MELIKIZEDEKI MŨTHAMAKI WA SALEMU + MŨTHĨNJĨRI-NGAI WA MŨRUNGU-WA-IGURU --> AAMŨRATHIMĨTE + AAMŨHEIRE ICUMI RĨA INDO CIOTHE.
(Mecoke makwa kĩũmbe: Melikisedeki arũgamĩte thĩinĩ wa ibuku rĩa Kĩambĩrĩria atarĩ na ũtaarĩrio, atarĩ na ithe, atarĩ na nyina, na atarĩ na ũhoro wa mũhĩrĩga wake, arĩ mũthamaki na mũthĩnjĩri-Ngai o mũndũ ũmwe mbere ya watho wa Musa gũtuĩka. Aburamu nĩakuuĩte kĩĩranĩro kĩa Ngai, no nĩakũrire kĩrathimo kuuma kũrĩ mũndũ ũyũ. Thĩinĩ wa Bibilia, mũndũ mũnene nĩwe ũrathimaga mũndũ mũnini (Ahibirania 7:7).)
Thaburi 76:2Hema yake ĩrĩ kũu Salemu, gĩikaro gĩake kĩrĩ Zayuni.
Ta mwĩciirie ũrĩa aarĩ mũnene --> Atĩ o na ithe witũ Iburahĩmu nĩamũgaĩire gĩcunjĩ gĩa ikũmi kĩa indo iria aatahĩte.
Ahibirania 7:11Korwo ũkinyanĩru kũna nĩũngĩonekanire na njĩra ya ũthĩnjĩri Ngai wa Alawii-rĩ, (nĩ ũndũ kĩrĩndĩ kĩaheirwo watho na njĩra ĩyo), gwakĩrĩ bata ũngĩ ũrĩkũ gũũke mũthĩnjĩri-Ngai ũngĩ, ũtariĩ ta Melikisedeki, na ndatuĩke ta wa nyũmba ya Harũni? (12) Nĩgũkorwo ũhoro wa ũthĩnjĩri-Ngai ũngĩgarũrĩrwo-rĩ, o naguo watho no nginya ũgarũrĩrwo.
ATHĨNJĨRI-NGAI ACIO MAATUĨRWO ATHĨNJĨRI-NGAI MATARĨ NA MWĨHĨTO + ŨYŨ NA MWĨHĨTO --> JESŨ AATUĨKĨTE MŨRŨGAMĨRĨRI WA KĨRĨKANĬRO KĨEGA GŨKĨRA ICO.
(Mecoke makwa kĩũmbe: Athĩnjĩri-Ngai a mũhĩrĩga wa Harũni nĩmakwatire wĩra ũcio na ũndũ wa gũciarwo, matarĩ na mwĩhĩtwa wa Ngai thutha wao. Haha ibuku rĩa Ahibirania rĩgĩcooka rĩgatua rĩoiga rĩĩtwa rĩa mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa wombirwo na mwĩhĩtwa, na nĩ Jesũ. Mũrũgamĩrĩri nĩ mũndũ ũrĩa wĩyoyagĩra wĩra wa kũhingia kĩrĩkanĩro gĩothe, nĩ ũndũ ũcio Jesũ mwene nĩwe kĩmenyithia kĩa atĩ kĩrĩkanĩro gĩkĩ nĩgĩkoragwo kĩrũgamĩte.)
Ahibirania 7:26Tondũ nĩ kwagĩrĩire tũgĩe na mũthĩnjĩri-Ngai mũnene ta ũcio, atũhingagĩrie bata witũ, na akorwo arĩ mũtheru, na atarĩ ũcuuke, kana rĩhia, na aamũranĩtio na ehia, o na agatũũgĩrio igũrũ rĩa igũrũ. (27) We ndekũbatara kũruta magongona mũthenya o mũthenya ta ũrĩa athĩnjĩri-Ngai anene acio angĩ meekaga, mbere nĩ ũndũ wa mehia make mwene, na thuutha ũcio nĩ ũndũ wa mehia ma kĩrĩndĩ. We nĩarutire igongona nĩ ũndũ wa mehia mao ihinda o rĩmwe rĩa kũigana hĩndĩ ĩrĩa eerutire we mwene.
(Meciria makwa: Kiugo gĩa Kĩhibirania zera (H2233, mbeũ) nĩ kĩgwatanĩrĩire na mwana, kana ciana iria ciumaga thutha wa mũndũ. Ngai nĩaaririe kĩĩranĩro gĩkĩ mũgũnda-inĩ, mũthenya ũrĩa mehia maatoonyire thĩ. Wone mbeũ ĩno ĩmwe yeranĩirwo ĩgĩthiĩ kuuma harĩ mũndũ ũmwe nginya harĩ ũrĩa ũngĩ, thĩinĩ wa mĩhari ĩrĩa ĩrĩ na thutha.)
Kĩambĩrĩria 26:3Ikara bũrũri-inĩ ũyũ kwa ihinda, na nĩngũkorwo hamwe nawe na nĩngũkũrathima. Nĩgũkorwo nĩwe na njiaro ciaku ngũhe mabũrũri maya mothe na hingie mwĩhĩtwa ũrĩa ndehĩtire kũrĩ thoguo Iburahĩmu. (4) Nĩngatũma njiaro ciaku cingĩhe ta njata cia matu-inĩ na nĩngamahe mabũrũri maya mothe, na nĩ ũndũ wa rũciaro rwaku, ndũrĩrĩ ciothe cia thĩ nĩikarathimwo,
NĨNGACOKANĨRĨRIA MWĨHĨTWA ŨRĨA NDEHĨTĨTE HARĨ IBURAHIMU ITHE WAKU --> NDŨRĨRĨ CIOTHE CIA THĨ IGAGATHIMWO NA MBEŨ YAKU.
(Meciiria makwa mwene: Haha Ngai nĩacookagĩrĩria Isaka mwĩhĩtwa o ũrĩa Ngai eehĩtĩire Iburahĩmu kĩrĩma-inĩ. Kĩĩranĩro kĩu gĩtiakuire hamwe na Iburahĩmu. Nĩgĩathiire na mbere rũciaro rũmwe.)
Kĩambĩrĩria 28:13Jakubu akĩona Jehova arũgamĩte igũrũ rĩa ngathĩ ĩyo akĩmwĩra atĩrĩ, “Nĩ niĩ Jehova, Ngai wa thoguo Iburahĩmu na Ngai wa Isaaka. Bũrũri ũyũ ũkomete nĩngakũhe, wee hamwe na njiaro ciaku. (14) Njiaro ciaku ikaingĩha ta rũkũngũ rwa thĩ, na nĩũgatambũrũka na mwena wa ithũĩro, na mwena wa irathĩro, na wa gathigathini, o na wa gũthini. Andũ a mĩhĩrĩga yothe ya thĩ nĩmakarathimwo nĩ ũndũ waku, na nĩ ũndũ wa rũciaro rwaku.
Kĩambĩrĩria 49:10Rũthanju rwa ũthamaki rũtikoima harĩ Juda, o na kana rũthanju rwa ũnene rũthenge gatagatĩ-inĩ ka magũrũ make, o nginya agooka ũrĩa mwene ruo, o we ũrĩa ũgaathĩkagĩrwo nĩ thĩ.
JESU KRISTO + MWANA WA DAVIDI + MWANA WA ABURAHAMU.
(Meciria makwa: Kĩrĩkanĩro Kĩerũ kĩambĩrĩirie na maandĩko ma ũciari. Mũhari wa mbere biũ nĩguo wĩtaga Jesu mũrũ wa Daudi na mũrũ wa Iburahĩmu, mĩhari yeerĩ ya kĩĩranĩro o hamwe. Kĩrĩkanĩro kĩa mbere gĩa Kĩrĩkanĩro Kĩerũ nĩkĩo gĩcokagia ũhoro wa kĩĩrĩgĩrĩro kĩa tene kĩa Kĩrĩkanĩro Gĩa Tene.)
Agalatia 3:16Maũndũ marĩa meranĩirwo, meerĩirwo Iburahĩmu na mbeũ yake. Maandĩko matiugĩte “mbeũ ciake”, taarĩ ũhoro wa andũ aingĩ, no moigĩte “na mbeũ yake”, ũguo nĩ kuuga mũndũ ũmwe, na nĩwe Kristũ.
NĨ NIĨ MŨRĨ WA DAUDI NA RŨCIARO RWAKE + NJATA ĨRĨA NJERŨ NA YA RŨCINI.
(Meciria makwa: Jesu aaragia ciugo ici igũrũ rĩake, ciugo hakuhi gũkorwo nĩ cia mũico cia Bibilia yothe. Rũciaro rwa Daudi nĩ mwana waciarĩirwo thiritũ-inĩ ya Daudi, na mũri wa Daudi nĩwe thiritũ ĩyo yaakũrire kuuma harĩ we. Jesu nĩwe rũciaro na o nĩwe mũri.)
8. F. ITHE, MŪRŪ, NA ROHO MŪTHERU — MARĪTWO MOI HAMWE, NO MAKĪRĪ MWATHANI ŪMWE
Gũcookerithia 6:4Atĩrĩrĩ, wee Isiraeli, thikĩrĩria: Jehova Ngai witũ, we wiki nowe Jehova.
Atĩrĩrĩ, wee Isiraeli, thikĩrĩria: Jehova Ngai witũ, we wiki nowe Jehova.
(Meciiria makwa: Mũhari ũyũ ũrathiĩ na mbere gũtongoria maũndũ mothe marĩ na thĩinĩ. Gũtirĩ kĩndũ karatathi-inĩ gaka gongerera Ngai wa keerĩ kana wa gatatũ. Oya mĩhari yothe ĩrĩ na thĩinĩ ũmĩnyiitanie na Gũcookerithia 6:4.)
Mathayo 3:16Jesũ aarĩkia kũbatithio o ũguo-rĩ, akiumĩra maaĩ-inĩ. Kahinda o kau igũrũ rĩkĩhingũka, nake akĩona Roho wa Ngai agĩikũrũka ta ndutura, akĩũmba igũrũ rĩake. (17) Naguo mũgambo ũkiuma igũrũ, ũkiuga atĩrĩ, “Ũyũ nĩwe Mũrũ wakwa, ũrĩa nyendete; na nĩngenaga mũno nĩ we.”
NGWĨTHAITHA BABA + NĨAKAMŨHA MŨHOOZI ŨNGĨ --> NĨWE ROHO WA ŨHORO WA MA.
Meciiria makwa niĩ mwene: Kĩoiga kĩmwe gĩkoragwo na atatũ rĩngĩ, tondũ Jesũ nĩahooyaga, Ithe akaheana, na Mũhoorerania agooka. Ta rora kiugo kĩngĩ. Jesũ nĩatuĩkĩte mũteithia ũrĩa waikaraga hakuhĩ na arutwo, nĩ ũndũ ũcio Mũhoorerania ũngĩ nĩ kuuga mũteithia ũngĩ ũhaana ta Jesũ.
Johana 14:26No rĩrĩ, we Mũteithia, na nĩwe Roho Mũtheru, ũrĩa Baba agaatũma thĩinĩ wa rĩĩtwa rĩakwa, nĩakamũruta maũndũ mothe na amũririkanie ũrĩa wothe ndĩmwĩrĩte.
WĨA WA MWATHANI JESU KRISTO + WENDANI WA NGAI + ŨIGWANO WA ROHO MŨTHERU.
(Mawoni makwa mwene: Paulo aarikagia marũa mothe na kĩrathimo kĩmwe kĩrĩ na marĩĩtwa matatũ. Wega wa Ngai nĩ ũtugi wa Ngai ũrĩa mũndũ atarĩ na kĩhooto gĩa gũtũĩra, na ũrũmwe nĩ kũgayana hamwe. Paulo, Mũyahudi ũrĩa waarĩ mũrũmĩrĩri mũrũmu na aigana Ngai ũmwe muoyo wake wothe, no eekĩrire Mwathani Jesũ Kristũ, Ngai, na Roho Mũtheru mwena ũmwe thĩinĩ wa ũhoro wa kũmũĩra ũhoro mũthia.)
1 Petero 1:1Nĩ niĩ Petero, mũtũmwo wa Jesũ Kristũ, Ngũmwandĩkĩra marũa maya, inyuĩ arĩa Ngai eyamũrĩire, na mũtũũrĩte mũrĩ ageni gũkũ thĩ, na mũkahurunjũkĩra mabũrũri ma Ponto, na Galatia, na Kapadokia, na Asia, na Bithinia, (2) o inyuĩ mwathuurirwo kũringana na ũrĩa Ngai Ithe aamũmenyete o mbere, na akamũtheria nĩ ũndũ wa Roho, nĩguo mwathĩkagĩre Jesũ Kristũ, na mũminjaminjĩrio thakame yake: Wega na thayũ iromũingĩhĩra.
KWĨMENYA MBERE KWA NGAI ITHE + GŨTHERIO NĨ ROHO ŨTHERU + THAKAME YA JESŨ KRISTŨ.
Meciiria makwa niĩ mwene: Petero aambagĩrĩria marũa make na njĩra o ĩyo Paũlũ aathiragĩrĩirie marũa make. Kũmenya mbere nĩ kuuga kũmenya ũndũ mbere ya gũkinya, na kwamũrwo nĩ kuuga gũtigwo mwena nĩ ũndũ wa Ngai. Atũmwo eerĩ tofauti nĩmandĩkaga kĩrĩa kĩoneki kĩa marĩĩtwa matatũ o ũguo.
Aefeso 4:4Nĩgũkorwo kũrĩ mwĩrĩ o ũmwe na Roho o ũmwe, o ta ũrĩa mwetĩirwo kĩĩrĩgĩrĩro o kĩmwe rĩrĩa mwetirwo, (5) nake Mwathani no ũmwe, na wĩtĩkio ũmwe, na ũbatithio o ũmwe; (6) nake Ngai no ũmwe na nowe Ithe wa andũ othe, ũrĩa ũrĩ igũrũ rĩa andũ othe, na arĩ kũndũ guothe, na thĩinĩ wa andũ othe.
(Meciria makwa nĩ maya: Mĩhari nĩyugaga na njĩra ĩtarĩ na ũhinga atĩ Ithe, na Mũrũ, na Roho Mũtheru megwetetwo hamwe, nĩ Mathayo, na Johana, na Paũlũ, na Petero. Gũtirĩ mũhari ũmwe ũugaga na kiugo kĩmwe ũrĩa marĩĩtwa macio matatũ na Mwathani ũrĩa ũmwe wa Gũcookerithia 6:4 mahutanĩtie. Harĩa Bibilia ĩtigaga gũtaarĩria, o na ũthomi ũyũ nĩho ũtigaga gũtaarĩria.)
KANUA GA IRĪ
Zekaria 6:13Ũcio nĩwe ũgaaka hekarũ ya Jehova, na nĩakahumbwo riiri, na nĩagaikarĩra gĩtĩ gĩake kĩa ũnene aathane. O na nĩagatungata arĩ mũthĩnjĩri-Ngai aikarĩire gĩtĩ gĩake kĩa ũnene; na maũndũ macio meerĩ nĩmakaganĩrĩra wega.’
TŨRĨ NA MŨTHĨNJĨRI-NGAI TA ŨCIO --> ŨIKARĨTE GUOKO-INĨ KWA ŨRĨO KWA GĨTĨ KĨA ŨNENE IGURŨ.
Kũguũrĩrio 3:21Ũrĩa ũgaatoorania-rĩ, nĩngamwĩtĩkĩria aikare hamwe na niĩ gĩtĩ-inĩ gĩakwa kĩa ũnene, o ta ũrĩa niĩ ndatooranirie na ngĩikaranĩra hamwe na Baba gĩtĩ-inĩ gĩake kĩa ũnene.
Wĩciirie kĩĩruru kĩrĩ thĩ. Nĩũngĩona mũhianĩre wa kĩĩruru kĩu. Mũhianĩre ũcio wiki ndũngĩkwĩra nĩ kĩĩ kĩrehaga kĩĩruru kĩu. Indo igĩrĩ itigana no cierehe ciĩruru hafũhĩ kũhaana o ũndũ ũmwe. Kĩĩruru gĩgũikara kĩrĩ hitho nginya rĩrĩa ũtheri wa ma ũkuonania kĩndũ kĩu kĩene. Hĩndĩ ĩyo nĩgũcooka gũcũthĩrĩria kĩĩruru kĩu. Nĩguo ũkuona atĩ kĩĩruru kĩu nĩ kĩanyitĩte mũhianĩre wa kĩndũ kĩu kuuma o mbere. Ũguo noguo mĩhianano ya Kĩrĩkanĩro gĩa Tene ĩhaana. Mĩhianano ya Kĩrĩkanĩro gĩa Tene nĩ ciĩruru cia ma, cioimbũrĩtwo na mũhianĩre wa mwĩrĩ wa ma. Bibilia yĩtaga indo icio "kĩĩruru gĩa maũndũ marĩa magooka; no mwĩrĩ nĩ wa Kristũ" (Akolosai 2:17). O na ningĩ yugaga atĩ kĩĩruru ti "mũhiano wa ma" wa kĩndũ kĩu kĩene (Ahibirania 10:1). Gũtirĩ mũndũ ũngĩathomire ũhoro wothe wa ma kuuma kĩĩruru-inĩ kĩu wiki. Rĩrĩa Kristũ ookire, ũtheri nĩwonanirie mwĩrĩ ũcio. Nĩkĩo tũtangĩaka ũrutani igũrũ rĩa kĩĩruru kĩu kĩwiki. Twĩtaga kĩndũ kĩĩruru o rĩrĩa ũtheri wa Kĩrĩkanĩro gĩa Kĩeru ũtuonetie mwĩrĩ ũrĩa kĩĩruru kĩu kĩrĩ na guo.
Akolosai 2:16Nĩ ũndũ ũcio mũtikanareke mũndũ o na ũrĩkũ amũtuĩre ciira nĩ ũndũ wa irio iria mũrĩĩaga, kana kĩrĩa mũnyuuaga, kana ũhoro-inĩ wa mĩthenya ĩrĩa mĩamũre, kana gũkũngũĩra Karũgamo ka Mweri, o na kana mũthenya wa Thabatũ. (17) Maũndũ macio no kĩĩruru kĩa maũndũ marĩa magooka; no rĩrĩ, ma yamo-rĩ, nĩ Kristũ we mwene.
KĨĨRURUKU KĨA MAŨNDŨ MEGŨŨKA --> MWĨRĨ NĨ WA KRISTO.
Ahibirania 10:1Rĩu-rĩ, watho no kĩĩruru kĩa maũndũ mega marĩa magooka, no ti mũhianĩre wa maũndũ marĩa mo mene. Nĩ ũndũ ũcio watho ndũngĩhota gũtũma magongona marĩa marutagwo o mwaka o mwaka mategũtigithĩrio matũme andũ arĩa mookaga kũhooya Ngai magĩrĩre kũna.
MELIKISEDEKI MŨTHAMAKI WA SALEMU + MŨTHĨNJĨRI WA NGAI ŨRĨA MŨRĨA-INĨ.
2.Ahibirania 7:14Nĩgũkorwo nĩkũĩkaine wega atĩ Mwathani witũ oimire mũhĩrĩga-inĩ wa Juda, na ha ũhoro wa mũhĩrĩga ũcio-rĩ, Musa ndaigana kuuga ũndũ o na ũrĩkũ ũkoniĩ athĩnjĩri-Ngai. (15) Na rĩrĩ, ũhoro ũrĩa twarĩtie no ũmenyeke wega makĩria angĩkorwo mũthĩnjĩri-Ngai ũngĩ ũtariĩ ta Melikisedeki nĩonekanĩte, (16) ũrĩa ũtuĩkĩte mũthĩnjĩri-Ngai, na ti kũringana na mũtugo wa rũciaro rwake, no nĩ tondũ wa ũhoti wa muoyo ũrĩa ũtathiraga. (17) Nĩgũkorwo nĩkuumbũrĩtwo atĩrĩ: “Wee ũrĩ mũthĩnjĩri-Ngai nginya tene, o ta ũrĩa Melikisedeki aatariĩ.”
MWATHANI WITŨ NĨOIMĨTE KUUMA JUDA --> KŨRĨNGANA NA MELIKISEDEKI-RĨ, NĨ HAROTOKAGA MŨTHĨNJĨRI-NGAI ŨNGĨ + KŨRĨNGANA NA HĨNYA WA MUOYO ŨTATHIRAGA.
(Meciria makwa nĩ maya: Ũtaaro wa Kĩrĩkanĩro Kĩerũ wene nĩguo ũrũgamagia mohanio ũyũ, tondũ ibuku rĩa Ahibirania rĩigagĩrĩra Thaburi 110:4 igũrũ rĩa Jesũ. Ahibirania 7:14 o nayo yugaga mũhĩrĩga wa Juda, mũhĩrĩga o ũrĩa ũnyiitĩrĩire mũthĩgi wa ũthamaki thaĩ ya Kĩambĩrĩria 49:10. Kĩĩruru kĩrĩa kĩarĩ Salemu kĩarĩ mũthamaki na mũthĩnjĩri-Ngai marĩ mũndũ ũmwe, na mwĩrĩ ũcio nĩ Jesũ, Mũthamaki na Mũthĩnjĩri-Ngai.)
KŨHINGA
Ahibirania 4:14Nĩ ũndũ ũcio, kuona atĩ tũrĩ na mũthĩnjĩri-Ngai mũnene mũno ũrĩa ũhungurĩte agakinya o igũrũ, na nĩwe Jesũ mũrũ wa Ngai-rĩ, nĩtũrũmiei na hinya wĩtĩkio ũrĩa tuumbũraga. (15) Nĩgũkorwo tũtirĩ na mũthĩnjĩri-Ngai mũnene ũtangĩhota gũtũiguĩra tha ũhũthũ-inĩ witũ, no nĩ tũrĩ na ũmwe wanagerio ikĩro-inĩ ciothe o ta ithuĩ, no ndaigana kwĩhia. (16) Hakĩrĩ ũguo-rĩ, nĩtũkuhĩrĩriei gĩtĩ kĩa Ũnene kĩrĩa kĩa Wega wake tũrĩ na ũũmĩrĩru, nĩgeetha tũkaiguĩrwo tha, na tuone Wega wake wa gũtũteithagia hĩndĩ ĩrĩa tũbatarĩte.
TŨRĨ NA MŨTHĨNJĨRI-NGAI MŨNENE + JESŨ MWANA WA NGAI --> NĨTŨKINYĨRIRE NA ŨŨMĨRĨRU GĨTĨ-INĨ GĨA WĨA.
Agalatia 3:28Nĩ ũndũ ũcio gũtingĩcooka gũthuuranio Mũyahudi kana Mũyunani, na gũtirĩ ngombo kana mũndũ ũtarĩ ngombo, na gũtirĩ mũndũ mũrũme kana mũndũ-wa-nja, nĩgũkorwo inyuothe mũrĩ ũmwe ki thĩinĩ wa Kristũ Jesũ. (29) Angĩkorwo mũrĩ a Kristũ-rĩ, mũkĩrĩ a mbeũ ya Iburahĩmu, na mũrĩ agai a kũgaya kũringana na kĩĩranĩro kĩu kĩĩranĩirwo.
nĩgũkorwo inyuothe mũrĩ ũmwe ki thĩinĩ wa Kristũ Jesũ --> Angĩkorwo mũrĩ a Kristũ-rĩ, mũkĩrĩ a mbeũ ya Iburahĩmu, na mũrĩ agai a kũgaya kũringana na kĩĩranĩro kĩu kĩĩranĩirwo.
(Mawoni makwa mwene: Ũhoro wa mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩkagĩrĩra gĩtĩ-inĩ kĩa ũtugi, harĩa Bibilia ĩkwĩraga ũũke na ũcamba. Ũhoro wa mbeũ ũrĩkagĩrĩra mũrango-inĩ waku mwene, tondũ ũngĩkorwo ũrĩ wa Kristũ, Ngai nĩakũtaraga ta mbeũ ya Iburahimu, mũgai wa kĩĩranĩro kĩu kĩmwe (Galatia 3:29). Jesũ, Mũthamaki na Mũthĩnjĩri-Ngai, no arakwĩta nginya rĩu.)
CIUGO CIA KIRIIKI
Ici nĩ ciugo cia bata cia thomo ũyũ. Hutia kiugo o gĩothe kĩrĩ na tũtombo thĩinĩ wa mĩsigo ĩrĩ igũrũ kuona ũhoro wakĩo haha.
Jesu we mwene nĩwe ekĩtwo mũrũgamĩrĩri wa atĩ kĩrĩkanĩro kĩrĩa kĩerũ nĩgĩkũrũgama, tondũ athĩnjĩri-Ngai a mbere yake matiarĩ na mwĩhĩtwa ta ũcio thutha wa wĩra wao (Ahibirania 7:22).
Ũyũ nĩ kĩrĩkanĩro kĩega gũkĩra kĩrĩa Jesũ atuĩtwo mũrũgamĩrĩri, ũrũgamĩte igũrũ rĩa mwĩhĩtwa wa Ngai we mwene, harĩa ũthĩnjĩri-Ngai wa tene ũtaarĩ na ũndũ ta ũcio (Ahibirania 7:22).
“mbeũ” — G4690 sperma — mbeũ, rũciaro
Paulo aakaga ngarari yake yothe igũrũ rĩa kiugo gĩkĩ kĩrĩ mũnyihanu, gũtirĩ mũingĩ, nĩguo mbeũ ĩmwe ya kĩĩranĩro ĩrĩ na rĩĩtwa rĩa Kristũ (Agalatia 3:16).
“Roho” — G4151 pneuma — roho, rũhuho, mĩhũmũ
Hĩndĩ ya ũbatithio wa Jesu we mwene, Mũrũ arũgamĩte rũũĩ, Roho wa Ngai agaikũrũka ta ndutura, na mũgambo wa Ithe wagĩte kuuma igũrũ (Mathayo 3:16).
rĩĩtwa rĩu ruo nĩ rĩgĩtaũrwo Mũthamaki wa ũthingu, mũthamaki-mũthĩnjĩri-Ngai ũrĩa wonanire na Aburamu akĩmũtwarĩra mũgate na ndibei na akĩmũrathima, gũtirĩ ũhoro wa ithe, nyina, kana andũ a nyũmba yake wandĩkĩtwo (Kĩambĩrĩria 14:18).
“Salemu” — H8004 Shalem — thayũ — kũringithanio na Jerusalemu
--> Ũrĩa ũhoro ũyũ ũkonainie nawe: kĩĩranĩro gĩa mbeũ gĩtirĩ kĩohanĩtwo ihinda rĩa tene. Angĩkorwo wee wa Kristũ-rĩ, ũrĩ mbeũ ya Iburahĩmu, na mũgai kũringana na kĩĩranĩro (Agalatia 3:29).
--> Ũguo nĩ kuuga atĩa harĩ tene na tene: mwĩhĩtwa wa Ngai ndũrĩ mũthia. Mũthĩnjĩri-Ngai wa tene na tene (Thaburi 110:4). Gĩtĩ kĩa ũnene kĩa tene na tene (2 Samũeli 7:13). Ũthĩnjĩri-Ngai ũrũgamĩte na hinya wa muoyo ũtarĩ mũthia (Ahibirania 7:16).
--> Njĩra ya kũhũthũka: Johana 14:16-17 na Johana 14:26 nĩciohaga ũrutani wothe wa Mũhoorerania, Roho Mũtheru. Ũrĩa Mũhoorerania ekaga thĩinĩ wa mwĩtĩkia nĩ ũbataire mathomo make mothe.
--> Njĩra ya kũrora: Kĩambĩrĩria 49:10 kĩhingũraga rũrigi ruothe rwa mũhĩrĩga wa Juda. Rũrigi rũu rũtambũrũkaga kuuma thanju rĩrĩa rĩtigaraga na Juda nginya nyũmba ya gĩtĩ kĩa ũnene kũu igũrũ, kũrĩa Kũguũrĩrio 5:5 gwĩtaga Jesũ Mũrũũthi wa mũhĩrĩga wa Juda, na Mũri wa Daudi.
