(Malingaliro anga — onani komwe kuletsa mtima kumakhala: pakati pa chipatso cha Mzimu. Sichoyamba chochita cha munthu; ndi chipatso. egkrateia (G1466, kuletsa mtima) ndi mphamvu ya mkati — kudziletsa kwa munthu mwini. Kumene Mzimu amakhala, chipatso ichi chimakula, ndipo zinthu zoterezi zilibe lamulo.)
1. PAMENE KUDZILETSA KULIBE — AHABU
1.1 MAFUMU 21:1-4Zitatha izi, panachitika nkhani yokhudza Naboti wa ku Yezireeli amene anali ndi munda wamphesa ku Yezireeli, pafupi ndi nyumba ya mfumu Ahabu, mfumu ya ku Samariya. (2) Ahabu anawuza Naboti kuti, “Patse munda wako wa mpesa kuti ukhale munda wanga wa ndiwo zamasamba, popeza uli pafupi ndi nyumba yanga yaufumu. Mosinthana ndi mundawu ndidzakupatsa wina wabwino, kapena ngati ungafune, ndidzakupatsa ndalama pa mtengo wake wa mundawu.” (3) Koma Naboti anayankha Ahabu kuti, “Pali Yehova, sindingakupatseni cholowa cha makolo anga.” (4) Pamenepo Ahabu anapita ku nyumba yake, wachisoni ndi wokwiya chifukwa Naboti wa ku Yezireeli anamuwuza kuti, “Sindidzakupatsani cholowa cha makolo anga.” Ahabu anakagona pa bedi lake atayangʼana kumbali ndipo anakana chakudya.
2.1 MAFUMU 21:7Ndipo Yezebeli mkazi wake anati, “Kodi umu ndi mmene mumachitira ngati mfumu ya Israeli? Dzukani, idyani! Sangalalani. Ine ndidzakutengerani munda wamphesa wa Naboti wa ku Yezireeli.”
EVA ANAYIKA MTENGO PA KUKONGOLA KWA CHIPATSO NDI CHILAKOLAKO CHOFUNA NZERU KUPOSA KUMVERA MAWU A MULUNGU.
4.2 SAMUELI 11:2-4Tsiku lina cha kumadzulo Davide anadzuka pa bedi lake ndipo ankayenda pamwamba pa nyumba yake. Ali pa dengapo anaona mkazi akusamba. Mkaziyo anali wokongola kwambiri. (3) Ndipo Davide anatuma munthu wina kuti akafufuze za iye. Munthuyo anati, “Kodi uyu si Batiseba, mwana wa Eliamu, mkazi wa Uriya Mhiti?” (4) Ndipo Davide anatumiza amithenga kwa iye kukamuyitana. Batiseba anabwera kwa Davide ndipo anagona naye. (Nʼkuti mkaziyu atayeretsedwa ku masiku ake osamba). Kenaka anabwerera ku nyumba yake.
DAVIDE ANAYIKA CHISANGALALO CHA UMODZI WAKE PATSOGOLO PA KUMVERA LAMULO LA MULUNGU.
(Maganizo anga aumwini — onani chizolowezi chimodzi mu miyoyo inayi: Sauli anaopa, Balaamu anakonda, Hava anaona, Davide anatenga. Palibe ndi mmodzi yemwe anakakamizidwa. Aliyense anayika chinthu china pamwamba pa mawu a Mulungu, ndipo anadzipereka yekha kuti achipeze. Chinthucho ndi chosiyana, koma pangano ndi lofanana.)
3. KHRISTU — CHITSANZO CHANGWIRO CHA KUDZILETA
1.AHEBRI 5:8Ngakhale Iye anali Mwana wa Mulungu anaphunzira kumvera pomva zowawa.
PAMENE ANTHU ANKAMUCHITA CHIPONGWE, SANABWEZERE CHIPONGWE, KOMA ANADZIPEREKA KWA IYE AMENE AMAWERUZA MOLUNGAMA.
(Malingaliro anga — Ahabu anali ndi ufumu koma analibe ulamuliro pa iye mwini; Mwana anali ndi mphamvu zonse ndi ulamuliro wathunthu. Anadzichepetsa yekha — tapeinoo (G5013, kudzichepetsa). Ananyozedwa — loidoreo (G3058, kunyoza) — koma sanabwezere. Kudziletsa si kufooka; ndi mphamvu yodzigonjetsa pansi pa chifuniro cha Mulungu, ngakhale mpaka pa imfa.)
4. ZOMWE KULEZERA KUMABERA — CHIPATSO NDI KORONA
1.2 PETRO 1:5-6Choncho, chitani khama kuwonjezera moyo wabwino pa chikhulupiriro chanu, ndipo pa moyo wabwino muwonjezerepo nzeru. (6) Pa nzeru muwonjezerepo kudziretsa, pa kudziretsa muwonjezerepo chipiriro, ndipo pa chipiriro muwonjezerepo khalidwe lolemekeza Mulungu.
MWANA WOYAMBIRA ANAGULITSA UKULU WAKE CHIFUKWA CHA CHAKUDYA CHA KAMODZI KOKHA, NDIPO AHEBRI AWONJEZERA ZIMENE MAFUMU SANALEMBE — MISOZI ZOMWE SIZINATHE KUBWEZERETSA MALONDAWO
(Malingaliro anga—pa amuna onse omwe ali mu phunziro ili, mawu akuti anagulitsidwa alembedwa za amuna awiri okha: Ahabu ndi Esau. Mfumu inagulitsa chilungamo chifukwa cha munda wa masamba; mwana woyamba kubadwa anagulitsa cholowa chake chifukwa cha chakudya chimodzi. Buku la Mafumu limatha nkhani ya Ahabu ndi chiweruzo, koma Ahebri lokha limamtsatira Esau mpaka patsogolo—mpaka tsiku limene anayesa kubwezera dalitso lake ndi misozi, koma sanapeze malo a kutembenuka mtima. Usadzigulitse; malonda ena sangathe kubwezeredwanso.)
6.MLALIKI 4:12Munthu mmodzi angathe kugonjetsedwa, koma anthu awiri akhoza kudziteteza. Chingwe cha maulusi atatu sichidukirapo.
KULEPHERA KOYAMBA KWA KUDZILETA: CHAKUDYA, MASO, NDI CHILAKOLAKO CHA NZERU.
1 YOHANE 2:16Pakuti zonse za mʼdziko lapansi, zilakolako za thupi, zinthu zimene maso amakhumbira ndiponso kuyandikira zinthu za moyo uno, zonsezi sizichokera kwa Atate, koma ku dziko lapansi.
8.MATEYU 4:3-4Woyesayo anadza kwa Iye nati, “Ngati ndinu mwana wa Mulungu, sandutsani miyala iyi kuti ikhale buledi.” (4) Yesu anayankha kuti, “Zalembedwa, ‘Munthu sadzakhala ndi moyo ndi chakudya chokha, koma ndi mawu aliwonse ochokera mʼkamwa mwa Mulungu.’”
MATEYU 4:8-10Kenaka mdierekezi anamutengera Yesu ku phiri lalitali kwambiri namuonetsa maufumu onse a dziko lapansi ndi ulemerero wawo. (9) Ndipo anati kwa Iye, “Zonsezi ndidzakupatsani ngati mutandiweramira ndi kundipembedza ine.” (10) Yesu anati kwa iye, “Choka Satana! Zalembedwa, ‘Pembedza Yehova Mulungu wako ndi kumutumikira Iye yekha.’”
PA KUDZIRETSA MUWONJEZEREPO CHIPIRIRO + PA CHIPIRIRO MUWONJEZEREPO KHALIDWE LOLEMEKEZA MULUNGU.
(Maganizo anga a paokha — nawu phunziro lonse mu mzere umodzi: kudziletsa, egkrateia (G1466, temperance), ndi chipatso cha Mzimu — iwe wolamulidwa ndi mphamvu yake. Ahabu anadzigulitsa, makar (H4376, to sell); Esau anagulitsa ufulu wake wa kubadwa koyamba; Sauli, Balaamu, Hava, ndi Davide aliyense anayika chinthu pamwamba pa mawu a Mulungu. Koma Mwana anadzilamulira yekha mpaka imfa, ndipo mwa kumvera kwa mmodzi ambiri akhala olungama. Ndipo Mulungu ndi wokhulupirika: simudzayesedwa kuposa mmene mungathe kupirira, ndipo pamodzi ndi mayeso amakupatsani njira yothawirapo. Onjezerani kudziletsa pa chidziwitso chanu, ndipo thamangirani chipewa chosafa.)
MAWU OFUNIKA ACHIGIRIKI
Awa ndi mawu ofunikira a phunziroli. Khudzani liwu lililonse lokhala ndi tchuchi m'mavesi apamwambawa kuti muwone tanthauzo lake pano.
Mmene ogulitsidwa amawomboledwa: Ahabu ndi Esau anadzigulitsa okha, koma inu munagulidwa ndi mtengo (1 Akorinto 6:20) — wogulitsidwa pansi pa uchimo (Aroma 7:14), komabe wowomboledwa ku temberero (Agalatiya 3:13).
Mzinda umasungidwa motani: iye amene sakhoza kulamulira mzimu wake wake ali ngati mzinda wobomoledwa, wopanda malinga (Miyambo 25:28); ndipo iye amene amalamulira mzimu wake ndi wabwino kuposa wolanda mzinda (Miyambo 16:32).