenn desepsyon pa t twouve nan bouch Li a. (23) Epi pandan yo t ap joure Li, Li pa t joure anretou. Pandan Li t ap soufri, Li pa t fè menas, men te kontinye mete konfyans Li nan Sila ki jije avèk ladwati a.
PANDAN YO T AP JOURE LI, LI PA T JOURE ANRETOU, MEN TE KONTINYE METE KONFYANS LI NAN SILA KI JIJE AVÈK LADWATI A.
(Panse pèsonèl mwen — Akab te gen yon wayòm men li pa t gen kontwòl sou tèt li; Pitit la te gen tout pouvwa e li te gen yon kontwòl konplè. Li te imilye tèt li — tapeinoo (G5013, fè vin ba). Yo te ensilte l — loidoreo (G3058, joure) — e li pa t reponn. Kontwòl tèt se pa fèblès; se fòs ki soumèt devan volonte Bondye, jouk nan lanmò.)
4. SA TANPERANS LA FÈ SOTI — FRI A AK KOWÒN LAN
1.II Pierre 1:5-6Alò, pou rezon sa a tou, avèk tout dilijans nan lafwa nou, mete ekselans moral, e nan ekselans moral nou, mete konesans. (6) Sou konesans nou, mete bon kontwòl tèt nou, e nan bon kontwòl tèt nou, mete pèseverans, e nan pèseverans nou, mete sentete.
BON KONTWÒL TÈT NOU AJOUTE SOU KONESANS, EPI NAN BON KONTWÒL TÈT NOU VIN PÈSEVERANS, EPI NAN PÈSEVERANS VIN SENTETE.
2.1 Korentyen Yo 9:24-25Èske nou pa konnen ke nan sila yo ki kouri nan yon kous, yo tout kouri, men se yon sèl ki resevwa pri a? Kouri yon jan pou nou kapab genyen. (25) Tout moun ki patisipe nan gran jwèt yo, egzèse disiplin nan tout bagay. Yo fè sa konsa pou resevwa yon pri k ap peri, men nou menm, pou yon pri ki p ap janm peri.
TOUT MOUN KI PATISIPE NAN GRAN JWÈT YO EGZÈSE DISIPLIN NAN TOUT BAGAY, POU YON PRI KI P AP JANM PERI.
3.Tite 2:11-12Paske lagras Bondye gen tan parèt, e pote sali pou tout moun (12) kap enstwi nou pou rejte sa ki pa a Bondye ak dezi mond lan pou viv avèk bon rezon, ladwati, ak yon vi fidèl nan tan prezan sila a;
LAGRAS LI MENM ENSTWI NOU POU REJTE DEZI MOND LAN AK VIV AVÈK BON REZON NAN TAN PREZAN SILA A.
(Panse pèsonèl mwen — remake lòd la byen: yo ajoute tanperans nan konesans, e pasyans bati sou tanperans. Epi gras la anseye: menm gras ki pote sali a anseye nou di non a lanvi mondyèn yo epi viv avèk sobriyete — sophronos (G4996, avèk sobriyete), avèk yon lespri sen. Moun k ap kouri pou yon kouwòn ki ka peri gen tanperans — egkrateuomai (G1467, kenbe tèt li anba kontwòl) — nan tout bagay; konbyen plis nou menm dwe genyen l, pou yon kouwòn ki pa ka peri.)
BOUCH DE TEMWEN — MO A VANN: MAKAR (H4376, VANN) AK APODIDOMI (G591, VANN)
4.I Wa Yo 21:20Achab te di a Élie: “Èske ou vin jwenn mwen, O lènmi mwen?” Epi li te reponn: “Mwen te jwenn ou akoz ou te vann tèt ou pou fè mechanste nan zye SENYÈ a.
5.Ebre Yo 12:16-17Pa kite nou gen okenn moun imoral oubyen san Bondye tankou Esaü ki te vann pwòp dwa eritaj li a pou yon sèl repa manje. (17) Paske nou konnen ke menm apre sa, lè li te dezire vin eritye yon benediksyon, li te rejte, paske li pa t twouve yon plas pou repantans, malgre li te chache sa ak dlo nan zye.
YON PREMYE PITIT GASON TE VANN DWA ERITAJ LI A POU YON SÈL REPA MANJE, EPI EBRE AJOUTE SA WA YO PA FÈ — DLO NAN ZYE KI PA T KAPAB ACHTE TRANZAKSYON AN TOUNEN.
(Panse pèsonèl mwen — nan tout mesye ki nan etid sa a, se de sèlman yo ekri pawòl vann sou yo: Akab ak Ezayi. Yon wa te twoke jistis pou yon jaden legim; yon premye pitit te twoke eritaj li pou yon sèl repa. Liv Wa yo fini istwa Akab ak jijman, men se sèl liv Ebre a ki suiv Ezayi pi lwen — jouk jou li te chèche jwenn benediksyon an tounen ak dlo nan je, e li pa t jwenn okenn plas pou repantans. Pa vann tèt ou; gen twòk ki pa ka rachte.)
6.Eklezyas 4:12Anplis, si youn ka venk sila ki sèl la, de ka reziste ak li; epi yon kòd fèt ak twa fil ap mal pou chire.
DE MOUN KA KANPE DEVAN LI + YON KÒD ANTRÈLASE AN TWA PA KASE FASIL.
LONM AK AKONPLISMAN AN — TWA KALITE LANVI, AK OBEYISANS YON SÈL MOUN NAN
7.Jenèz 3:6Lè fanm nan te wè ke pyebwa a te bon pou manje, ke li te yon plezi devan zye li, ke li te byen itil pou vin saj, alò li te pran nan fwi a pou li te manje; epi li te bay osi a mari li ansanm avèk li, pou li te manje.
8.Matthieu 4:3-4Konsa, Tantatè a te parèt, e te di Li: “Si Ou se Fis Bondye a, kòmande wòch sa yo vin pen.” (4) Men Li te reponn li e te di l: “Sa ekri Lòm pa pou viv sèlman pa pen, men pa chak mo ki sòti nan bouch Bondye”.
Matthieu 4:8-10Ankò dyab la te mennen Li nan yon mòn wo e te montre Li tout wayòm nan mond lan, avèk tout glwa yo. (9) Li te di Li: “Tout bagay sa yo, mwen va bay Ou yo si Ou pwostène pou adore mwen.” (10) Konsa, Jésus te di li: “Soti la Satan! Paske sa ekri: ‘Ou va adore Senyè a, Bondye ou a, e sèvi Li menm sèl’”.
PASKE DEZOBEYISANS A YON MOUN TE FÈ ANPIL MOUN VIN PECHÈ; PA OBEYISANS A YON MOUN, ANPIL MOUN VA FÈ JIS.
(Panse pèsonèl mwen — menm twa pòt yo: lachè, je yo, ògèy lavi a. Bò pye bwa a, fanm nan te wè, te dezire, te pran, epi te manje. Nan dezè a, Pitit la te tante nan menm pòt yo, e li te reponn chak fwa, Sa ekri. Kote premye moun nan te tonbe, obeyisans yon sèl moun te fè anpil moun vin jis.)
FÈMTI
1 Korentyen Yo 10:13Pa gen tantasyon ki parèt devan nou, ki pa menm rive devan tout moun. Men Bondye fidèl. Li p ap kite nou tante plis ke sa nou kab sipòte, men avèk tantasyon an, Li va founi yon mwayen pou nou chape tou pou nou ka andire l.
AN KONTWÒL TÈT NOU, METE PÈSEVERANS + NAN PÈSEVERANS, METE SENTETE.
(Panse pèsonèl mwen yo — men tout etid la nan yon sèl liy: tanperans, egkrateia (G1466, tanperans), se fwi Lespri a — tèt ou dirije pa fòs li. Akab te vann tèt li, makar (H4376, vann); Ezaou te vann dwa premye pitit li; Sayil, Balaram, Èv, ak David chak te bay valè yon bagay pi wo pase vwa Bondye. Men, Pitit la te dirije tèt li jiska lanmò, e pa obeyisans yon sèl moun anpil moun vin jis. Epi Bondye fidèl: ou p ap tante pi lwen pase sa ou kapab sipòte, e ansanm ak tantasyon an li fè yon chemen pou ou chape. Ajoute tanperans ak konesans ou, epi kouri pou kouwòn ki pa kapab peri a.)
MO KLE GREK YO
Sa yo se mo kle pou etid sa a. Peze nenpòt mo ki gen pwen anba li nan vèsè yo pi wo a pou wè siyifikasyon li isit la.
“tanpere” — G1467 egkrateuomai — pou fè tèt li kenbe, pou kontwole tèt li, pou gen tanperans
tout moun ki lite pou genyen viktwa a se moun ki gen tanperans nan tout bagay
“sobreman” — G4996 sophronos — ak yon lespri ki sen, avèk mezi, avèk sobriyete
lagras anseye nou viv avèk sobriyete nan mond prezan sa a
“vann” — G591 apodidomi — bay, remèt, vann
Ezaou, pou yon sèl moso manje, te vann dwa premye pitit li
“imilye” — G5013 tapeinoo — pou fè desann, pou abese, pou imilye
li te imilye tèt li, e li te vin obeyisan jiska lanmò
“rayi” — G3058 loidoreo — acize, joure
lè yo t ap joure l, li pa t joure yo tou
MO KLE EBRE
“vann” — H4376 makar — vann, remèt
ou te vann tèt ou pou fè sa ki mal nan je SENYÈ a
KUIZ PRATIK
1. Galatyen 5:22-23 — Men fwi Lespri a se lanmou, lajwa, lapè, pasyans, ladousè, bonte, fidelite jantiyès, ak:
a) sajès
b) tanperans
c) konesans
2. 1 Wa 21:20 — Ou te vann tèt ou pou:
fè mechanste nan zye SENYÈ a
b) fè mechanste devan pèp la
c) mache nan chemen zansèt ou yo
3. 1 Samuel 15:24 — Saül te di, Mwen te vrèman transgrese kòmand SENYÈ a, paske:
a) Mwen te gen krent pou SENYÈ a, e mwen te obeyi vwa li
b) pèp la te pran nan piyay la
c) mwen te pè pèp la e mwen te koute vwa pa yo
4. 2 Pyè 2:15 — Balaam, fis Bosor a, te renmen:
a) rekonpans divinasyon yo
b) bon jalon an
la salè inikite yo
5. 1 Pyè 2:23 — Pandan yo t ap joure Li, Li:
a) pa t joure anretou
b) reponn ankò
c) pa t kite yo
6. Ebre 12:16 — Esaü te vann pou yon sèl repa manje:
a) benediksyon li
Dwa eritaj li
c) eritaj li
7. 1 Korentyen 10:13 — Bondye fidèl, Li p ap kite nou tante plis ke sa nou kab sipòte, men avèk tantasyon an:
li va founi yon mwayen pou nou chape
b) yon kote pou repantans
c) yon fen pou peche
REPONS: 1-b, 2-a, 3-c, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
KIJAN ETID SA A BRANCHE
--> Kijan sa yo ki te vann tèt yo achte tounen: Akab ak Ezaou te vann tèt yo, men ou menm, yo achte ou ak yon pri (1 Korentyen 6:20) — vann anba peche (Women 7:14), men delivre anba madichon an (Galat 3:13).
--> Fason yon vil kenbe: moun ki pa gen kontwòl sou pwòp lespri li tankou yon vil ki kraze, ki san miray (Pwovèb 25:28); e moun ki kontwole lespri li pi bon pase moun ki pran yon vil (Pwovèb 16:32).
--> Ki jan kous la kouri: gen kontwòl tèt li nan tout bagay mennen nou kouri avèk pasyans nan kous ki devan nou an, ap gade sou Jezi (Ebre 12:1-2).
Ki jan echèl la monte: rive nan konesans, gen tanperans; rive nan tanperans, gen pasyans; rive nan pasyans, gen pyete (2 Pyè 1:5-7) — pou nou pa rete initil ni san donte fwi (2 Pyè 1:8).
--> Kijan yo ede moun ki anba tantasyon: paske li menm te soufri lè yo te tante li, li kapab ede moun k'ap sibi tantasyon (Ebre 2:18) — tante nan tout bagay menm jan ak nou, men san peche (Ebre 4:15).
Kijan gras la anseye: viv avèk sobriyete mennen nou gade pou benediksyon beni sa a, ak parèt glorye a (Tit 2:13) — yon pèp apa, ki gen zèl pou bon zèv (Tit 2:14).
