KITIM THEM — AMATAH KITIM JOU NA — LHAGAO THENG GAHO AHI.
(Keimah tahsan ngaito hi — lung thim na (temperance) chu hoiya adin em, ti vetnun: Lhagao thei ga lah a aum ahi. Hichu amasa pen'a mihem natoh ahipoi; ga ahibouve. egkrateia (G1466, lung thim na) chu asunglam'a thahatna ahi — ama le ama kivaipohna ahi. Lhagao aumna mun'ah, hiche ga hi akhang jing in, chuleh hitobang thil ho dounan dan aumpoi.)
1. SELF-CONTROL AHAM CHANGSEH — AHAB
1.Lengte Khatna 21:1-4Jezreel a kon'in Naboth kiti mikhat anaum in, ama hin Samaria lengpa Ahab leng inpi toh kinaicha in, Jezreel mun na chun lengpilei khat ana neijin ahi. (2) Nikhat hi Ahab min Naboth kom'ah, “Na lengpilei hi ka leng inpi toh akinai jeh in, hkonna kanei dingin neiki chohsah tan, akhel in hiche sang’a lengpilei phajo nape ingting ahilou le na deijoh leh aman dingin sum joh peh lhon nang’e,” atipeh in ahi. (3) Ahin Naboth in adonbut in, “Kapu kapa khang’a pat’a kagou chin khat chu nang ka pehdoh jeng ding vang chu Pakai jahnom lou himai hen,” atipeh in ahi. (4) Hiche Naboth donbutna chun Ahab chu alunghansah lheh jengin, lungnom mo tah in ainlang’a achetan ahi. Lengpa chun an jong ane nom tapon, bang lang angan alum tan ahi.
Bible in Thu Asei for Lengte Khatna 21:1-4
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
KIGAMCHETNA BEIJEH IN — ADEI CHU ANEI JOUHLOU JEHIN ALOM AGIMSAH, ALUNG ASETSAH, CHULE AN NEH DING JONG ANEHTHEI TAPON.
2.Lengte Khatna 21:7Jezebel in, “Nangma hi Israel te lengp nahi hilou ham? Thoudoh inlang an nen, hiche chungthua chun lungkham tah hih’in, keiman Naboth lengpilei chu nape nang’e,” atin ahi.
Bible in Thu Asei for Lengte Khatna 21:7
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
AHAB TOBANG KOIMACHA AUMPON AHI, AJINU IN ATHUNUN JEH A PAKAI MITMUA THILSE BOLNA A AKI PEHLUT AHI.
(Kalvon lunggel hoiho—leng khat ahi, hinlah amatah ama in vaihom joulou ahi. Lenggam pumpi amah a ahi, hijeng vang'in an-hon khat jal'a a lungkham a, an nekhamlouna a umsah. Thumon chu makar (H4376, joh chu ahi): a-ngaichat sunna dinga amatah ama in ki-joh ahi. Hiche hi kitoh-thu (temperance) a-umlouna ahi—mikhat chun a ngaichatna chu a nei hilou, ngaichatna chun mikhat chu a nei ahibou.)
BALAAM CHUN THILSE BOLA SUMLO CHU PATHEN THUNGAINA SANGIN AGA NGAISANG JOTAI.
3.Semtilbu 3:6Hiche a chun numei nun theiga chu aven ahile neh dinga tui chule mitvet dinga jong vetnom nom um, chule mi achihsah jeng ding jeh chun aha duchat cheh tai. Hijeh chun numei nun theiga chu akilo in anetan chule a pasalpa jong them khat apen amapan jong ala in ane tai.
Bible in Thu Asei for Semtilbu 3:6
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
EVE IN AGA MEL-TAH LEH CHIHNA NGAICHAT CHU PATHEN THU NGAINOPNA SANGIN THUPI ASAH JO TAI.
4.2 Samuel 11:2-4Nikhat hi nilhah lam ni kihei don hin David jong asunchol na jalkhun'a kon'in athou doh in leng Inpi inchunga chun avahlen ahileh, inchunga kon chun numei mel-hoi khat akisil pet tah amun ahi. (3) Hijeh chun David’in mi asol in numeinu chu koi ham, tin agadoh le sah tai. Hichea hin mi khat chun, “Hiche nu hi Eliam chanu, Hittite mipa Uriah jinu Bathsheba chu ahi” tin aseipih tai. (4) Hichun David’in mi sottol le ho asol in amanu chu aga puisah in, Bathsheba jong chu leng inpi sung ahung lut’in, chuin David chun amanu chu aluppi tan ahi. Hiche pet a hi Bathsheba chu athi neijou akisuh theng jou chabou ahi; akichaiyin amanu jong a inlama achetai.
Bible in Thu Asei for 2 Samuel 11:2-4
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
(Kei tahsan lung ngaito — mihai li a manchan khat hi vetsah in: Saul kicha, Balaam ngailu, Eve amu, David alah. Amaho lah khatcha jong'in kithat pi'a lo ahi pouve. Amaho khat cheh in Pathen aw sang chun thil khat asang unlang, hichu akimu na diuvin amaho leh amaho akipedoh un. Thil chu adang cheh in, kichoh dan vang chu khat cheh ahi.)
3. CHRIST — KIVEIHOIHNA THEMPHATNA CHU
1.Hebrew 5:8Jesu chu Pathen Chapa ahijeng vang'in, Aman athohgimna a chun sei angaiyin ahi.
Bible in Thu Asei for Hebrew 5:8
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
3.1 Peter 2:22-23Ama achonse khapoi, koimacha jong alhemlha khapoi. (23) Ama ajumsou jong chun alethuhpoi, agimhesoh thoh pet in jong akithuhpoi. Aman achung chang thu adihtah a thutan jing Pathen khut a angam lhan ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G3058 loidoreo — Taitomsa
Bible in Thu Asei for 1 Peter 2:22-23
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
AMA AJUMSOU JONG CHUN ALETHUHPOI, AHINLAH AMAN ACHUNG CHANG THU ADIHTAH A THUTAN JING PATHEN KHUT A ANGAM LHAN AHI.
(Kei tahsan geldoh dan hi — Ahab in lenggam khat anei, amale ama chunga vaihom ding lungthim aneipoi; Chapa in vang jouse anei, chule vaihom dan bulhingtah aneiye. Ama akisuhneme — tapeinoo (G5013, kisuhneme sah) — Ama aseo asetoh khumin — loidoreo (G3058, seise) — hinlah adonbut kit poi. Kithuop dan hi lhasamna ahipoi; hichu Pathen lungdeih dinmun changei, thina geiya jong kun khumsa hatna ahi.)
4. KIDIMONA THIL SEM CHAT — GA LEH LAILUNGKUNG
1.2 Peter 1:5-6Hiche ho jouse jal hin, Pathen thutep ho channa dingin kihabol un, na tahsan nau chu umchan hoi pendoh nan neiyun, chule umchan hoi penna chun hetna, (6) chule hetna chun chang kitim themna, chule chang kitim themna chun thohhatna chule thohhatna chun Pathen ngaisahna,
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G1466 egkrateia — Kitihna
Bible in Thu Asei for 2 Peter 1:5-6
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
HETNA CHUN CHANG KITIM THEMNA, CHULE CHANG KITIM THEMNA CHUN THOHHATNA, CHULE THOHHATNA CHUN PATHEN NGAISAHNA.
2.1 Corinth 9:24-25Kilhaitetna a khu mitin lhaijia ahi, hinla mi khat in bou kipaman asan ahi. Hiti chun, jona dingin lhaiyun. (25) Golseh a jao ho khu akithem chuh nauva phatah a kithununna nei ahiuve. Amaho chun akem mangthei kipaman lona a abolu ahin, hinla eihon akem mang theilou ilojoh u ahi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G1467 egkrateuomai — Kingamna neitah
Bible in Thu Asei for 1 Corinth 9:24-25
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
PATHEN MIHEPINA CHUN EIHO PATHEN NGAISAH LOUNA LE CHONSET NOPSAHNA A KONNA KIHEIMANG DINGA EIKIHILCHAH UVE, HICHE GITLOUNA LEISET A HI LUNGLIMA CHULE CHONDIHNA A IKHOSAH DINGU AHI.
(Kei tahsan lunggel — hi lampi hi hetdan hin veuvin: kikaihthei chu hetheina chunga kibelap ahi, chule thohhatna chu kikaihthei chunga kisa ahi. Chule lungsetna hin hilna aneiye: eiho huhhinna eihinpi lungsetna chun leiset lung ngaichatna phalou dei loute dinga eihilun, chule sophronos (G4996, kicheng dana), lungthim dettah tah in hin manna ding in eihilui. Manlang thei lallukhuh dinga kithengte chu egkrateuomai (G1467, kikaihthei hina) in thil jouse ah kikaihthei ahiuve; iti chan a keiho jong manlouna ding chu i hi tup joh a hi ding hitam.)
MI NI KAMSUNG — THU KIJOH: MAKAR (H4376, JOH DING) LEH APODIDOMI (G591, JOH DING)
4.Lengte Khatna 21:20Hichun Ahab chu Elijah kom'ah apeng jah jengin, “Tua hi kamelma pan, neihung mudoh kit hi tam?” atileh, Elijah in adonbut in, “Henge, nangman Pakai mitmu a thilse jeng bolna a nakipeh jing jeh a ka hungkit ahitai,” ati.
HEBREW THUCHENTE HOUHO⚑ H4376 makar — Joh
Bible in Thu Asei for Lengte Khatna 21:20
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
LENGPA KHAT IN A ANHU LEIPHUNG KHAT JAL IN AMA LE AMA AKI JOH TAI.
5.Hebrew 12:16-17Chingtheiyun koima Esau tobanga chonlambei ahilouleh Pathen ngaisah louna neiya cha masapen hina chanvou chu an khoukhat neh a kijoh doh um khauvin nate. (17) Aman khonungin apa phatthei bohna chu achannom vang'in kisihna dinga vaigei behseh ahitah jeh in kisih a kappuma ahol vang'in akiphalpeh tapoi.
GREEK KEYWORDS HO PA⚑ G591 apodidomi — Joh
Bible in Thu Asei for Hebrew 12:16-17
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
MI NI CHUN AMA ADOU JOU DING + KHAOGUI THUMHO KIKHOM CHU GANGTAHIN AKIKHAI JOU POI
LIMHOP LEH AGUILHUNA — THUM-CHANGA CHILEUNA, LEH MIKHAT NUN THUPEH NA
7.Semtilbu 3:6Hiche a chun numei nun theiga chu aven ahile neh dinga tui chule mitvet dinga jong vetnom nom um, chule mi achihsah jeng ding jeh chun aha duchat cheh tai. Hijeh chun numei nun theiga chu akilo in anetan chule a pasalpa jong them khat apen amapan jong ala in ane tai.
Bible in Thu Asei for Semtilbu 3:6
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
Matthew 4:8-10Chujouvin Diabol in molsang chungvum a chun apuiyin chule vannoi lenggam jouse le aloupina ho avetsah in ahi. (9) Aman ajah a, “Nangma naboh khup a chule keima nei houva ahileh, keiman nangma aboncha hi kapeh ding nahi,” atikit in ahileh, (10) Jesun ajah a, “Satan, hichea kon hin potdoh in. Ajeh chu Pathen Thubun aseiye, 'Nangman Pakai na Pathen chu nahouva chule Ama bou najen ding ahi,'” ati.
Bible in Thu Asei for Matthew 4:8-10
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
CHANGLHAH NGAICHATNA LEH MIT NGAICHATNA A PATEPNA CHANGIN, AMAN PATHEN THU MANGIN ADONBUT IN, CHULE PATHEN CHANGSEH BOU CHU AHOU TAI.
Rome 5:19Ajeh chu mi khat in Pathen sei angailou jeh in, mi tampi chonsea ahung hitai. Hinlah, michom dang khat Pathen thua anun jeh a, mi tampi achonphaa kisem ding ahitai.
Bible in Thu Asei for Rome 5:19
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
MI KHAT PATHEN SEI ANGAILOU JEH IN, MI TAMPI CHONSEA AHUNG HITAI; MICHOM DANG KHAT PATHEN THUA ANUN JEH A, MI TAMPI ACHONPHAA KISEM AHITAI.
Keima lungthim thugil - kotpi thumho tapangmabep: tahsa, mit, chule hinkho kiletsahna. Thingphung a chun numei chun amu'n, adeisah in, alan chule anen. Gamzai a Chapa jong chu kotpi tapangmabep a akipatep in, chule aboncha "Kijih lekhabu ahi" tin adonbut sohkeiyin. Mihem masapen alhuhna mun'ah, Mikhat in athununna chun mitampi diktah in asemtai.
CHENGKHIATNA
1 Corinth 10:13Na hinkhoa lhepna nato ho hi midangin atoho toh akikhehna aum dehpoi. Chule Pathen tahsan umtah ahin, nangman nadinpi joulou ding kalval chu Aman na chunga achuh ding phal ponte. Nangman lhepna chu nato tengleh, Aman nathoh jouva naki huhdohna ding lampi na gonpeh ding ahi.
Bible in Thu Asei for 1 Corinth 10:13
Mini-quiz — Lekha Jang chu sel in
Abang Pathen Lekhabu chun hiche Lekha Jang hi a hettohsah hitam?
Amatah in ama kineosah in, thina chan geijin jong thu angaijin ahi.
“Taitomsa” — G3058 loidoreo — taitom, houset ding
Aman ahilouna thu aseipeh laiyin, aman jong asei kilehtapoi.
HEBREW THUCHENTE HOUHO
“Joh” — H4376 makar — kijoh na, kipedoh na
Nangma le nangma na kijoh in, Pakai mitmu-a thilse bol nading in.
PATTETNA DOHNA
1. Galati 5:22-23 — Lhagao gaho chu ngailut, kipa, cham-lungmon, thohhat, lungset them, phatna, tahsan um hina lungneng, chule:
a) chihna
b) kitim them
c) hetna
2. 1 Kings 21:20 — Nangman nakipeh jing:
Pakai mitmu a thilse jeng bolna
b) mite mai’n gitlouna gimang
c) napu'te lampi'a lam jot
3. 1 Samuel 15:24 — Saul in, “Pakai thupeh jong kanit tapoi,” ati, ajeh chu:
a) Keipan Pakai ka gin'a, chule a aw ka jui'e
b) mipiho chun sum le pai (spoil) chu akilah uve
c) kasepaite kagin jeh a athil thum hou kabolpeh ahitai
4. 2 Peter 2:15 — Beor chapa Balaam in nompa:
a) doihoi phatthu man
b) lampi dih
Thilse bola sumlo
5. 1 Peter 2:23 — Ajumsou jong chun, aman:
Ama ajumsou jong chun alethuhpoi
b) kicheh in adonbe
c) amaho chu hopsah tapoi
6. Hebrews 12:16 — Esau, an khoukhat neh a kijoh doh um:
a) ama phatthu
b) a chanvou
c) a gouthilna
7. 1 Corinthians 10:13 — Chule Pathen tahsan umtah ahin, nangman lhepna chu nato tengleh, Aman nathoh jouva:
a) a jamna ding lampi
b) kisih na mun khat
c) chonset achaina
DONBITNA: 1-b, 2-a, 3-c, 4-c, 5-a, 6-b, 7-a
KIHILNA HIN IBANGA AKIKHEN
Kijoh ho iti kilhatdoh ham: Ahab le Esau chun amaho le amaho akijoh un, ahivangin nangma sum tamtah'a kichoh nahi (1 Corin 6:20) — chonset noiya kijoh nahi (Rom 7:14), ahin gaosap a kona kilhatdoh nahi (Galatia 3:13).
Khopi iti kikai hitam: ama lhagao chunga vaihom joulou mi chu khopi kisukeh, pal neilou tobang ahi (Thuchihbu 25:28); chule alhagao vaihom jing mi chu khopi lah sang in phajo cheh ahi (Thuchihbu 16:32).
Kilhaina bangchan kitolna: thil jouse chunga kingaitona neitah chun eiho masanga kikoiya um kilhaina hi thoh hattah a tol dinga eiho a puilut jing ahi, Jesu chu venga (Hebrews 12:1-2).
Kaidoh lhih chu hitin akaltou: hetheina chunga kingaihdamna, kingaihdamna chunga thohhatna, thohhatna chunga Pathen ginna (2 Peter 1:5-7) — nangho ga neilou hihlouding le aphatna beilou hihding in (2 Peter 1:8).
Lengna thoh ho kithopi dan: aman jong akitem-a athoh jeh chun, akitem ho chu akithopi jou ahi (Hebrews 2:18) — eiho tobang'in jouse-a kitem'in, ahinlah chonset neilou ahi (Hebrews 4:15).
Lungsetna in themthu ahilna: nunna kicheh tah'a hinkho mangna chun eiho kipana ngaisutna leh loupina toh hung kilangdoh ding chu vetsahna a puilut jiuve (Titus 2:13) — mi kilhen chomkhat, thilpha bolnaa tha ngaisang ahiuve (Titus 2:14).